Geri Dön

Ebeveynlerin bağlanma stilleri ve duygusal olarak zarar verici ebeveynlik eğilimleri: 3–6 yaş çocuğu olan ebeveynler üzerine bir araştırma

Parental attachment styles and emotionally harmful parenting tendencies: A study of parents with children aged 3–6

PDF İndir

  1. Tez No: 971530
  2. Yazar: BEYZANUR TURGUT
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE FERDA BEDEL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Erken çocukluk, Duygusal istismar potansiyeli, Bağlanma stilleri, Ebeveynler, Early childhood, Emotional abuse potential, Attachment styles, Parents
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, 3–6 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerde duygusal istismar potansiyelinin bağlanma stillerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ve seçili demografik değişkenlere göre nasıl değiştiğini incelemektedir. Çalışma betimsel ve karşılaştırmalı tarama deseniyle yürütülmüştür. Örneklem, İç Anadolu Bölgesi'ndeki iki ilde merkez, ilçe ve köylerden amaçlı örnekleme ile seçilen 654 ebeveynden oluşmuştur; veri toplama süreci kapsamında Sivas'taki okul öncesi kurumlarında Milli Eğitim Bakanlığından izin alınarak uygulama yapılmıştır. Kişisel Bilgi Formu, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği ve 3–6 Yaş Çocuğa Sahip Ebeveynlere Yönelik Duygusal İstismar Potansiyeli Ölçeği (DİPÖ) kullanılmış; veriler SPSS 26.0 ile analiz edilmiştir. Normallik varsayımı sağlanmadığı için, betimsel istatistiklerde medyan ve çeyrekler açıklığı raporlanmış; grup karşılaştırmalarında Mann–Whitney U ve Kruskal–Wallis testleri kullanılmış, destekleyici analiz olarak ise KOrtalamalar (K-Means) kümeleme analizi uygulanmıştır. Bulgular, güvenli bağlanan ebeveynlerin duygusal istismar potansiyeli düzeylerinin, güvensiz (kaçınan ve kaygılıkararsız) bağlananlara kıyasla, istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğunu göstermiştir. Hem anneler hem de babalar için DİPÖ'nün“nedensellik”ve“önleyicilik”alt boyutlarında orta düzeyde puanlar elde edilmiştir. Annelerde düşük eğitim düzeyi, her iki alt boyutta daha yüksek riskle ilişkilendirilmiştir. Ek olarak, ebeveynlerin çocuklukta anne ve babalarıyla tanımladıkları ilişki türünün yetişkinlikteki bağlanma örüntüleriyle anlamlı biçimde farklılık gösterdiği bulunmuştur. Olumlu ilişkilerin güvenli bağlanmayı desteklediği, nötr ilişkilerin ise kaçınan bağlanma puanlarıyla ilişkilendiği saptanmıştır. Ancak, kaygılı-kararsız bağlanma türündeki farklar Bonferroni düzeltmesi sonrası anlamlılığını yitirmiştir. Bulgular, erken çocukluk deneyimlerinin yanı sıra ebeveyn eğitimi ile ebeveynlik bilgi ve becerilerine odaklanan önleyici programların önemine işaret etmektedir.

Özet (Çeviri)

This study examines whether the emotional abuse potential of parents with children aged 3–6 differs according to attachment styles and how it varies across selected demographic variables. The research was conducted using a descriptive and causalcomparative survey design. The sample consisted of 654 parents, purposively selected from urban, district, and village areas in two provinces of the Central Anatolia Region. Data collection was carried out in preschools in Sivas with permission from the Ministry of National Education. The instruments included the Personal Information Form, the ThreeDimensional Attachment Styles Scale, and the Emotional Abuse Potential Scale for Parents of Children Aged 3–6 (EAPS). Data were analyzed with SPSS 26.0. Since normality assumptions were not met, medians and interquartile ranges were reported in descriptive statistics; Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis tests were employed for group comparisons, and k-means cluster analysis was conducted as a supplementary method. Results revealed that parents with secure attachment had significantly lower emotional abuse potential than those with insecure (avoidant and anxious-ambivalent) attachment styles. Both mothers and fathers scored at a moderate level on the causality and preventive subdimensions of the EAPS. Among mothers, lower education levels were associated with higher risk in both sub-dimensions. Furthermore, the type of parental relationship reported in childhood showed significant differences in adult attachment patterns. Positive relationships supported secure attachment, while neutral relationships were associated with avoidant attachment. However, differences in anxious-ambivalent attachment lost significance after Bonferroni correction. These results emphasize the importance of preventive programs that focus on early childhood experiences as well as parental education, knowledge, and skills.

Geri Dön