Karanlık liderlik, örgütsel sessizlik ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between dark leadership, organizational silence, and psychological resilience
- Tez No: 972716
- Danışmanlar: PROF. DR. SİNAN YALÇIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Karanlık liderlik, Psikolojik sağlamlık, Örgütsel sessizlik, Dark leadership, Resilience, Organizational silence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, karanlık liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sessizlik ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Erzincan ilinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda görev yapan 435 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Karanlık Liderlik Ölçeği, Örgütsel Sessizlik Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler nicel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiş ve SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; öğretmenlerin karanlık liderlik algılarının düşük; örgütsel sessizlik ve psikolojik sağlamlık algılarının ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Kadın öğretmenlerin örgütsel sessizlik algılarının erkek öğretmenlere göre daha yüksek, psikolojik sağlamlıklarının ise erkek öğretmenlere göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Karanlık liderlik ve örgütsel sessizlik algıları yaş değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermezken; 41-50 yaş aralığındaki öğretmenlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin, 21-30 yaş aralığındaki öğretmenlere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Hizmet süresi değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunmazken, okul türü değişkeni açısından ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin karanlık liderlik algılarının, ilkokullarda görev yapan öğretmenlere kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin karanlık liderlik algıları ile örgütsel sessizlik algıları arasında orta düzeyde, pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Karanlık liderlik algıları ile psikolojik sağlamlıkları arasında ise düşük düzeyde, negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Benzer şekilde, örgütsel sessizlik ile psikolojik sağlamlık arasında da düşük düzeyde negatif bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Son olarak, karanlık liderliğin, örgütsel sessizlik ve psikolojik sağlamlık üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the relationship between dark leadership behaviors, organizational silence, and psychological resilience among teachers. The research was conducted with 435 teachers working in schools affiliated with the Ministry of National Education in Erzincan province during the 2023–2024 academic year. Data were gathered using the Dark Leadership Scale, Organizational Silence Scale, and Psychological Resilience Scale. The collected data were analyzed using quantitative methods through the SPSS software. According to research findings, teachers had low levels of perceived dark leadership and moderate levels of both organizational silence and psychological resilience. It was found that female teachers exhibited higher organizational silence compared to male teachers, while their psychological resilience was lower. Although age did not significantly affect perceptions of dark leadership or organizational silence, teachers aged 41–50 showed higher psychological resilience than those aged 21–30. There were no significant differences found based on length of service. However, teachers working in middle schools perceived higher levels of dark leadership than those in primary schools. Furthermore, a moderate and positive correlation was identified between dark leadership and organizational silence. A low-level negative correlation was found between dark leadership and psychological resilience, and similarly, a low negative relationship was observed between organizational silence and psychological resilience. The findings concluded that dark leadership is a significant predictor of both organizational silence and psychological resilience.
Benzer Tezler
- Çalışanlardaki toksik liderlik algısının örgütsel sessizlik ve iş motivasyonu üzerindeki etkisi: Pozitif psikolojik sermayenin düzenleyici rolü
The effect of toxic leadership perception in employee on organizational silence and work motivation: Regulatory role of positive psychological capital
MURAT YALÇIN KIRCA
Doktora
Türkçe
2021
İşletmeİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR KÖKALAN
- Otel işletmelerinde karanlık liderliğin örgütsel bağlılık ve örgütsel sessizlik üzerine etkisi
The impact of the dark leadership on organizational commitment and organizational silence in hotel businnesses
ERDİNÇ BALLI
Doktora
Türkçe
2014
İşletmeMersin ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEHAN ÇAKICI
- Okul müdürlerinin karanlık liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sessizlik düzeyi arasındaki ilişki (Muğla ili örneği)
The relationship between school principals' dark leadership behaviors and teacher's organizational silence level (Muğla province sample)
İBRAHİM ÜLKÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYCAN ÇİÇEK SAĞLAM
- Öğretmen görüşlerine göre eğitim liderlerinin sergiledikleri liderlik stilleri ve sebep oldukları örgütsel patolojiler
Leadership styles exhibited by educational leaders and the organizational pathologies they cause according to teachers' opinions
ASLI YILDIZ YALÇIN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY YAVUZ ÖZDEMİR
- Okul yöneticilerinin karanlık liderlik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel yaratıcılık düzeylerine etkisinin incelenmesi
Examining the impact of school administrators' dark leadership behaviors on teachers' organizational creativity
VOLKAN SÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE SAKLAN