Non fonksiyonel adrenal adenomlar ile tiroid otoimmünitesi arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the association between non functioning adrenal adenomas and thyroid autoimmunity
- Tez No: 971656
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEHER ÇETİNKAYA ALTUNTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Non fonksiyonel adrenal adenomlar (NFAA) genellikle farklı nedenlerle yapılan görüntülemeler sırasında rastlantısal olarak saptanan, hormonal olarak inaktif ve benign adrenal kitlelerdir. NFAA patogenezinde yaş, cinsiyet, endokrin bozucular ve proinflamatuar sitokinler gibi çok sayıda faktörün rol oynadığı düşünülmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, bu lezyonların sanıldığı kadar“sessiz”olmadığını; özellikle metabolik ve kardiyovasküler hastalıklar açısından artmış riskle ilişkili olduklarını ortaya koymuştur. Hashimoto tiroiditi (HT) etyopatogenezinde benzer mekanizmaların yer alması, NFAA hastalarında tiroid otoimmünitesinin de etkilenebileceği olasılığını gündeme getirmiştir. Bu nedenle çalışmamızda ötiroid NFAA hastalarında tiroid otoantikor düzeyleri değerlendirilmiş ve sonuçlar sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Eylül 2024–Eylül 2025 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye ve Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniği'ne başvuran 72 NFAA hastası ve yaş, cinsiyet ile beden kitle indeksi açısından eşleştirilmiş 72 sağlıklı birey olmak üzere toplam 144 katılımcı dâhil edilmiştir. NFAA tanısında 2023 Avrupa Adrenal Tümörleri Çalışma Ağı kılavuz kriterleri esas alınmıştır. Tüm katılımcıların tiroid fonksiyon testleri [TSH, serbest tiroksin (sT4), serbest triiyodotironin (sT3)], otoantikor düzeyleri [anti-tiroid peroksidaz (anti-TPO), anti-tiroglobulin (anti-Tg)], glukoz, lipid profili ve insülin direnci [Homeostasis Model Assessment of Insulin Resistance (HOMA-IR)] değerleri analiz edilmiştir. Ayrıca NFAA grubunun radyolojik verileri, 1 mg deksametazon supresyon testi (DST) sonucu, idrar katekolaminleri, aldosteron ve plazma renin aktivitesi oranları değerlendirildi. Anti-TPO veya anti-Tg düzeylerinden en az birinin ≥30 IU/mL olması biyokimyasal HT olarak kabul edilmiştir. Bulgular: NFAA ve kontrol grupları arasında tiroid otoimmünitesi sıklığı açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Bununla birlikte otoantikor pozitif NFAA hastalarında aldosteron düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,043). Ayrıca Anti-TPO düzeyleri ile aldosteron arasında anlamlı pozitif korelasyon (r=0,35; p<0,001), Anti-Tg ile aldosteron arasında ise istatistiksel anlamlılığa yakın zayıf pozitif ilişki (r=0,23; p=0,06) gözlenmiştir. NFAA grubunda sT4 düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,002). Ayrıca NFAA grubunda açlık glukoz (p<0,001) ve yüksek yoğunluklu lipoprotein dışı (non-HDL) kolesterol düzeyleri (p=0,049) de anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre NFAA hastalarında rutin tiroid otoimmünite testlerinin tarama amacıyla yapılması için yeterli kanıt bulunmamaktadır. Ancak sT4 düzeylerindeki anlamlı düşüklük, bu hastaların takiplerinde temel tiroid fonksiyon testlerinin (TSH ve sT4) değerlendirilmesinin uygun olabileceğini göstermektedir. Anti-TPO ile aldosteron arasındaki pozitif ilişki, NFAA fizyopatolojisinde immün–endokrin etkileşimin olası rolüne işaret etmektedir. Ayrıca NFAA hastalarında metabolik risk faktörlerinin kontrol grubuna göre daha sık görülmesi, klasik lipid parametrelerine ek olarak non-HDL kolesterol düzeyinin de metabolik risk değerlendirmesinde kullanılabileceğini desteklemektedir. Bu bulguların daha geniş örneklemli ve çok merkezli çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: Non-functional adrenal adenomas (NFAAs) are hormonally inactive and benign adrenal masses that are most often detected incidentally during imaging studies performed for unrelated reasons. The pathogenesis of NFAA is believed to involve multiple factors such as age, sex, endocrine disruptors, and proinflammatory cytokines. Recent studies have demonstrated that these lesions are not as“silent”as previously assumed; rather, they are associated with an increased risk of metabolic and cardiovascular disorders. Since similar mechanisms are implicated in the etiopathogenesis of Hashimoto's thyroiditis (HT), it has been hypothesized that thyroid autoimmunity may also be affected in patients with