Geri Dön

Bilim merkezleri ziyaretlerinde planlama ve aktivite boyutlarının farklı bilişsel stildeki öğrencilerin öğrenme çıktıları üzerindeki etkisinin incelenmesi

Examining the impact of planning and activity dimensions in science center visits on the learning outcomes of students with different cognitive styles

PDF İndir

  1. Tez No: 971947
  2. Yazar: ZEHRA YILDIZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SALİH ATEŞ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, okul dışı öğrenme ortamlarından biri olan bilim merkezi ziyaretlerinde, gezinin okul derslerine göre zamansal planlamasının ve farklılaşan öğrenci aktivitelerinin, farklı bilişsel stildeki öğrencilerin“ Güneş Sistemi ve Ötesi”ünitesine ait kavramsal bilgi düzeyleri ve fen bilimleri öğrenimine yönelik istendik motivasyonel inançları üzerindeki etkilerini belirlemektir. Araştırma, 2x2x2 faktöryel desen temelinde tasarlanmış olup, ön test-son test yarı deneysel desen özelliği taşımaktadır. Araştırmanın örneklemini, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir devlet ortaokulunda öğrenim gören ve birbirine denk kabul edilen 7. sınıf düzeyindeki dört sınıfta bulunan toplam 108 öğrenci oluşturmaktadır. Deneysel uygulamaların yürütülebilmesi amacıyla, bu sınıflar dört grup (Grup I, Grup II, Grup III ve Grup IV) şeklinde ele alınmıştır. Çalışmadaki tüm gruplarla bilim merkezi ziyareti gerçekleştirilmiş olmakla birlikte gezinin okul derslerine göre zamansal planlaması ve gezi sırasında gözlemlenen öğrenci aktiviteleri farklılaşmaktadır. Grup I, okul derslerini bilim merkezi gezisinden önce işlemiş ve gezi sürecine gözlem/dinlemeye dayalı aktivitelerle katılmıştır. Grup II, derslerini geziden sonra işlemiş ve yine gözlem/dinlemeye dayalı aktiviteler gerçekleştirmiştir. Grup III, derslerini geziden önce işlemiş ve gezi sürecine sorgulamaya dayalı öğrenci aktiviteleriyle dâhil olmuştur. Grup IV ise derslerini geziden sonra işlemiş ve sorgulamaya dayalı aktivitelerle etkinliğe katılmıştır. Araştırmanın verileri, öğrencilerin“ Güneş Sistemi ve Ötesi”ünitesine ait kavramsal bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla Astronomi Başarı Testi, fen bilimleri öğrenimine yönelik istendik motivasyonel inançlarını belirlemek amacıyla Fen Bilimleri Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Bunun yanında öğrencilerin alan bağımlı ve alan bağımsız bilişsel stil eğilimlerini belirlemek için gerekli veriler Grup Saklı Figürler Testi kullanılarak elde edilmiştir. Bu çalışmada, fen bilimleri öğrenimine yönelik istendik motivasyonel inançlar, hedef yönelimi, konu değeri ve öz-yeterlik olmak üzere üç alt boyut temelinde ele alınmış, analizlerde bu yapıların bütüncül etkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde, betimsel