Eğirdir ve Kovada gölü çevresinde yaşayan öğretmen ve velilerin çevreye yönelik görüşlerinin incelenmesi
An investigation of the views of teachers and parents living around Lake Eğirdir and Kovada on the environment
- Tez No: 973658
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN GENÇ, PROF. DR. MEVLÜT GÜNDÜZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: İnsan-çevre etkileşimi, Human-environment interaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bireylerin sürdürülebilir bir yaşam için gerekli bilgi ve becerileri kazanması çevre eğitimi ile sağlanmakta, tarım ilaçlarının etkili ve bilinçli kullanımı ise bu hedeflerin başarılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Türkiye ve Dünya'da çevre eğitimi ile birlikte tarım ilaçlarının etkili ve verimli kullanılması, çevresel sürdürülebilirlik için çok büyük bir öneme sahiptir. Araştırmada Eğirdir ve Kovada Gölü çevresindeki okullarda görev yapan öğretmenlerin ve bölgede ikamet eden velilerin çevre eğitimi ve tarımda kullanılan ilaçların çevreye etkileri hakkındaki görüşleri incelenmiştir. Araştırmanın modeli paralel karma yöntem olarak tasarlanmıştır. Nitel veriler ile Eğirdir ve Kovada bölgesinde yaşayan öğretmen ve veliler ile görüşmeler yapılarak çevresel tutumları hakkında derinlemesine bilgiler elde etmek, nicel veriler ile ise çevreye ve tarım ilaçlarına yönelik tutum ölçeği aracılığı ile öğretmenlerin çevre bilinci düzeylerini sayısal olarak analiz etmek amaçlanmıştır. Bu bağlamda, nicel veriler fen bilimleri, sosyal bilgiler ve sınıf öğretmenlerinin çevre bilinci ortalamalarını gösterirken, nitel veriler bu bilincin nasıl geliştirildiğine dair açıklamalar sunmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda, Eğirdir ve Kovada gölü çevresinde görev yapmakta olan fen bilimleri öğretmenlerinin ve velilerin yaşadıkları çevreye olan duyarlılıkları, o bölgede karşılaşılan problemlere nasıl çözüm yolları ürettikleri ve çevresindeki bireyleri bilinçlendirme konusunda neler yaptıkları gibi konuları derinlemesine araştırılması amacıyla durum çalışması deseni kullanılmıştır. Bu doğrultuda, öğretmenlerin ve velilerin çevre konusundaki duygu ve düşüncelerinden yola çıkarak öğrencilere çevre bilinci kazandırma konusuna ilişkin betimlemeler ortaya konulmuştur. Öğretmenlerin ve velilerin çevre eğitimi ve tarımda kullanılan ilaçların çevreye etkileri hakkındaki görüş ve düşüncelerini belirlemek amacıyla“yarı yapılandırılmış görüşme”tekniğinden faydalanılmış, toplanan nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ise araştırmacı tarafından hazırlanan ve güvenirlik katsayısı ,77 olan“Çevreye ve Tarım İlaçlarının Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği”kullanılarak, öğretmenlerin çevreye ve tarım ilaçlarına yönelik tutum ölçeğine verdiği cevaplar incelenmiştir. Verilerin analizinde öğretmenlerin cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, branş, göl bölgesinde çalışma, bir çevre kuruluşuna/ organizasyonuna üye olma ve çevre ile ilgili projelere katılma durumları değişkenler olarak belirlenmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS 26 paket programı kullanılmış ve parametrik testler olan t- testi ve ANOVA aracılığı ile gerçekleştirilen analizler sonucu ulaşılan bulgular, literatürde yer alan çalışmalarla desteklenerek yorumlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunda 2021-2022 eğitim öğretim yılı güz döneminde Isparta ili, Eğirdir ve Kovada Gölü çevresindeki okullarda görev yapan 16 Fen bilimleri öğretmeni ve bölgede ikamet eden 7 veli ile görüşmeler yapılmıştır. Nitel verilerin toplanması amacıyla çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Çevreye ve tarım ilaçlarına yönelik tutum ölçeği, Isparta ili Merkez, Eğirdir, Gelendost ve Senirkent ilçelerinde görev yapan Fen bilimleri, Sosyal Bilgiler ve Sınıf olmak üzere toplam 330 öğretmene uygulanmıştır. Araştırmada veriler, nicel ve nitel araştırma tekniklerine uygun olarak araştırmacı tarafından geliştirilen“öğretmen görüşme formu”ve“veli görüşme formu”ile“çevreye ve tarım ilaçlarına yönelik tutum ölçeği”aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada bölgede görev yapan Fen Bilimleri öğretmenleri ile yapılan görüşmeler sonucunda öğretmenlerin çevreye ve tarım ilaçları kullanımına yönelik duyarlı ve çevre bilincine sahip oldukları, tarım ilaçları konusunda ise yeterli bilgiye sahip olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bölgede ikamet eden velilerin ise çevre duyarlılığı ve tarım ilaçları kullanımı konusunda yeterli bilince sahip olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin çevreye yönelik tutumlarının yüksek düzeyde olumlu olduğu, ancak tarımsal ilaç kullanımına yönelik faydacı yaklaşımlara daha eleştirel bir tutum sergilediklerini ortaya koyulmuştur. Cinsiyet ve branş gibi demografik değişkenlerin çevresel tutumlar üzerinde belirleyici bir etkisi bulunmazken, yaş ve mesleki kıdem değişkenleri özellikle çevresel sorumluluktan kaçınma eğiliminde anlamlı farklılıklar yaratmıştır. Yaş arttıkça ve mesleki deneyim geliştikçe çevresel sorumluluk davranışlarında artış gözlenmiştir. Görev yapılan bölgenin (merkez ya da çevre ilçeler) çevresel tutumlar üzerindeki etkisi anlamlı bulunmamakla birlikte, göl çevresinde görev yapan öğretmenlerin çevresel sorumluluk düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, çevre kuruluşlarına üyelik ve çevre projelerine katılım gibi gönüllü çevresel etkinliklerin özellikle çevresel farkındalık boyutunu anlamlı düzeyde etkilediği saptanmıştır. Bu bulgular, çevre eğitimi politikalarının sadece bilgi temelli değil, aynı zamanda davranış değişimini destekleyen, yaşa ve mesleki deneyime duyarlı, katılımcılığı teşvik eden ve yerel çevreyle etkileşimi artıran bir yapıda tasarlanması gerektiğine işaret etmektedir. Araştırma Eğirdir ve Kovada gölünün korunması ve tarım ilaçlarının kullanımına dikkat çekmesi açısından önemlidir.
