Ergenlikte sosyal medya kullanımının popülerlik algısı ve sosyal kaygı ile ilişkisi
Relation between social media use in adolescence and popularity perception and social anxiety
- Tez No: 971339
- Danışmanlar: DR. EMİNE MERVE KALINLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Toros Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı ergenlerin sosyal medya kullanımı ile popülerlik algısı ve sosyal kaygı düzeyleri arasındaki ilişkileri çok boyutlu olarak incelemektir. Sosyal medya platformları günümüzde ergenlerin sosyal etkileşimlerinin önemli bir parçası haline gelmiş ve bu etkileşimlerin psikolojik yansımaları giderek daha fazla önem kazanmıştır. Sosyal medya platformları bu bağlamda bireylerin yalnızca iletişim aracı değil aynı zamanda psikososyal ihtiyaçlarını karşıladığı bir mecra haline gelmiştir. Bu çalışmada ergenlik dönemindeki bireylerin hem popülerlik algısı hem de sosyal kaygı düzeyleri arasındaki ilişkiler, nedensel karşılaştırma deseni temelinde istatistiksel analizlerle incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, 11-18 yaş aralığında bulunan toplam 230 ergenlik dönemindeki bireyler oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak; Sosyodemografik Bilgi Formu, Sosyal Medya Kullanım Ölçeği, Sosyal Medya Kullanım Amaçları Ölçeği, Popülerlik Algısı Ölçeği, Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler çoklu regresyon, hiyerarşik regresyon ve t-testi analizleri ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, sosyal medya kullanım düzeyinin sosyal kaygı ile pozitif ve anlamlı bir ilişki içinde olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca sosyal medya ortamında sürekli olarak beğeni alma ve sosyal kabul görme gibi motivasyonlarla hareket eden bireylerin, sosyal kaygıyı tetiklediği gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, popülerlik algısının sosyal kaygı üzerindeki etkisi çok boyutlu bir yapıda ortaya çıkmıştır. Bu durum, bireyin hangi bağlamda ne tür sosyal geri bildirimler aldığına göre sosyal kaygı düzeylerinin farklılaşabileceğini göstermektedir. Genel olarak, güçlü arkadaşlık ilişkilerine sahip bireylerin sosyal kaygılarının daha düşük olduğu; buna karşılık sosyal görünümüne ve otorite figürlerine yönelik onay beklentisi olan bireylerde kaygı düzeylerinin arttığı anlaşılmaktadır. Demografik değişkenler açısından yapılan incelemelerde ise cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Bu sonuç, sosyal medya kullanımının ve sosyal kaygının bireysel farklılıklardan daha çok kişisel tecrübelere ve çevresel faktörlere bağlı olarak değiştiğini göstermektedir. Araştırma sonuçları, sosyal medya kullanımının ve bireyin sosyal görünürlüğe dair algılarının ergenlik dönemindeki sosyal kaygı üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, hem gelişim psikolojisi hem de medya psikolojisi açısından literatüre katkı sunmakta ve dijital çağda ergenlerin psikolojik sağlığına ilişkin önemli çıkarımlar sağlamaktadır. Bu kapsamda, sosyal medya okuryazarlığının artırılması, sosyal kaygıyı azaltmaya yönelik psikoeğitim programlarının uygulanması ve sosyal destek sistemlerinin güçlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the multidimensional relationships between adolescents' social media use, perceived popularity, and social anxiety levels. Today, social media platforms have become an important part of adolescents' social interactions, and the psychological reflections of these interactions have gained increasing importance. In this context, social media serves not only as a means of communication but also as a medium where individuals meet their psychosocial needs. In this study, the relationships between perceived popularity and social anxiety among adolescents were analyzed statistically within the framework of a causal-comparative design. The sample consisted of 230 adolescents aged between 11 and 18. Data were collected using the Sociodemographic Information Form, Social Media Use Scale, Social Media Use Purposes Scale, Perceived Popularity Scale, and Social Anxiety Scale for Adolescents. The data were evaluated using multiple regression, hierarchical regression, and t-test analyses. The findings revealed a positive and significant relationship between social media use and social anxiety. It was also observed that motivations such as constantly seeking likes and social approval on social media triggered anxiety. Moreover, the effect of perceived popularity on social anxiety emerged as multidimensional. This suggests that social anxiety levels vary depending on the type of social feedback received. In general, adolescents with strong peer relationships had lower levels of social anxiety, whereas those seeking approval regarding social appearance or from authority figures displayed higher levels of anxiety. No significant differences were found in terms of gender and educational level. This result indicates that social media use and social anxiety are shaped more by personal experiences and environmental factors than by demographic variables. Overall, the results demonstrate that social media use and perceptions of social visibility have a determining effect on adolescents' social anxiety. The findings contribute to the literature in developmental and media psychology and provide important implications for adolescents' psychological well-being in the digital age. In this regard, enhancing social media literacy, implementing psychoeducational programs to reduce social anxiety, and strengthening social support systems are recommended.
Benzer Tezler
- Adölesanlarda instagram bağımlılığı ve yeme tutumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between instagram addiction and eating attitudes in adolescents
YASİN BAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
- Sosyal medyanın yoğun kullanımının ileri ergenlikte yalnızlık ve depresyona etkisi
Impact of intensive usage of social media to loneli̇ness and depression on the adolescents
GİZEM YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ITIR TARI CÖMERT
- Geç ergenlerde akıllı telefon ve sosyal medya kullanımının cinsiyet rolleri ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between smart phone and social media use and gender roles in late adolescents
BARIŞ KIRNAP
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KAYHAN BAHALI
- Ergenlerde internet bağımlılık düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Examining internet addiction levels in adolescents through some variables
NESİBE ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyal HizmetAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyal Hizmet Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ ÖZBESLER
- İleri ergenlikde internet kullanım davranışının ve psikolojik ihtiyaçlar bağlamında problemli internet kullanım düzeyinin incelenmesi
Investigation of internet usage behavior and levels of problematic internet use in the context of psychological needs during late adolescence
ARZU ALLAHYARLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAnadolu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDOĞAN AYKUT CEYHAN