NFAA. Therefore, in our study, thyroid autoantibody levels were evaluated in euthyroid patients with NFAA and compared with those of a healthy control group. Materials and Methods: A total of 144 participants were included in the study, comprising 72 patients diagnosed with non-functioning adrenal adenoma (NFAA) who presented to the Internal Medicine and Endocrinology and Metabolic Diseases Clinics of the University of Health Sciences Bursa Yuksek Ihtisas Training and Research Hospital between September 2024 and September 2025, and 72 healthy individuals matched for age, sex, and body mass index. The diagnosis of NFAA was based on the criteria of the 2023 European Network for the Study of Adrenal Tumors clinical practice guidelines. Thyroid function tests [thyroid-stimulating hormone (TSH), free thyroxine (fT4), and free triiodothyronine (fT3)], thyroid autoantibody levels [anti-thyroid peroxidase (anti-TPO) and anti-thyroglobulin (anti-Tg)], glucose, lipid profile, and insulin resistance parameters [Homeostasis Model Assessment of Insulin Resistance (HOMA-IR)] were analyzed in all participants. Additionally radiological findings, 1-mg dexamethasone suppression test (DST) results, urinary catecholamines, aldosterone levels, and plasma renin activity ratios were evaluated in the NFAA group. Biochemical Hashimoto's thyroiditis (HT) was defined as the presence of anti-TPO or anti-Tg levels ≥30 IU/mL. Results: No significant difference was observed between the NFAA and control groups in terms of the frequency of thyroid autoimmunity. However, aldosterone levels were found to be significantly higher in NFAA patients with positive thyroid autoantibodies (p=0.043). Furthermore, a significant positive correlation was identified between anti-TPO levels and aldosterone (r=0.35; p<0.001), while a weak positive relationship approaching statistical significance was observed between anti-Tg and aldosterone levels (r=0.23; p=0.06). FT4 levels were significantly lower in the NFAA group compared with the control group (p=0.002). In addition, fasting glucose (p<0.001) and non–high-density lipoprotein (non-HDL) cholesterol levels (p=0.049) were significantly higher in the NFAA group. Conclusion: According to the results of our study, there is insufficient evidence to support routine screening for thyroid autoimmunity in patients with NFAA. However, the significantly lower fT4 levels observed in these patients suggest that the evaluation of basic thyroid function tests (TSH and fT4) may be appropriate during follow-up. The positive association between anti-TPO and aldosterone levels indicates a potential role of immune–endocrine interaction in the pathophysiology of NFAA. Moreover, the higher prevalence of metabolic risk factors in NFAA patients compared with the control group supports the inclusion of non-HDL cholesterol, in addition to conventional lipid parameters, in metabolic risk assessment. These findings warrant confirmation through larger, multicenter studies.
Benzer Tezler
- Non fonksiyonel adrenal insidentaloması olan hastaların klinik ve biyokimyasal olarak değerlendirilmesi ve kardiyovasküler risk faktörleriyle ilişkisi
Nonfunctional adrenal incidentaloma and its relationship with cardiovascular risk factors
ELİF BERFU İSAK ELMAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiDahiliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERMAN ÇAKAL
DOÇ. DR. İLKNUR ÖZTÜRK ÜNSAL
- Non fonksiyonel surrenal adenomu olanlarda sarkopeni sıklığının araştırılması
Investigation of sarcopenia prevalence in patients with non-functional adrenal adenoma
TUĞBA İLHAN EŞTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUTLU GÜNEŞ
- Non fonksiyonel adrenal insidentaloma tanılı hastalarda sarkopeni sıklığı
Frequency of sarcopenia in patients diagnosed with non-functional adrenal incidentaloma
KERAMİ GÜZEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ŞAHİN
- Fonksiyonel adrenal kitlelerin hepatosteatoz ile ilişkisi var mı?
Is there an association between functional adrenal masses and hepatic steatosis?
PELİN GÜRCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN ATEŞ
- Adrenal insidentalomalardafonksiyonel değerlendirme ve büyümeoranları
Functional evaluation and growth rates in adrenal incidentalomas
SUNA AVCI KILIVAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bakanlığıİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL ALTUNTAŞ