istatistiklerin yanında, deneysel desen doğrultusunda ön test puanlarının kontrol edildiği ANCOVA teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada, planlama, aktivite ve bilişsel stil faktörlerinin bağımsız etkilerinin yanı sıra, planlama ve aktivite faktörlerin alan bağımlı ve alan bağımsız bilişsel stillerle olan etkileşimleri de incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, bilim merkezi gezilerinin okul derslerinden önce ya da sonra gerçekleştirilmesine yönelik zamansal planlamasının kavramsal bilgi düzeyleri üzerindeki etkisi, gezi sırasındaki öğrenci aktivitelerin farklılaştığı uygulamalara göre değişmektedir. Öğrencilerin gözlem/dinlemeye dayalı aktivitelerde bulunduğu uygulamalarda planlama faktörünün kavramsal bilgi düzeyleri üzerinde gezi öncesinde ders işlenen gruplar lehine anlamlı etkisi tespit edilmiştir. Öğrencilerin sorgulamaya dayalı aktivitelerle gezi sürecine katıldığı uygulamalarda ise planlama faktörünün kavramsal bilgi düzeyi üzerindeki etkisi istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Planlama faktörünün öğrencilerin fen bilimleri öğrenimine yönelik istendik motivasyonel inançları üzerindeki etkisi hem öğrencilerin gözlem/dinlemeye dayalı hem de sorgulamaya dayalı aktivitelerle yer aldıkları gezi organizasyonlarında anlamlı bulunmamıştır. Aktivite faktörünün, kavramsal bilgi düzeyi üzerinde, bilim merkezindeki etkinliklere sorgulamaya dayalı aktivitelerle katılım gösteren gruplar lehine anlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir. Fen bilimleri öğrenimine yönelik istendik motivasyonel inançlar üzerinde de benzer şekilde aktivite faktörünün sorgulamaya dayalı aktivitelerle katılım gösteren gruplar lehine anlamlı etkisi tespit edilmiştir. Bu etkilerin, bilim merkezi gezisinin okul derslerinden önce ya da sonra gerçekleştirilmesine ilişkin zamansal planlamalara göre benzer bir biçimde ortaya çıktığı gözlenmiştir. Öğrencilerin sahip oldukları bilişsel stillerinin kavramsal bilgi düzeyleri üzerinde alan bağımsız bilişsel stile sahip bireyler lehinde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bilişsel stillerin fen bilimlerine yönelik istendik motivasyonel inançlar üzerindeki etkisi ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu bulgulara ek olarak planlama ve bilişsel stil ile aktivite ve bilişsel stil etkileşimlerinin, öğrencilerin kavramsal bilgi düzeyi ve fen bilimleri öğrenimine yönelik istendik motivasyonel inançları üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarının, fen bilimleri öğretiminde okul dışı öğrenme ortamlarının daha etkili biçimde planlanmasına ve bu ortamların öğretim programlarıyla bütünleştirilmesine yönelik uygulamalara katkı sağlaması beklenmektedir.

