Alternatif bir protesto aracı olarak kukla
Puppetry as an alternative means of protest
- Tez No: 972418
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYÇA TUFAN BAKNALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, kukla sanatının tarihsel ve sosyo-politik dönüşümünü odağına alarak, özellikle radikal kuklacılık pratiği üzerinden sanatın protesto biçimi olarak kullanımını incelemektedir. Kukla, tarih boyunca yalnızca bir eğlence ve gösteri aracı olarak değil, aynı zamanda toplumsal muhalefetin taşıyıcısı olarak önemli bir rol üstlenmiştir. Çalışmada, kuklacılığın kilise ve saray çevresindeki temsiliyetinden uzaklaşıp, halkın doğrudan müdahil olduğu kamusal bir ifade biçimine evrilme süreci detaylı biçimde analiz edilmiştir. 17. yüzyıldan itibaren özellikle Avrupa'da görülen Punch, Guignol gibi karakterler ile Osmanlı'da Karagöz ve Hacivat geleneği üzerinden kuklanın toplumsal eleştiriyle kurduğu ilişki irdelenmiş; bu figürlerin sansüre, yasaklamalara ve baskılara rağmen halk arasında nasıl direnişin sembolleri hâline geldiği ortaya konulmuştur. Tezin odak noktalarından biri, 20. yüzyıldan itibaren gelişen radikal kuklacılık akımıdır. Ekmek ve Kukla Tiyatrosu, Sanat ve Devrim, Canavarın Kalbinde Kukla ve Maske Tiyatrosu gibi grupların kamusal alanlarda dev kuklalar aracılığıyla gerçekleştirdiği eylem temelli performanslar, bu yeni protesto estetiğinin örnekleri olarak değerlendirilmiştir. Kuklacılığın günümüz sosyal hareketleri içerisinde kolektif örgütlenmenin, alternatif siyasal söylemlerin ve yaratıcı protesto yöntemlerinin aracı hâline gelişi vurgulanmıştır. Bu çerçevede tez, kukla sanatını estetik bir inceleme nesnesi olmaktan ziyade, direnişin, ifadenin ve politik aktörlüğün özgün bir biçimi olarak ele almakta; sanat ve siyasetin kesişiminde alternatif bir ifade kanalı olarak konumlandırmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the historical and socio-political transformation of puppetry, focusing particularly on radical puppetry as a tool of protest and social resistance. Rather than being confined to a theatrical or entertainment function, puppetry has long served as a means of political expression and public dissent. The study explores how puppetry evolved from church- and court-centered performances to a form of collective communication in the public sphere. Through examples such as Punch in England, Guignol in France, and the traditional Ottoman Karagöz, the thesis traces the continuity of oppositional narratives and analyzes how these figures became symbols of resistance despite censorship and political pressure. A significant focus of the study is the development of radical puppetry in the 20th century, particularly its resurgence within social movements. Groups such as Bread and Puppet Theater, Art and Revolution, and In the Heart of the Beast have employed large-scale puppets and public performances as a form of direct political action. These practices demonstrate how puppetry continues to function as a medium for collective organization, alternative discourse, and imaginative protest. Thus, the thesis positions puppetry not as an aesthetic object but as a political practice that challenges authority, engages public space, and articulates dissent. It proposes that puppetry occupies a unique position at the intersection of art and activism, contributing to the creation of transformative and participatory modes of political expression.
Benzer Tezler
- People's engagement in political action: The case of Istanbul park forums
Halkın politika yapmaya katılımı: İstanbul park forumları incelemesi
HANDE RAMAZANOĞULLARI
Doktora
İngilizce
2017
Siyasal Bilimlerİstanbul Bilgi ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA İLAY ÖRS ROMAİN
- Representing enlarging European Union: Hegemony, change and the Visegrad perspectives
Genişleyen Avrupa Birliği'ni temsil etmek: Hegemonya, değişim ve Visegrad yaklaşımları
PAVEL SENDERAK
Doktora
İngilizce
2013
Siyasal Bilimlerİstanbul Bilgi ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN KAYA
- Toplumsal hareketlerde medyanın, sosyal medyanın ve entelektüellerin rolü: Gezi Parkı protestoları örneği
The role of media, social media and intellectual in social movements: The case of Gezi Park protest
TUĞBA KAPLAN SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. UĞUR DOLGUN
- Die polemische moral als literarisches analysemittel im gesamtschaffen von Frank Wedekind
Frank Wedekind`in tüm eserlerinde edebi analiz aracı olarak polemik ahlak
NEJDET KELEŞ
Doktora
Almanca
2004
DinHacettepe ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NİHAT ÜLNER