Geri Dön

Otizm spektrum bozukluğunda erken iletişim davranışlarının tanısal değeri: 8-18 aylık çocukların ev videolarına dayalı retrospektif bir inceleme

Diagnostic value of early skills in autism spectrum disorder: A retrospective study based on home videos of children aged 8–18 months

PDF İndir

  1. Tez No: 973809
  2. Yazar: EDA KORKMAZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET EMRAH CANGİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı olan ve tipik gelişen (TG) çocukların 8-18 ay videolarındaki iletişim davranışlarını retrospektif olarak karşılaştırmaktır. Diğer amaçlar ise bu davranışların psikometrik açıdan faktöriyel bir yapıya sahip olup olmadığını ön incelemesini yapmak; mevcutsa bu yapının, OSB ve TG grupları ayırt etmedeki tanısal gücünü değerlendirmektir. Çalışmaya 30 OSB tanılı ve 30 TG çocuk katılmıştır. Dört dil ve konuşma terapisti (DKT) videoları incelemesiyle 30 maddelik, 5'li Likert derecelemeye dayanan bir iletişim davranışları listesi oluşturulmuştur. On DKT'nin değerlendirmesi ile aracın kapsam geçerlik indeksi ve oranı hesaplanmıştır (p=0,05). Ardından, üç DKT'ye eğitim verilerek tüm videoları körleme şekilde değerlendirmeleri istenmiştir ve aralarındaki uyum hesaplanmıştır (κ < .80). Her madde için frekans ve yüzdeler belirlenmiştir. Geçerlik kapsamında keşfedici faktör analizi (KFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Güvenirlik açısından iç tutarlılık incelenmiştir. Ölçeğin tanısal gücünü ve kesme puanını belirlemek için ROC analizi kullanılmıştır. Tüm maddelerde OSB grubunun puan ortalamaları TG grubundan düşüktür. Ancak,“Sembolik oyun başlatır”,“Başkasının işaret ettiği nesneye bakar”,“İşaret ederek iletişim kurar”ve“Jest kullanır”maddelerinde daha yüksek düzeydedir. Faktör analizi sonucunda, 18 maddeden oluşan tek faktörlü bir yapı elde edilmiş; uyum iyiliği indeksleri ve iç tutarlılık katsayısı kabul edilebilir bulunmuştur (χ² = 133.614, χ²/df = 1.069; p < .001; IFI = .99; CFI = .99; RMSEA = .03). Ölçekte OSB grubunun puanları, TG'den anlamlı düzeyde yüksektir (p < .05). Yaş ve cinsiyetin puanlar üzerinde anlamlı etkisi bulunmamıştır (p > .05). ROC analizi sonucunda (AUC = 0.887) kesme puanı 3.79 olarak belirlenmiştir. OSB ile TG grubu ayırt etmede öne çıkan iletişim davranışları tanımlanmıştır. Bu davranışlardan bazılarının DSM-5'te yer almaması dikkat çekicidir. Ölçeğin (Otizmde Erken İletişim Davranışları Ölçeği [OEİDÖ]) klinik ve araştırma alanlarında kullanılabilir olduğuna dair ön psikometrik kanıtlar elde edilmiştir. Belirlenen kesme puanı, OSB tanısında klinik kararlar için yol gösterici olabilir.

Özet (Çeviri)

This study aimed to retrospectively compare communication behaviors observed in 8–18-month home videos of children with autism spectrum disorder (ASD) and typically developing (TD) peers. Secondary objectives were to conduct a preliminary investigation of the factorial structure of these behaviors from a psychometric perspective and, if valid, to evaluate its diagnostic performance in differentiating ASD from TD groups. The sample consisted of 30 children with ASD and 30 TD children. Based on video reviews by four speech and language therapists (SLTs) and relevant literature, a 30-item checklist of communication behaviors rated on a 5-point Likert scale was developed. Content validity index and ratio were established through the evaluations of 10 SLTs (p = 0.05). Subsequently, three trained SLTs independently and blindly assessed all videos, and inter-rater reliability was calculated (κ < .80). Frequencies and percentages were computed for each item. Validity was examined using exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA), while internal consistency was assessed for reliability. ROC analysis was conducted to determine diagnostic accuracy and the optimal cut-off score. Across all items, mean scores were higher in the ASD group compared to the TD group. Differences reached more for the items“Initiates symbolic play,”“Responds to another's pointing,”“Communicates through pointing,”and“Uses gestures.”Factor analysis yielded a one-factor solution comprising 18 items, with acceptable model fit indices and internal consistency (χ² = 133.614, χ²/df = 1.069; p < .001; IFI = .99; CFI = .99; RMSEA = .03). Scale scores were significantly higher in the ASD group (p < .05), and sociodemographics showed no significant effects (p > .05). ROC analysis indicated strong diagnostic performance (AUC = 0.887), with an optimal cut-off score of 3.79. Specific communication behaviors distinguishing ASD from TD children were identified, some of which are notably absent from DSM-5 diagnostic criteria. Preliminary psychometric evidence supports the Early Communication Behaviors in Autism Scale (ECBAS) as a clinically and scientifically useful tool. The identified cut-off score may serve as a reference point to guide clinical decision-making in ASD diagnosis.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    388603

    Eşikaltı otistik belirtilerin yaygınlığı, zihin kuramına etkisi ve psikiyatrik bozukluklarla komorbiditesi

    The prevalence of subthreshold autistic symptoms, effect on theory of mind and comorbidities with psychiatric disorders

    ÜNSAL AYDINOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    PsikiyatriAtatürk Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ELİF ORAL

  2. Tez No

    820666

    İzmir ilinde üniversite ve eğitim araştırma hastanelerinde görev yapmakta olan çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlık öğrencilerinin otizm spektrum bozukluğu hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of knowledge, attitudes and behaviors ofpediatric health and diseas specialty residents regardingautism spectrum disorder in University and training andresarch Hospitals in İzmir, Turkey

    ÖYKÜ YAVUZ KAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriEge Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEZEN KÖSE

    PROF. DR. TEZAN BİLDİK

  3. Tez No

    728107

    Çocuklarda otizm şiddetinin sosyal iletişim ile ilişkisi

    The relationsip of autism violence with social communication in children

    ABDURRAHMAN KARABAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKaramanoğlu Mehmetbey Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET FATİH AYDIN

  4. Tez No

    923180

    Otizm spektrum bozukluğunda tekrarlayıcı davranışların zonulin, okludin ve vitamin D düzeyleri ile ilişkisi

    The relationship of repetitive behaviors in autism spectrum disorder with zonulin, occludin and vitamin D levels

    MERVE SOYHAN BAL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ABANOZ

  5. Tez No

    981445

    Otizm Spektrum Bozukluğunda müzik temelli yaklaşımlar: Eğitim, terapi ve sosyal-duygusal katkılar

    Music-based approaches to autism spectrum disorder: Education, therapy and social-emotional contributions

    FATMA NURDAN KIRPIK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    MüzikArdahan Üniversitesi

    Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ KEMAL ÖZAVCI

Geri Dön