Serebral palsili çocuk ve ergenlerin beslenme durumları ve gastrointestinal bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status and gastrointestinal findings in children and adolescents with cerebral palsy
- Tez No: 972352
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM OLCAY EMİNSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Ankara ilinde faaliyet gösteren bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine Mart–Nisan 2025 tarihleri arasında başvuran, 6–18 yaş aralığındaki 42 serebral palsi tanılı çocuk ve ergen ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar Kaba Motor Fonksiyon Sınıflama Sistemi'ne (KMFSS), Yeme İçme Becerileri Sınıflama Sitemi'ne (YİBSS) göre sınıflandırılımıştır. Çocuk ve ergenlerin gastrointestinal bulgularını değerlendirmek amacıyla Gastrointestinal Semptom Şiddet İndeksi (GSİ) kullanılmıştır. Çalışmaya dahil edilen çocuk ve ergenlerin antropometrik ölçümleri alınmış, bakım verenlerle yüz yüze görüşmeler aracılığıyla anket uygulanmıştır. Anket formu ile çocuklara ait demografik bilgiler, beslenme alışkanlıkları ve üç günlük besin tüketim kayıtları toplanmıştır. Çalışmada, SP'li çocukların büyümelerinin değerlendirilmesinde sağlıklı çocuklara ait büyüme eğrileriyle SP'ye özgü eğrilerin karşılaştırıldığı analizlerde; ağırlık ölçümleri açısından iki eğri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmış (p<0.05), ancak iki eğrinin uyumunun düşük olduğu belirlenmiştir (kappa=0.151). Boy uzunluğu ölçümlerinde gruplar arası fark anlamlı bulunmazken (p>0.05), eğriler arasındaki uyumun oldukça zayıf olduğu görülmüştür (kappa=0.007). Buna karşılık, beden kütle indeksi (BKİ) değerlendirmesinde hem istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiş (p<0.05) hem de yüksek düzeyde uyum elde edilmiştir (kappa=0.742). Bu bulgular, SP'li çocukların büyüme izlemlerinde özellikle vücut ağırlığı ve BKİ değerlendirmeleri için SP'ye özgü büyüme eğrilerinin kullanılmasının daha doğru sonuçlar vereceğini göstermektedir. Beslenmeye ilişkin ebeveyn görüşleri incelendiğinde, Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi (KMFSS) düzeyine göre“çocuk yemek yerken zorlanıyor”ifadesinde anlamlı farklılık bulunmuş (p<0.005). Bu oran KMFSS 4. seviyede %77.8 iken, KMFSS 1–3 seviyede %24.2'dir. Çocuk ve ergenlerin Yeme İçme Becerileri Sınıflama Sistemine (YİBSS) düzeylerine göre analizde ise, hem“çocuk yemek yerken zorlanıyor”hem de“anne endişeli”ve“ebeveyn yemek sırasında endişeli”değişkenlerinde anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). YİBSS düzeyi ilerledikçe, çocukların yemek sırasında zorlanma oranı ve ebeveyn kaygısı belirgin şekilde artmıştır. KMFSS ve YİBSS düzeylerine göre yapılan değerlendirmede, motor fonksiyon ve yeme-içme becerisi düzeyi azaldıkça çocukların beslenme sırasında bağımsızlıkları anlamlı düzeyde azalmakta, tam bağımlılık oranı artmaktadır (p<0.05). Serebral Palsili erkek çocuklarda yaş ilerledikçe enerji, protein, karbonhidrat, yağ ve posa alımları anlamlı şekilde artarken (p<0.05), kız çocuklarda bu ögelerin alımında azalma gözlenmiş; ancak bu azalmalar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Yalnızca tekli doymamış yağ asidi (MUFA) alımındaki azalma anlamlı düzeydedir (p<0.05). Mikro besin ögelerinde, kızlarda yaş ilerledikçe B2, B6 ve B12 vitaminlerinin ihtiyacı karşılama yüzdeleri anlamlı şekilde azalmış; erkeklerde ise E, B1, B6 ve C vitamini alımları yaşla birlikte anlamlı olarak artmıştır (p<0.05). Minerallerde ise kızlarda ergenlik dönemine geçişle beraber kalsiyum, magnezyum, fosfor, demir, çinko ve potasyum alımı anlamlı düzeyde azalırken, erkeklerde magnezyum, demir, çinko ve potasyum anlamlı olarak artmıştır. SP'li kız ergenlerin beslenme riskinin erkeklere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. YİBSS puanı yükseldikçe konstipasyon, gece uyanma ve abdominal gerginlik gibi bazı gastrointestinal şikayetlerin şiddeti artmaktadır (p<0.05).
