SH-SY5Y hücrelerinde 6-hidroksidopamin ile indüklenen nörotoksisite üzerine mitokondri hedefli tedavinin etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of mitochondria-targeted therapy on 6-hydroxydopamine–induced neurotoxicity in SH-SY5Y cells
- Tez No: 974468
- Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK TAŞKIRAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoloji, Nöroloji, Moleküler Tıp, Physiology, Neurology, Molecular Medicine
- Anahtar Kelimeler: Dopaminerjik ajanlar, Hücre ölümü, Mitokinon, Mitokondrial hastalıklar, Oksidatif stres, Parkinson hastalığı, Dopaminergic agents, Cell death, Mitoquinone, Mitochondrial diseases, Oxidative stress, Parkinson disease
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Parkinson hastalığı (PH), motor semptomların yanı sıra non-motor bulgularla da seyreden, progresif bir nörodejeneratif hastalıktır. Patogenezinde dopaminerjik nöron kaybı, mitokondriyal disfonksiyon, oksidatif stres, apoptoz ve inflamasyon gibi çoklu hücresel mekanizmalar yer alır. Bu projede, mitokondriye özgü antioksidan özellik taşıyan iki ajan olan MitoQuinone (MitoQ) ve MitoTEMPO'nun, SH-SY5Y nöroblastoma hücrelerinde 6-hidroksidopamin (6-OHDA) ile oluşturulan Parkinson modeli üzerindeki koruyucu etkileri araştırılmıştır. Çalışmada, hücrelere 24 saatlik MitoQ ve/veya MitoTEMPO ön tedavisi uygulanmış, ardından 100 µM 6-OHDA ile toksik hasar indüklenmiştir. Hücre canlılığı MTS-PMS yöntemiyle, uzun dönem proliferasyon potansiyeli koloni formasyon analizi ile, apoptoz düzeyi Hoechst 33258 boyaması ve Kaspaz-3 ELISA üzerinden ve moleküler mekanizmalar Western blot yöntemiyle değerlendirilmiştir. Sonuçlar, MitoTEMPO'nun 1, 10 ve 100 µM dozlarının, MitoQ'nun ise 50 ve 100 nM dozlarının 6-OHDA toksisitesine karşı hücre canlılığını anlamlı biçimde koruduğunu ortaya koymuştur. Kombinasyon gruplarında da sinerjistik etkiler gözlenmiştir. Koloni formasyon analizleri MitoTEMPO'nun uzun vadeli proliferasyonu daha etkin şekilde koruduğunu göstermiştir. Western blot sonuçlarında, pro-apoptotik Bax ekspresyonunun azaldığı, anti-apoptotik Bcl-2 ve anti-ferroptotik GPX4 düzeylerinin arttığı gözlenmiştir. Ayrıca Beclin-1 ile otofaji aktivitesinin de desteklendiği saptanmıştır. Bu bulgular, mitokondriye hedeflenen redoks düzenleyici stratejilerin Parkinson hastalığının tedavisinde potansiyel vaat ettiğini ve hücresel ölüm mekanizmalarına çoklu düzeyde müdahale edebildiğini göstermektedir. Bu veriler, ileride yapılacak in vivo ve klinik çalışmalara da temel oluşturabilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Parkinson's disease (PD) is a progressive neurodegenerative disorder characterized not only by motor symptoms but also by a range of non-motor manifestations. Its complex pathogenesis involves dopaminergic neuronal loss, mitochondrial dysfunction, oxidative stress, apoptosis, and inflammation. In this study, the protective effects of two mitochondria-targeted antioxidant agents, MitoQuinone (MitoQ) and MitoTEMPO, were evaluated in an SH-SY5Y neuroblastoma cell model of PD induced by 6-hydroxydopamine (6-OHDA). The cells were pretreated with MitoQ and/or MitoTEMPO for 24 hours, followed by exposure to 100 µM 6-OHDA for another 24 hours. Cell viability was assessed via the MTS-PMS assay, long-term proliferative capacity via colony formation assay, apoptosis levels via Hoechst 33258 staining and caspase-3 ELISA, and molecular pathways via Western blot analysis. Results demonstrated that MitoTEMPO at 1, 10, and 100 µM and MitoQ at 50 and 100 nM significantly preserved cell viability under 6-OHDA-induced stress. Combination therapies revealed a synergistic protective effect. Colony formation data indicated that MitoTEMPO provided superior long-term proliferative support. Western blot analyses revealed decreased expression of pro-apoptotic Bax and increased levels of anti-apoptotic Bcl-2 and anti-ferroptotic GPX4. Additionally, increased Beclin-1 levels suggested the activation of autophagy pathways. These findings highlight that mitochondria-targeted redox modulators, such as MitoQ and MitoTEMPO, can mitigate 6-OHDA-induced neurotoxicity by modulating multiple cell death pathways, including apoptosis, autophagy, and ferroptosis. The combination of both agents may further enhance neuroprotection via complementary mechanisms. This in vitro evidence provides a strong rationale for future in vivo and translational studies focusing on multi-targeted antioxidant strategies in Parkinson's disease and related neurodegenerative conditions.
Benzer Tezler
- In vitro parkinson hastalığı modelinde karvakrolün etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of carvacrol in in vitro parkinson's disease model
SERENAY KARATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Tıbbi BiyolojiDokuz Eylül ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEFA KIZILDAĞ
- Nörodejeneratif hastalıklarda eksozom temelli tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi
Development of exosome-based therapy approaches for neurodegenerative diseases
BURÇAK YAVUZ
Doktora
Türkçe
2022
BiyoteknolojiYıldız Teknik ÜniversitesiBiyomühendislik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRAH ŞEFİK ABAMOR
- 6-hidroksi dopamin (6-OHDA) ile oluşturulan ın vitro parkinson hastalığı modelinde humanin'in nöroprotektif etkisinin araştırılması
Investigation of the neuroprotective effects of humanin in A 6-hydroxydopamine (6-OHDA) induced in vitro parkinson's disease model
ŞEYHMUS BAYAR
- Pirimidin halkalı bazı heterosiklik bileşiklerin insan nöroblastoma SH-SY5Y hücrelerinde 6-hidroksidopamin ile oluşan nörotoksisite üzerinde etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of some heterocyclic compounds with pyrimidine rings on 6-hydroxydopamine-induced neurotoxicity in human neuroblastoma SH-SY5Y cells
ZEHRA SABAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
FizyolojiGaziantep ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENİZ DEMİRYÜREK
DOÇ. DR. HATİCE GAMZE SOĞUKÖMEROĞULLARI
- Verapamilin in vitro parkinson hastalığı modelinde antiparkinson etkisinin mitokondrial disfonksiyon üzerinden değerlendirilmesi
Evaluation of the antiparkinsonian effect of verapamil in in vitro parkinson's disease model through mitochondrial dysfunction
AYNUR ALIYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Tıbbi BiyolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASİBE VURAL