The fifth player: Understanding bystander responses to gender-based exclusion in esports
Beşinci oyuncu: Esporda cinsiyete dayalı sosyal dışlanmada tanıkların davranışlarını anlamak
- Tez No: 970724
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEÇİL GÖNÜLTAŞ ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuklar ve ergenler, cinsiyete dayalı dışlamaya tanıklık ettiklerinde yargılarını ve davranışlarını belirlemek için birden fazla faktörden yararlanırlar. Mevcut çalışma, çeşitli faktörlerin bir araya geldiğinde tanıkların yargılarını, tutumlarını ve beş adımlı Tanık Müdahale Davranışlarını (TMD) nasıl şekillendirdiğini anlamayı amaçlamaktadır. Veriler, 227 ortaokul öğrencisinden (11-14 yaş, Ortyaş = 12.56, 131 kız) ve 345 lise öğrencisinden (15-18 yaş, Ortyaş = 15.68, 216 kız) toplanmıştır. Katılımcılar, dışlayan kişinin niyeti (iyi veya kötü), akran grubunun normları (dışlamayı destekleyen veya karşı çıkan) ve dışlananın tepkisi (aktif veya pasif) olmak üzere üç bağımsız değişkenin manipüle edildiği sekiz koşuldan birine rastgele atanmıştır. Ahlaki yargılar (kabul edilebilirlik, adillik), gruplar arası yargılar (dışlananın dahil edilmesi, dışlananın davranışları, dışlananın ve dışlayıcının ileride dahil edilmesi) ve dışlamaya yönelik tutumlar (komiklik, ciddiyet) değerlendirilmiştir. Tanık davranışı beş adımlı TMD ile ölçülmüştür. Sosyal bilişsel beceriler (Zihin Kuramı, empati, mizah stilleri) ve cinsiyete ilişkin faktörler (cinsiyet kalıp yargıları, esporda gelişim odaklı düşünce) ölçülmüştür. Sonuçlar, cinsiyetin gruplar arası yargıları şekillendirdiğini göstermiştir: erkekler dışlamayı kızlara kıyasla daha kabul edilebilir bulmuştur. Dışlayan kişinin niyeti ahlaki yargıları etkilemiştir: iyi niyetle yapılan dışlama daha kabul edilebilir değerlendirilmiştir. Akran normları, niyet ve dışlananın tepkisiyle etkileşmiştir: dışlama, yalnızca kötü niyet, pasif dışlanan ve dışlamayı destekleyen normlar koşulunda daha kabul edilebilir bulunmuştur. Yüksek düzeyde Zihin Kuramı, bilişsel ve duygusal empati, pozitif mizah ve esporda gelişim odaklı düşünce ile düşük düzeyde agresif mizah ve cinsiyet kalıp yargıları, TMD'nin beş adımını yordamıştır. Bulgular, dinamik sosyal etkileşimler içinde bir araya gelen faktörlerin, tanıkların yargılarını, tutumlarını ve davranışlarını nasıl şekillendirdiğini göstererek müdahale programları için önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Children and adolescents draw on multiple factors to inform their bystander judgments and behaviors to gender-based exclusion. The current study aimed to understand how these factors collectively inform bystanders' judgments, attitudes, and the five-step Bystander Intervention Model (BIM). Data was collected from 227 middle school (11-14 years, Mage = 12.56, 131 girls), and 345 high school (15-18 years, Mage = 15.68, 216 girls) students. Participants were randomly assigned to one of eight conditions, varying by the excluder's intentionality (good vs. bad), bystander peer norms (supporting vs. opposing exclusion), and the victim's response (active vs. passive). Moral judgments (acceptability, fairness), intergroup judgments (victim inclusion, victims' behavior, future inclusion of victim and excluder), and attitudes towards exclusion (funniness, seriousness) were evaluated. Bystander intervention behavior was measured using the five-step BIM. Social-cognitive skills (ToM, empathy, humor styles) and gender-related factors (gender stereotype endorsement, growth mindset in esports) were measured. Results indicated that gender shaped intergroup judgments: boys were more likely to judge exclusion acceptable than girls. Intentionality of the excluder shaped moral judgments: exclusion done with good intentionality was more acceptable. Peer norms interacted with intention and victim response: exclusion was seen acceptable only in the bad intentions, passive victim, and supportive norms conditions. Higher ToM, cognitive and affective empathy, affiliative humor, and growth mindset, and lower aggressive humor, endorsement of gender stereotypes predicted steps in the five-step BIM. Overall, findings offer insights for bystander intervention programs by illustrating how naturally interacting factors in dynamic social interactions shape bystanders' judgments, attitudes, and behaviors.
Benzer Tezler
- Câzim Efendi - Râif Dede mecmûasındaki Ayîn-i Şerîf nüshalarının incelemesi
An analysis of Ayîn-i Şerif editions in the Cazım Efendi - Raif Dede manuscript
EMRE SOYLU
Doktora
Türkçe
2020
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK
- Faruk Şahin'in hayatı, eserleri ve Türk musikisine dair değerlendirmeleri
Faruk Şahin's life, works and assessments on Turkish music
İSMAİL CAN DÖŞKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MüzikSivas Cumhuriyet Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET TIRAŞCI
- Lojistikte hız yönetimi: Küresel bir işletmede hız matrisinin uygulanması
Velocity management in logistics: Application of velocity matrix in a global enterprise
TURHAN BİLGİLİ
Doktora
Türkçe
2008
DenizcilikDokuz Eylül ÜniversitesiDenizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERSEL ZAFER ORAL
- Yaşam, sanat anlayışı ve uygulamalarıyla Vasfi Rıza Zobu
Vasfi Rıza Zobu with his life, understanding of art and practices
ÖZLEM ÇINAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MURAT TUNCAY