Farklı ıspanak genotiplerinin moleküler ıslah yöntemleri ile filogenetik analizi
Phylogenetic analysis of di̇fferent spinach genotypes using molecular breeding methods
- Tez No: 970674
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT DEVECİ, DOÇ. DR. HAYAT TOPÇU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Genetik Karakterizasyon, Ispanak, İPBS, Moleküler Marker, Genetic Characterization, Spinach, iPBS, Molecular Marker
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Genetik çeşitlilik, bitki ıslahı, çevresel streslere adaptasyon ve tarımsal sürdürülebilirlik için kritik öneme sahiptir. Yerel ve yabancı genotipler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi, genetik kaynakların korunması ve yeni çeşitlerin geliştirilmesine katkı sağlar. Bu amaçla kullanılan moleküler markörler, genetik farklılıkları klasik yöntemlere göre daha hızlı ve güvenilir biçimde ortaya koyar. Retrotranspozonlara dayalı iPBS markörleri ise yüksek polimorfizm yeteneği ile genetik çeşitlilik analizlerinde etkili bir araçtır. Bu tez çalışmasında, yurt içi ve yurt dışından temin edilen 96 ıspanak (Spinacia oleracea L.) genotipinin genetik çeşitliliği, ilk kez iPBS markörleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılan 18 iPBS primerinden toplam 137 bant elde edilmiş; ortalama polimorfizm oranı %90,40, ortalama PIC (Polimorfik Bilgi İçeriği) değeri ise 0,33 olarak hesaplanmıştır. En yüksek PIC değeri 0,47 ile iPBS2237 primerine aittir. Jaccard katsayısına dayalı analizde, en düşük genetik mesafe Hollondia ile Hiemalis Cgn14167 (0,274), en yüksek mesafe ise Best off all ile Ispanak Dikenli (0,800) arasında belirlenmiştir. STRUCTURE analizi genotipleri iki ana kümeye ayırarak en uygun genetik yapı modelini K=2 olarak belirlemiş; bazı bireylerde yüksek düzeyde genetik karışım (admixtür) gözlenmiştir. PCoA ve dendogram analizleri ise genotipler arasında yüksek genetik çeşitlilik olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen veriler, iPBS markörlerinin ıspanakta genetik farklılıkları belirlemede etkili olduğunu ve bu bilgilerin gelecekteki ıslah programlarına önemli katkılar sağlayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Genetic diversity is of critical importance for plant breeding, adaptation to environmental stresses, and agricultural sustainability. Understanding the relationships between local and foreign genotypes contributes to the conservation of genetic resources and the development of new cultivars. Molecular markers used for this purpose reveal genetic differences more rapidly and reliably than conventional methods. Retrotransposon-based iPBS markers serve as a powerful tool for assessing genetic diversity, owing to their high polymorphic capacity and genome-wide distribution. This thesis presents the first genetic diversity assessment of 96 spinach (Spinacia oleracea L.) genotypes from both national and international origins using iPBS markers. In total, 137 bands were amplified using 18 iPBS primers, with an average polymorphism rate of 90.40% and a mean polymorphic information content (PIC) value of 0.33. The iPBS2237 primer exhibited the highest PIC value (0.47). According to Jaccard coefficient-based analysis, the lowest genetic distance (0.274) was observed between Hollondia and Hiemalis Cgn14167, whereas the greatest genetic divergence (0.800) was recorded between Best of All and Ispanak Dikenli. The STRUCTURE analysis identified two main clusters, determining K=2 as the most suitable genetic structure model; a high level of genetic admixture was observed in some individuals. PCoA and dendrogram analyses revealed a high level of genetic diversity among the genotypes. The findings demonstrate that iPBS markers are a powerful tool for detecting genetic variation in spinach and underscore their potential to significantly contribute to future breeding programs.
Benzer Tezler
- Ispanakta (Spinacia oleracea L.) tüm genom SSR markörlerinin geliştirilmesi ve nitelikli ıslah havuzunun oluşturulması
Development of whole genome SSR markers in spinach (Spinacia oleracea L.) and creating a qualified gene pool
YEŞİM DAL CANBAR
Doktora
Türkçe
2023
ZiraatSelçuk ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER TÜRKMEN
DOÇ. DR. ALİ TEVFİK UNCU
- Farklı dozda uygulanan leonardit ve vermicompostun yaprağı yenen sebzelerde (marul ve ıspanak) verim ve kalite kriterlerine etkisi.
Effect of leonardite and vermicompost on different eaten leaf vegetables (lettuce and spinach) on yield and quality criteria.
KORAY YAKUP YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatManisa Celal Bayar ÜniversitesiTarımsal Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY DEMİRER
- Tekirdağ şartlarında ıspanak yetiştiriciliğinde farklı ekim zamanı ve bitki sıklığının gelişme ve verim üzerine etkisi
Başlık çevirisi yok
MURAT DEVECİ
- Farklı kil minerali içeriğine sahip topraklarda yetiştirilen ıspanak bitkisinin gelişimine bazalt tüfünün etkisi
The effect of basalt tuff on spinach plant grown in different clay ingridents
ARDA YAŞAR DAMA
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiToprak Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADİR YILMAZ
- Farklı organomineral ve mineral gübre uygulamalarının ıspanak yetiştiriciliğine etkileri
The effects of different organomineral and mineral fertilizer applications on spinach cultivation
ZELİHA ELİF SAVCI
Doktora
Türkçe
2025
ZiraatTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT DEVECİ