Hittite pig taboo and pigs in Anatolia
Hitit domuz tabusu ve Anadolu'da domuzlar
- Tez No: 974135
- Danışmanlar: PROF. DR. EVANGELİA PİŞKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yerleşim Arkeolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Geç Tunç Çağı'nda Anadolu medeniyetlerinden biri olan Hitit toplumunun domuzlara yönelik olası tabu durumunu zooarkeolojik veriler üzerinden yazılı kaynaklarla beraber değerlendirmiştir. Domuz, Yakın Doğu'da ilk evcilleştirilen hayvanlardan biri olmasına rağmen, zamanla birçok kültürde“kirli”olarak değerlendirilmiş ve tüketimi sınırlanmış ya da tamamen tabu haline gelmiştir. Hitit dini metinlerinde domuzun kirli sayıldığı ve tapınaktan uzak tutulması gerektiği açıkça belirtilse de, günlük yaşamda domuz tüketiminin ve yetiştiriciliğinin tamamen yasaklandığına dair net bir kanıt bulunmamaktadır. Arkeolojik veriler, Hitit yerleşimlerinde domuz kalıntılarının belirli oranlarda var olduğunu ve domuz yetiştiriciliğinin sürdürüldüğünü göstermektedir. Bu durum, dini inançlarla gündelik yaşam pratikleri arasında bir çelişkiyi ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Hitit kültüründeki olası domuz tabusu ile domuz tüketimi arasındaki çelişkiyi anlamayı ve bu çelişkinin ardındaki muhtemel nedenleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Ortaköy/Šapinuwa ve Kayalıpınar/Samuha gibi Hitit merkez yerleşimleri ile Tell Atchana/Alalakh ve Kinet Höyük gibi daha sonradan Hitit egemenliğine giren ve Hitit etkisi altında kalan yerleşimlerin zooarkeolojik verileri değerlendirilmiştir. Bu yerleşimlerden elde edilen hayvan kalıntıları zooarkeolojik ve izotopik yöntemlerle analiz edilmiştir. Bulgular, Hititlerde domuz yetiştiriciliğinin mevcut olduğunu ve hayvanları farklı beslenme stratejilerine tabi tutulmuş olabileceğini göstermektedir. Çalışmada, zooarkeolojik veriler aynı zamanda Hitit yazılı kaynakları ile birlikte değerlendirilmiştir. Bu analiz, domuzun hem tercih edilmeyen hem de ekonomik ve ritüel açıdan gerekli bir hayvan olması çelişkili statüsünü ortaya koymaktadır ve bu çelişkili statünün dini görevliler tarafından kontrol atından tutulduğu anlaşılmaktadır. Tez, Hitit toplumunda domuzun ekonomik, ritüel ve sembolik işlevlerini açıklığa kavuşturarak, Hitit toplumunda domuz tabusuna bir bakış açısı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the potential existence of a pig taboo in Hittite society, a prominent Anatolian civilization of the Late Bronze Age, by integrating zooarchaeological data with textual sources. Although pigs were among the earliest domesticated animals in the Near East, they were later regarded as impure in many cultures, leading to the restriction or prohibition of their consumption. Hittite religious texts explicitly refer to pigs as unclean animals that should be kept away from sacred spaces such as temples. However, there is no definitive evidence suggesting a comprehensive ban on pig husbandry or pork consumption in daily life. Archaeological findings indicate the presence of pig remains in various Hittite settlements, suggesting that pig farming continued to some extent despite religious restrictions. This research aims to explore the contradiction between the religious perception of pigs and their actual use in Hittite society. To this end, zooarchaeological data from central settlements such as Ortaköy/Šapinuwa and Kayalıpınar/Samuha, along with peripheral sites like Tell Atchana/Alalakh and Kinet Höyük, were analyzed. These assemblages were studied using zooarchaeological and stable isotope methods. The results suggest both intra-site and regional variation in pig husbandry practices and feeding strategies. By comparing these findings with Hittite textual records, the study highlights the pig's dual role as both a religiously impure and economically or ritually significant animal. Ultimately, the thesis offers a nuanced understanding of the pig's complex status in Hittite society and contributes to broader discussions of food taboos and symbolic boundaries in ancient cultures.
Benzer Tezler
- Hititçe çivi yazılı belgelerde geçen evcil hayvanlara dair kayıtların ekonomik, kültürel ve siyasal açıdan değerlendirilmesi
Economic, cultural and political evaluation of the records of domestic animals in Hittite cuneiform documents
FADİME ÜNLÜ EFE
Doktora
Türkçe
2020
Eski Çağ Dilleri ve KültürleriAnkara ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGUT YİĞİT
- Hittite rock reliefs in Southeastern Anatolia as a religious manifestation of the Late Bronze and Iron Ages
Geç Tunç ve Demir Çağlarında dini bir manifesto olarak Güneydoğu'da Hitit kaya kabartmaları
HANDE KÖPÜRLÜOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Arkeolojiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MARIE HENRİETTE GATES
- Old Hittite polychrome relief vases and the assertion of kingship in 16th century bce Anatolia
Eski Hitit çok renkli kabartmalı vazoları ve M.Ö. 16 y.y. Anadolu'da kraliyet beyanı
THOMAS MOORE
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Arkeolojiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MARİE HENRİETTE GATES
- Rural administration in Hittite Anatolia
Hitit Anadolusunda kırsal yönetım
ROSLYN SORENSEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Tarihİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. NEBAHAT İLGİ GERÇEK