Duhok ve Samsun illerinin halk inanışları üzerine mukayeseli bir inceleme
A comparative stady on folk beliefs between Duhok and Samsun provinces
- Tez No: 973396
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET DAĞLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, halk inanışları kavramı çerçevesinde Irak'ın Duhok ili ile Türkiye'nin Samsun iline ait halk kültürlerinde yer alan halk inanışlarını karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Halk inanışları; bireylerin doğum, evlilik, ölüm gibi geçiş dönemleriyle ilgili inanış ve uygulamalarını, bunun yanında tabiat olayları, hayvanlara ilişkin inanışlar, kutsal kabul edilen mekânlar ve ziyaret yerleri gibi geçiş dışı alanlara yönelik düşünce ve pratiklerini kapsamaktadır. Bu inanışlar, bireylerin yaşam döngüsü boyunca karşılaştıkları olaylara verdikleri kültürel ve toplumsal tepkilerin yansıması olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca söz konusu halk inanışları, geçmişten günümüze aktarılan kolektif deneyimlerin ve inanç sistemlerinin bir sonucu olarak şekillenmiş olup toplumsal belleğin oluşmasında ve kuşaklar arası kültürel aktarımda önemli bir rol oynamaktadır. Araştırmanın temel amacı, iki farklı coğrafi ve kültürel bağlamda ortaya çıkan halk inanışlarını karşılaştırmalı olarak analiz etmek; bu inanışların tarihsel süreç, toplumsal yapı ve kültürel çevreyle ilişkisini ortaya koymaktır. Böylece, iki toplum arasında halk inanışlarının benzerlik ve farklılıklarının, kültürel etkileşim ve yerel kimlik bağlamında nasıl şekillendiği açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmış, alan araştırması kapsamında gerçekleştirilen mülakatlar ve yazılı kaynak incelemeleri ile veri toplanmıştır. Elde edilen veriler, geçiş dönemi inanışları (doğum, evlilik, ölüm) ile geçiş dışı halk inanışları (hayvanlar, doğa olayları, türbeler vb.) başlıkları altında sistematik biçimde sınıflandırılmıştır. Tez beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın konusu, amacı, yöntemi ve kapsamı açıklanmıştır. İkinci bölümde halk inanışlarının tanımı, kaynakları, işlevleri ve türleri ele alınmıştır. Üçüncü ve dördüncü bölümlerde sırasıyla geçiş dönemlerine ve geçiş dışı alanlara ilişkin halk inanışları ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Beşinci bölümde ise Duhok ve Samsun yörelerine ait halk inanışları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, her iki bölgede halk inanışlarının hem tarihsel mirasın hem de toplumsal belleğin bir yansıması olarak günümüzde de etkisini sürdürdüğü, ortak ve farklı inanç unsurlarının ise bölgesel, kültürel ve dinsel etkilerle şekillendiği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to conduct a comparative analysis of the folk beliefs embedded in the traditional cultures of Duhok province in Iraq and Samsun province in Turkey within the conceptual framework of folk belief. Folk beliefs encompass practices and ideas related to transitional periods in life—such as birth, marriage, and death—as well as beliefs concerning non-transitional areas, including natural events, animals, sacred places, and pilgrimage sites. These beliefs are regarded as reflections of the cultural and social responses developed by individuals throughout the course of their lives in response to various experiences and challenges. Furthermore, such beliefs, shaped by collective memory and long-standing systems of thought, play a significant role in the formation of social memory and the intergenerational transmission of cultural values. The main objective of the research is to comparatively analyze folk beliefs that have emerged in two distinct geographical and cultural contexts, and to examine their relationship with historical processes, social structures, and cultural environments. In doing so, the study seeks to reveal how similarities and differences in folk beliefs between these two regions have developed in connection with local identity and intercultural interaction. A qualitative research design was employed. Data were collected through interviews conducted during fieldwork and through the examination of written sources. The findings were categorized under two primary themes: beliefs related to transitional periods (birth, marriage, death) and beliefs outside these transitions (e.g., animals, natural phenomena, and sacred sites). The dissertation consists of five chapters. The final analysis indicates that in both regions, folk beliefs continue to reflect historical heritage and social memory, and that shared and distinct belief elements have been shaped by regional, cultural, and religious influences.
Benzer Tezler
- Duhok ve Süleymaniye bölgelerindeki naokelekan formasyonunun organik jeokimyasal özellikleri ve hidrokarbon potansiyeli
Organic geochemical properties and hydrocarbon potential of naokelekan formation in Duhok and Sulaimaniya province
JAN IBRAHIM ISMAEL ISMAEL
Doktora
Türkçe
2018
Jeoloji MühendisliğiSelçuk ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜKMÜ ORHAN
- Duhok bölgesi için koordinat dönüşümü parametre ve yöntemlerin incelenmesi
Investigation of suitable coordinate transformation parameters and methods for Duhok region
DARA SULAIMAN MUSTAFA MUSTAFA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Jeodezi ve FotogrametriAksaray ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KEMAL YURT
- Duhok ilindeki futbol kulübü oyuncularının yaratıcı fikirleri ve motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between creative ideas and motivations of football club players in Duhok province
AHMED HUSSEIN AHMED
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABUZER TAŞ
- Duhok ilindeki futbol kulüplerindeki oyuncuların sağlık davranışı ve bunun demografik değişiklerle ilişkisi
Health behavior of players in football clubs in Duhok province and its relationship with demographic changes
AHMED İSMAEL ABDULLAH
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABUZER TAŞ
- Duhok (Irak) ili aktarlarında ve pazarlarında satılan tıbbi bitkilerin sistematikteki yerlerinin belirlenmesi
Determination of medicinal plants sold in herbalists and bazaars of Duhok city(Iraq)
FALAH SALİH MUHAMMED