Hoca Ali Rıza'nın sokak konulu resimlerinde kentsel hafıza ve gündelik kültürün görsel temsili
Visual representation of urban memory and everyday culture in Hoca Ali Rıza's street-themed paintings
- Tez No: 971434
- Danışmanlar: DOÇ. İLKER ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Güzel Sanatlar, Art History, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Hoca Ali Rıza, Kültür, Hoca Ali Rıza, Culture
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde yaşamış olan Hoca Ali Rıza'nın sokak konulu resimlerini kentsel hafıza ve gündelik kültürün görsel temsili açısından incelemeyi amaçlamaktadır. 19. yüzyıl sonlarında hız kazanan modernleşme süreci, Osmanlı toplumunun gündelik yaşam pratiklerinde köklü değişimlere yol açarken, bu dönüşüm sanata da yansımıştır. Hoca Ali Rıza, resimlerinde İstanbul'un özellikle Üsküdar merkezli eski sokaklarını, ahşap evlerini, çeşmelerini ve sade yaşamını betimleyerek bir yandan geçmişin mekânsal izlerini belgelerken, diğer yandan bu unsurları kültürel belleğin taşıyıcısı olarak işler. Araştırma, sanatçının seçilmiş eserleri üzerinde nitel yöntemle yürütülen betimsel, ikonografik ve ikonolojik analizlere dayanmaktadır. Sokak, kahvehane ve çeşme gibi mekânsal motifler; çocuklar, simitçiler ve gündelik figürler bağlamında çözümlenmiş, bu görsel unsurların dönemin sosyo-kültürel yapısını nasıl yansıttığı değerlendirilmiştir. Ayrıca, sanatçının belgeleyici üslubu ile estetik tercihleri arasındaki ilişki yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular, Hoca Ali Rıza'nın yalnızca bir peyzaj ressamı değil, aynı zamanda görsel bir tarihçi olarak kentsel hafızayı sanatı aracılığıyla kayıt altına alan öncü bir sanatçı olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the street-themed paintings of Hoca Ali Rıza, who lived during the transitional period from the Ottoman Empire to the Republic, in terms of their visual representation of urban memory and everyday culture. The modernization process that accelerated in the late 19th century brought significant changes to daily life practices in Ottoman society, and these transformations were reflected in the arts. Hoca Ali Rıza portrayed the old streets, wooden houses, fountains, and simple lifestyle of Istanbul—particularly in the district of Üsküdar—not only to document the spatial traces of the past but also to treat them as carriers of cultural memory. The research is based on a qualitative methodology, employing descriptive, iconographic, and iconological analyses of selected artworks. Spatial motifs such as streets, coffeehouses, and fountains, along with everyday figures like children and street vendors, are examined to interpret how these visual elements reflect the socio-cultural structure of the period. Additionally, the study explores the relationship between the artist's documentary approach and his aesthetic choices. The findings reveal that Hoca Ali Rıza was not merely a landscape painter but also a visual historian who played a pioneering role in preserving urban memory through his art.
Benzer Tezler
- Hoca Ali Rıza'nın sanatının ortaöğretim peyzaj çalışmalarına katkısı
Contribution of Hoca Ali Rıza's art to secondry education landscape studies
MEHMET SALİH DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAYFUN AKKAYA
- 20. yüzyıl Türk manzara resminde Hoca Ali Rıza üslubunun son temsilcisi Ahmet Yakupoğlu
Ahmet Yakupoğlu as the last representative of Hoca Ali Rıza style in 20. century Turkish landscape painting
NURHAN GEZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Güzel SanatlarKütahya Dumlupınar ÜniversitesiSeramik ve Cam Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. PINAR YAZKAÇ
- Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Orman Fakültesi
Faculty of forestery from Ottoman to republic
ABDURRAHMAN FATİH ŞENDİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA SELÇUK
- Türkiye'de özgün baskıresim sanatı'nın gelişimini etkileyen önemli kurumlar
The important institutions which effect the development of the original printmaking art in Turkey
ECEHAN TOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
PROF. SEMA ILGAZ TEMEL