Romatoid artritli hastaların romatoid artrit bilgi düzeyinin ve ilaç uyuncunun klinik eczacı tarafından değerlendirilmesi
Assessing the knowledge level of rheumatoid arthritis and medication adherence of rheumatoid arthritis patients by a clinical pharmacist
- Tez No: 971366
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMER TECEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Romatoloji, Pharmacy and Pharmacology, Rheumatology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eczacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, eczacı liderliğindeki eğitimsel müdahalelerin romatoid artritli (RA) hastalarda hastalık bilgisi (hastalık bilgisi, farmakolojik tedaviler, farmakolojik olmayan tedaviler, komorbidite, öz bakım ve uyumsal beceriler) ve ilaç uyuncu üzerindeki etkisini değerlendirmektedir. Bu prospektif çalışma, 1 Mart 2025-31 Ağustos 2025 tarihleri arasında bir eczanede yürütülmüştür. RA hastalarından, başlangıçta ve 12 haftalık takip sürecinde hastalık bilgisi ve ilaç uyuncuna ilişkin veriler toplanmıştır. RA bilgisi düzeyini ve ilaç uyuncunu ölçmek için sırasıyla Romatoid Artrit Bilgi Düzeyi Anketi (RAKE) ve Romatoloji Uyum Anketi (CQR) kullanılmıştır.Çalışmaya toplam 95 hasta dahil edilmiştir. Eczacı liderliğindeki eğitim müdahalesinden sonra, daha fazla hasta hastalık bilgisi (p<0,001), farmakolojik tedaviler (p<0,001), non-farmakolojik tedaviler (p<0,001), komorbidite (p<0,001) ve öz bakım (p<0,001) alanlarındaki sorulara doğru yanıt vermiştir. Eğitimden sonra, toplam RAKE puanında istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlenmiştir (46,16±16,16 vs. 72,96±14,40; p<0,001). Eğitim öncesi ve sonrası toplam CQR puanları karşılaştırıldığında, ilaç uyuncunda eğitim sonrası istatistiksel olarak anlamlı artış olduğu gözlenmiştir (60,44 ±10,35 vs. 66,11 ±9,42; p<0,001). Çalışma, romatoid artrit hakkındaki bilgi düzeyi ile kadın cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki tespit etmiştir (eğitim öncesi: r=0,344, p=0,0011; eğitim sonrası: r=0,231, p=0,02). Ayrıca, ilaç uyuncunun hastalık süresi daha uzun olan bireylerde (eğitim sonrası: r=0,235, p=0,005) ve yaşlı hastalarda daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir (eğitim öncesi: r=0,384, p<0,001'e karşılık eğitim sonrası: r=0,310, p=0,002). Klinik eczacının müdahalesi sonucunda, romatoid artritli hastaların hastalık bilgisi ve ilaç uyuncunun arttığı görülmüştür. Eczacı liderliğindeki müdahalelerin sürdürülebilirliğini ve uzun vadeli etkilerini incelemek amacıyla, daha uzun takip sürelerine sahip, daha büyük ve çok merkezli çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study evaluates the effect of pharmacist-led educational interventions on disease knowledge (disease information, pharmacological treatments, non-pharmacological treatments, comorbidity, self-care, and adaptive skills) and medication adherence in patients with rheumatoid arthritis (RA). This prospective study was conducted in a pharmacy between March 1, 2025, and August 31, 2025. Data regarding disease knowledge and medication adherence were collected from RA patients at baseline and during a 12-week follow-up period. To measure the level of RA knowledge and medication adherence, the Rheumatoid Arthritis Knowledge Questionnaire (RAKE) and the Compliance Questionnaire for Rheumatology (CQR) were used, respectively A total of 95 patients were included in the study. After the pharmacist-led educational interventions, more patients responded correctly to domain disease knowledge (<0.001), pharmacological treatments (<0.001), non-pharmacological treatments (<0.001), comorbidity (<0.001), and self-care (<0.001). A statistically significant increase was observed in the total RAKE score (46.16 ± 16.16 vs. 72.96 ±14.40; p<0.001). When comparing the total CQR scores before and after education, a significant increase in medication adherence was observed after education (60.44±10.35 vs. 66.11±9.42; p<0.001 respectively). The study identified a significant association between disease knowledge level and female gender (before education: r=0.344, p=0.0011; after education: r=0.231, p=0.02). Additionally, it has been observed that medication adherence was higher in individuals with a prolonged duration of disease (after education: r=0.235, p=0.005) and in older adults (before education: r=0.384, p<0.001; after education: r=0.310, p=0.002). Rheumatoid arthritis patients' disease knowledge and medication adherence improved after the clinical pharmacist's intervention. To examine pharmacist-led interventions' sustainability and long-term effects, the study recommends larger, multi-center studies with longer follow-up durations.
Benzer Tezler
- Romatoid artritli hastalarda tedaviye uyumun hastanın algı,tutum ve davranış özellikleri bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of medication adherence in patients with rheumatoid arthritis in the context of illness perception, attitude and behavioral characteristics
LALE ÇAPAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
RomatolojiMersin Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH CANATAROĞLU
- Romatoid artrit tanılı hastaların geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik tutumları ve bilgi düzeyini ölçme amaçlı ölçek geliştirme çalışması
Development of a scale to assess the attitudes and knowledge levels of patients with rheumatoid arthritis towards traditional and complementary medicine practices
SENA YALÇIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
PROF. DR. CEMAL BES
- Romatoid artrit hastalarında nötrofil lenfosit oranının prognoz ve hastalık aktivitesi ile ilişkisi
The relationship of neutrophil lymphocyte ratio with prognosis and disease activity in patients with rheumatoid arthritis
GÜLTEN KORKMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
RomatolojiSağlık Bakanlığıİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZMEN
- Romatoid artritli kadınlara hastalık yönetimine ilişkin verilen eğitimin yaşam kalitesi ve anksiyete depresyon üzerine etkisi
The effects of education given on disease management in women with rheumatoid arthritis on quality of life and anxiety depression
İREM YILDIZ
- Juvenil romatoid artritli hastaların serum sitokin düzeyleri
The serum cytokines levels of patients with juvenile romatoid arthritis
MUSTAFA YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEVAL GÜNEŞER KENDİRLİ