Özet (Çeviri)
Environmental education provides individuals with the necessary knowledge and skills for a sustainable life, and the effective and conscious use of pesticides plays an important role in achieving these goals. In Turkey and the world, effective and efficient use of pesticides together with environmental education is of great importance for environmental sustainability. In this study, the opinions of teachers working in schools around Eğirdir and Kovada Lake and parents residing in the region on environmental education and the effects of pesticides used in agriculture on the environment were examined. The research model was designed as parallel mixed method. With qualitative data, it was aimed to obtain in-depth information about environmental attitudes by interviewing teachers and parents living in Eğirdir and Kovada region, and with quantitative data, it was aimed to analyze the environmental awareness levels of teachers numerically through the attitude scale towards the environment and pesticides. In this context, while quantitative data show the average environmental awareness of science, social studies and classroom teachers, qualitative data provide explanations on how this awareness is developed. In the qualitative dimension of the study, a case study design was used to investigate in depth the sensitivity of science teachers and parents working around Eğirdir and Kovada Lake to the environment they live in, how they find solutions to the problems encountered in that region, and what they do to raise awareness of the individuals around them. In this direction, descriptions of teachers' and parents' feelings and thoughts about the environment and the issue of raising environmental awareness in students were revealed. In order to determine the opinions and thoughts of teachers and parents about environmental education and the effects of pesticides used in agriculture on the environment,“semi-structured interview”technique was used, and descriptive analysis approach was used to analyze the collected qualitative data. In the quantitative dimension of the study, teachers' responses to the scale of attitudes towards the environment and the use of pesticides were examined by using the“Attitude Scale Towards the Environment and the Use of Pesticides”prepared by the researcher and whose reliability coefficient was .77. In the analysis of the data, teachers' gender, age, professional seniority, branch, working in the lake region, being a member of an environmental institution/organization and participating in environmental projects were determined as variables. SPSS 26 package program was used in the analysis of quantitative data, and the findings obtained as a result of the analyzes carried out by means of parametric tests, t-test and ANOVA, were interpreted by supporting the studies in the literature. In the study group of the research, interviews were conducted with 16 science teachers working in schools around Eğirdir and Kovada Lake in Isparta province in the fall semester of the 2021-2022 academic year and 7 parents residing in the region. In order to collect qualitative data, the study group was determined by criterion sampling from purposeful sampling methods. The attitudes towards the environment and pesticides scale was administered to a total of 330 teachers including Science, Social Studies and Classroom teachers working in the Central, Eğirdir, Gelendost and SenThe data were collected through the“teacher interview form”,“parent interview form”and“attitude scale towards the environment and pesticides”developed by the researcher in accordance with quantitative and qualitative research techniques. As a result of the interviews with science teachers working in the region, it was concluded that teachers were sensitive to the environment and the use of pesticides and had environmental awareness, but did not have sufficient knowledge about pesticides. It was concluded that parents residing in the region did not have sufficient awareness about environmental awareness and the use of pesticides. It was also revealed that teachers' attitudes towards the environment were highly positive, but they were more critical of utilitarian approaches to the use of pesticides.irkent districts of Isparta province. While demographic variables such as gender and major did not have a determining effect on environmental attitudes, age and professional seniority variables created significant differences especially in the tendency to avoid environmental responsibility. As age and professional experience increased, environmental responsibility behaviors increased. Although the effect of the region of assignment (central or peripheral districts) on environmental attitudes was not found to be significant, it was found that the environmental responsibility levels of teachers working around the lake were higher. In addition, voluntary environmental activities such as membership in environmental organizations and participation in environmental projects were found to have a significant effect on the environmental awareness dimension. These findings indicate that environmental education policies should be designed in a structure that is not only knowledge-based but also supports behavior change, is sensitive to age and professional experience, encourages participation and increases interaction with the local environment. The research is important for the protection of Lake Eğirdir and Lake Kovada and to draw attention to the use of pesticides.
Benzer Tezler
- Korunan alanlarda tampon zon orman yönetimi
Buffer zone forest management in protected areas
SAVAŞ KARAKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman MühendisliğiIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN AKYOL
- Göller bölgesi ve yakın çevresindeki başlıca göllerin morfometrik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of morphometric properties of the Lakes region and its surrounding major lakes
CEM KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
CoğrafyaSüleyman Demirel ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLCAN SARP
- Göller Bölgesi su potansiyelinin araştırılması
Research of water potential in Area of Göller
TEVFİK ASLANBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
İnşaat MühendisliğiSüleyman Demirel Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M.EROL KESKİN
- Kovada gölü (Isparta-Eğirdir) ve dolayının Karst hidrojeolojisi
Karst hydrogeology of the Kovada lake and surrounding area
SERDAR ORAN
- Isparta, Eğridir ve Kovada gölü arasında kalan bölgenin fitososyolojik ve fitoekolojik yönden incelenmesi
A phytosociological and phytoecological investigation in the area between Isparta, Eğirdir and Kovada lake
COŞKUN SAĞLAM