Özet (Çeviri)
This study was conducted with 42 children and adolescents aged 6–18 years diagnosed with cerebral palsy who applied to a special education and rehabilitation center operating in Ankara province between March and April 2025. Participants were classified according to the Gross Motor Function Classification System (GMFCS) and the Eating and Drinking Ability Classification System (EDACS). To evaluate gastrointestinal symptoms, the Gastrointestinal Symptom Severity Index (GSSI) was used. Anthropometric measurements of the children and adolescents were taken, and face-to-face interviews were conducted with caregivers using a structured questionnaire. Through this questionnaire, demographic information, nutritional habits, and three-day food consumption records of the children were collected. In the analysis comparing growth charts specific to children with CP and those of healthy children, a statistically significant difference was found in terms of weight measurements (p<0.05), and the agreement between the two charts was low (kappa = 0.151). For height measurements, no significant difference was observed between the groups (p>0.05), and the agreement was found to be very weak (kappa = 0.007). In contrast, in the evaluation of body mass index (BMI), both a statistically significant difference was found (p<0.05) and a high level of agreement was achieved (kappa = 0.742). These findings suggest that using CP-specific growth charts, especially for body weight and BMI, may provide more accurate results when monitoring the growth of children with CP. Parental opinions on nutrition showed a statistically significant difference in the statement“the child has difficulty eating”based on GMFCS levels (p<0.005); this rate was 77.8% in GMFCS level 4 and 24.2% in levels 1–3. In the analysis by EDACS levels, significant differences were found in the variables“the child has difficulty eating,”“the mother is anxious,”and“the parent is anxious during meals”(p<0.05). As the EDACS level increased, the child's difficulty during meals and parental anxiety became more pronounced. Evaluations based on GMFCS and EDACS levels revealed that as gross motor function and eating-drinking ability decreased, children's independence during feeding significantly declined, and full dependence increased (p<0.05). Among male children with CP, energy, protein, carbohydrate, fat, and fiber intake significantly increased with age (p<0.05), while among girls, these nutrient intakes decreased with age, although the decreases were not statistically significant (p>0.05), except for monounsaturated fatty acid (MUFA) intake, which showed a significant decrease (p<0.05). Regarding micronutrients, as age increased in girls, the percentages of meeting the requirements for vitamins B2, B6, and B12 significantly decreased, while in boys, the intake of vitamins E, B1, B6, and C increased significantly with age (p<0.05). For minerals, a significant decrease in calcium, magnesium, phosphorus, iron, zinc, and potassium intake was observed in girls during the transition to adolescence, whereas boys showed a significant increase in the intake of magnesium, iron, zinc, and potassium. It was found that adolescent girls with CP were at a higher nutritional risk compared to boys. Additionally, as EDACS scores increased, the severity of certain gastrointestinal complaints such as constipation, nighttime awakenings, and abdominal bloating also increased (p<0.05).
Benzer Tezler
- Serebral palsili bireylerin kaba motor fonksiyon düzeylerine göre beslenme ve yaşam kalite durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of nutritional and quality of life status BY gross motor functi̇on levels in individuals with cerebral palsy
SANİYE SÖZLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EFSUN KARABUDAK
- Okul çağındaki serebral palsili ergenlerde fonksiyonel durumun ve yaşam kalitesinin belirlenmesinde ergen, ebeveyn ve fizyoterapist arasındaki uyumun incelenmesi
Investigation of agreement between adolescents, parents, physiotherapists in determining functional status and quality of life in adolescents with school age cerebral palsy
MERVE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNTAZE KEREM GÜNEL
- Adolesanlarda SCL-90 ile psikiyatrik semptomların taraması
Screening of Psychiatric Symptoms with SCL-90 in Adolescents
ZAHİDE YALAKİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ŞİMŞEK ORHON
- Serebral palsili çocukların özbakımlarını gerçekleştirme düzeyleri ve etkileyen etmenlerin incelenmesi
Investigatıon of the fulfilment levels of the self-care skills of the children with cerebral palsy and affectional factors
BETÜL YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SANİYE ÇİMEN
- Video temelli oyunların serebral palsili bireylerde denge, gövde propriyosepsiyonu, motivasyon ve yaşam kalitesine etkilerinin incelenmesi
Examination of the effects of video-based games on balance, trunk proprioception, motivation and quality of life in individuals with cerebral palsy
İLKAN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SABİHA BEZGİN