Özet (Çeviri)

The aim of this study was to determine the effects of temporal planning (whether instruction was delivered before or after the visit) and of differing student activities on learners' conceptual knowledge level and desired motivational beliefs toward science learning in the“Solar System and Beyond”unit during an out-of-school science experience at a science center. Employing a 2 × 2 × 2 factorial design with a pre-test–post-test quasi-experimental model, the study sample comprised 108 seventh-grade students enrolled in four classes in a Ministry of Education middle school. For the purposes of the experiment, students in these classes (named Group I, Group II, Group III, and Group IV) participated in the science-center visit but under distinctive combinations of instructional timing and activity type. Group I received classroom instruction prior to the visit and engaged in observation/listening-based activities during the visit. Group II received instruction after the visit and likewise carried out observation/listening-based activities. Group III received instruction before the visit and participated in inquiry-based activities on-site. Group IV received instruction after the visit and also engaged in inquiry-based activities. Data were gathered using the Astronomy Achievement Test to assess students' conceptual knowledge level regarding the“Solar System and Beyond”unit; the Science Learning Motivational Beliefs Scale to measure students' desired motivational beliefs toward science learning, which was analyzed across its goal-orientation, task-value, and self-efficacy subscales; and the Group Embedded Figures Test (GEFT) to classify students as field-dependent or field-independent based on their cognitive styles. Descriptive statistics were computed, and, in line with the quasi-experimental design, ANCOVA controlling for pre-test scores was performed. Analyses revealed that the effect of temporal planning on post test conceptual knowledge level varied according to the type of student activity during the science center visit. In the observation/listening based condition, students whose instruction preceded the visit significantly outperformed those instructed afterward in terms of conceptual knowledge level. In contrast, within the inquiry based condition, temporal planning had no statistically significant effect on conceptual knowledge level. Temporal planning did not significantly influence students' desired motivational beliefs toward science learning in either activity condition. The activity factor itself produced significant advantages for the inquiry based groups: regardless of timing, these students showed higher conceptual knowledge levels and stronger desired motivational beliefs toward science learning compared to their observation/listening based counterparts. Field independent students outperformed field dependent peers in terms of conceptual knowledge level, and this difference was statistically significant, whereas cognitive style did not significantly affect desired motivational beliefs toward science learning. Neither the planning × cognitive style nor the activity × cognitive style interactions were significant for either dependent variable. Taken together, these findings suggest that inquiry based student activities robustly enhance both conceptual knowledge level and desired motivational beliefs toward science learning, while the benefit of pre visit instruction is confined to observation/listening based formats for conceptual knowledge. Educators should therefore emphasize inquiry based activities in out of school learning environments and strategically align instructional timing when pairing pre visit lessons with observation/listening based activities. Analyses revealed that the effect of temporal planning on post‑test conceptual understanding varied according to the type of on‑site activity. In the observation/listening condition, students whose instruction preceded the visit outperformed those instructed afterward. In contrast, within the inquiry‑based condition, no statistically significant planning effect on conceptual understanding was detected. Temporal planning did not significantly influence motivational beliefs in either activity condition. By contrast, the activity factor itself yielded significant advantages for the inquiry‑based groups: they demonstrated higher post‑test conceptual understanding (regardless of planning) and stronger motivational beliefs in science. These activity‑related gains were consistent across both instructional timing conditions. Finally, neither the interaction of planning × cognitive style nor the interaction of activity × cognitive style had a significant effect on either outcome measure. Taken together, these findings suggest that while inquiry‑based activities robustly enhance both conceptual learning and motivation, the timing of instruction relative to the visit plays a more limited, activity‑dependent role with respect to conceptual gains. Moreover, the absence of planning × cognitive style and activity × cognitive style interactions indicates that both field‑dependent and field‑independent learners benefit equally under each combination of conditions. The findings are expected to contribute to the more effective planning of out-of-school learning environments in science education and to practices that integrate these environments into formal curricula.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    104006

    Anadolu'daki Roma Dönemi sütunlu caddeleri

    Colonnaded streets in Anatolia during the Roman Empire

    AYŞE AKBAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. METİN AHUNBAY

  2. Tez No

    416709

    Field trips to science centers: Teachers' perspectives, roles, and reflections

    Bilim merkezlerine yapılan sınıf gezileri: Öğretmen bakış açıları, rolleri ve düşünceleri

    ERAY ŞENTÜRK

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2015

    Bilim ve TeknolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖMER FARUK ÖZDEMİR

  3. Tez No

    350967

    Kütahya ili türbe ve yatırları etrafında oluşan inanç ve uygulamalar

    The beliefs and applications which originated around the shrines and entombed saints in the province of Kütahya

    ERDAL ADAY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Halk Bilimi (Folklor)Balıkesir Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ TORUN

  4. Tez No

    845440

    Engelsiz turizm: Alanya örneği“Engelli turistlerin destinasyona ilişkin algılarının memnuniyet, tekrar ziyaret etme ve tavsiye etme niyeti üzerine etkisi”

    Accessible tourism: The case of Alanya "The effect of disabled tourists' perceptions of the destination on satisfaction, revisit and recommendation intention

    PINAR KARAKUŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Sağlık Kurumları YönetimiAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi

    Sağlık Turizmi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SALİHA ÖZPINAR

  5. Tez No

    548143

    Process mining for analysis of indoor customer behaviors

    Süreç madenciliği ile iç mekan kullanıcı davranışları analizi

    ONUR DOĞAN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BAŞAR ÖZTAYŞİ

Geri Dön