Akdeniz diyet uyumuna göre bireylerin sürdürülebilir beslenme ile ilgili davranış ve düşüncelerinin değerlendirilmesi: Karma yöntem araştırması
Evaluation of individuals' behaviors and thoughts regarding sustainable nutrition according to Mediterranean diet adherence: A mixed methods study
- Tez No: 974544
- Danışmanlar: PROF. DR. ESEN TAŞĞIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Akdeniz diyeti uyumu, akademisyen, sürdürülebilir beslenme, Mediterranean diet compliance, academics, sustainable nutrition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırma akademisyenlerin Akdeniz diyetine uyum durumlarına göre sürdürülebilir beslenme ile ilgili davranış ve düşüncelerini derinlemesine incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Bu araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma modellerinden sıralı açıklayıcı tasarım deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde 62 kişiye ulaşılmış, nitel bölümünde ise 20 kişi ile görüşme yapılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgileri içeren kişisel bilgi formu, Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada katılımcıların ifadeleri doğrultusunda sürdürülebilir beslenme 7 ana tema altında belirlenmiştir. Bu temalar, sürdürülebilir beslenme algısı ve tanımı, sürdürülebilir beslenme davranışları, çevre dostu besin tercihleri ve farkındalık, organik besin tüketim davranışları, gıda israfına yönelik farkındalık ve önleme davranışları, besinlerin pişirilmesi ve saklanmasına yönelik tercihleri ve ev dışı beslenme alışkanlıkları ve tercihleri olarak gösterilmiştir. Akdeniz diyetine uyumlu bireylerin ifadelerinde, çevresel duyarlılık, doğal kaynakların korunması, yerel ve mevsimsel ürün tercihleri, et tüketimini azaltma eğilimleri ve dengeli beslenmeye yönelik bilinçli seçimleri ile gıda israfının önlenmesi temalarının baskın olduğu belirlenmiştir. Bu bireyler, sürdürülebilir beslenmeyi yalnızca bir diyet biçimi değil, çevreye saygılı, etik ve kültürel değerlerle bütünleşmiş bir yaşam tarzı olarak ifade etmişlerdir. Akdeniz diyetine uyumsuz bireylerde ise sürdürülebilir beslenme algısının daha çok bireysel sağlık, pratiklik, erişim kolaylığı ve günlük yaşam alışkanlıklarıyla uyum çerçevesinde şekillendiği saptanmıştır. Bu katılımcıların davranışlarında çevresel farkındalık sınırlı kalırken, ekonomik ve zamansal faktörlerin ise belirleyici olduğu görülmüştür. Sonuç: Araştırma Akdeniz diyetine uyumlu ve uyumsuz beslenen bireylerin sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları arasında önemli farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Akdeniz diyetine uyumlu beslenenlerin daha çok sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları sergiledikleri görülmüştür. Akademisyenlerin Akdeniz diyetinin sürdürülebilirlik ve sağlık boyutlarına ilişkin uzmanlığını kullanarak, toplumda bu beslenme modelinin benimsenmesini teşvik edecek çalışmalarını artırması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to thoroughly examine academics' behaviors and thoughts regarding sustainable nutrition according to their compliance with the Mediterranean diet. Materials and Methods: This study was conducted using a sequential explanatory design, one of the mixed research models that combines quantitative and qualitative research methods. In the quantitative phase of the study, 62 participants were reached, and in the qualitative phase, interviews were conducted with 20 participants. Data were collected using a personal information form containing sociodemographic characteristics prepared by the researcher, the Mediterranean Diet Adherence Scale, and a semi-structured interview form developed by the researcher. Results: Based on the participants' statements, sustainable nutrition was defined under seven main themes: Perception and definition of sustainable nutrition, sustainable nutrition behaviors, environmentally friendly food preferences and awareness, organic food consumption behaviors, awareness and prevention behaviors related to food waste, preferences for cooking and storing foods, and eating habits and preferences outside the home. Among individuals adherent to the Mediterranean diet, themes such as environmental sensitivity, protection of natural resources, preference for local and seasonal foods, tendency to reduce meat consumption, and conscious choices toward balanced nutrition were found to be dominant. These individuals described sustainable nutrition not merely as a dietary pattern but as a way of life integrated with respect for the environment, ethical principles, and cultural values. In contrast, among individuals non-adherent to the Mediterranean diet, the perception of sustainable nutrition was shaped mainly around personal health, practicality, accessibility, and compatibility with daily life routines. In this group, environmental awareness appeared to be limited, while economic and time-related factors were found to be more influential in shaping nutritional behaviors. Conclusion: The study revealed significant differences in sustainable eating habits between individuals who follow a Mediterranean diet and those who do not. It was observed that those who followed the Mediterranean diet exhibited more sustainable eating habits. It is recommended that academics increase their efforts to promote the adoption of this dietary model in society by utilizing their expertise on the sustainability and health aspects of the Mediterranean diet.
Benzer Tezler
- Evaluation of the relationship between eating attitudes and sustainable nutrition in female clients applying to a private diet clinic
Özel bir diyet kliniğine başvuran kadın hastalarda yeme tutumları ile sürdürülebilir beslenme arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
SİNEM ALTUNAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Beslenme ve DiyetetikYeditepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA DEMİR
- Yetişkin bireylerde akdeniz diyetine uyumun sürdürülebilir ve sağlıklı yeme davranışları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of mediterraneandiet compliance with sustainable and healthyeating behaviors in adult individuals
BUSE BAYKOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU ATEŞ ÖZCAN
- Yetişkin bireylerde akdeniz diyet skoru ile beslenme durumu ve vücut kompozisyonu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between mediterranean diet score and nutritional status and body composition in adult individuals
ZELİHA UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKMAN
- Diyetisyen ve diyetisyen adaylarının beslenme alışkanlıklarının gezegen sağlığına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of dietary habits of dietitians and nutrition and dietetics students on planetary health
EBRU KOSTAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikAkdeniz ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERVE ŞEYDA KARAÇİL ERMUMCU
- Tip 2 diyabetli yetişkin bireylerde akdeniz diyetine uyumun sürdürülebilir ve sağlıklı yeme davranışı ile ilişkisi
The relationship between adherence to the mediterranean diet and sustainable and healthy eating behavior in adults with Type 2 diabetes
FATMA EYLÜL HIRCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikKırklareli ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLCAN ARUSOĞLU