Geri Dön

Yapay zeka sohbet botlarının EFL lise öğrencilerinin konuşma becerisi, kaygı, motivasyon ve dijital okuryazarlık üzerindeki etkisinin incelenmesi

An investigation of ai chatbots on EFL high-school learners' speaking proficiency, anxiety, motivation and digital literacy

PDF İndir

  1. Tez No: 974577
  2. Yazar: MEHMET TAŞDEMİR
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER SUSOY
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dilbilim, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: İnsan-yapay zeka etkileşimi, Human-artificial intelligence interaction
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, yapay zeka destekli etkileşimin İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen (EFL) öğrencilerin konuşma becerisi, konuşma kaygısı, motivasyonu ve dijital okuryazarlıkları üzerindeki etkisini incelemektedir. Yapay zekanın hızla gelişmesiyle birlikte, yapay zeka tabanlı konuşma ajanları, dil öğreniminde sözlü iletişim becerilerini geliştirmek için potansiyel araçlar olarak ortaya çıkmıştır. Bu araştırma, nicel ve nitel veri toplama tekniklerini birleştiren karma yöntem yaklaşımıyla yarı deneysel bir desen kullanmaktadır. Çalışma, 11. sınıfta öğrenim gören 60 lise öğrencisini kapsamaktadır. Katılımcılar, yapay zeka destekli konuşma pratiği için ChatGPT ve Google Gemini gibi araçları kullanan deney grubu (n=30) ile geleneksel öğretmen rehberliğinde konuşma etkinliklerine katılan kontrol grubu (n=30) olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Katılımcılar aynı okuldaki sınıflardan seçilmiştir. On hafta boyunca deney grubu, yapay zeka destekli konuşma görevleri gerçekleştirmiş, bu görevleri Google Classroom üzerinden paylaşmış ve hem yapay zeka hem de öğretmenden geri bildirim almıştır. Kontrol grubu ise öğretmen rehberliğinde akran etkileşimli konuşma etkinliklerine katılmıştır. Veri toplama sürecinde, konuşma becerisi (TOEFL iBT rubrikleri kullanılarak değerlendirilmiştir), konuşma kaygısı (Kayaoğlu ve Sağlamel, 2013 tarafından geliştirilen FLSAS Anketi ile ölçülmüştür) ve dijital okuryazarlık (Hamutoğlu vd., 2017 tarafından geliştirilen ölçekle değerlendirilmiştir) ön test ve son test yoluyla ölçülmüştür. Ayrıca, öğrencilerin motivasyon seviyeleri Schmidt vd.'nin (1996) dil öğrenme motivasyonu ölçeği ile incelenmiştir. Nitel veriler ise deney grubundaki öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve sınıf içi gözlemler yoluyla elde edilmiştir. Nicel veriler, dağılımın normal olması nedeniyle gruplar arası ve grup içi farklılıkları belirlemek için bağımlı ve bağımsız örneklem t-testi ile analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki anlamlılık ANOVA testi ile değerlendirilmiş ve konuşma becerisi, motivasyon ve kaygı arasındaki ilişkileri incelemek için korelasyon analizi uygulanmıştır. Ölçeklerin iç tutarlılığını belirlemek için Cronbach's Alpha güvenirlik analizi yapılmıştır. Nitel veriler, öğrenci algıları ve sınıf içi etkileşimleri tematik ve betimsel analiz teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Araştırma bulguları, yapay zeka destekli konuşma pratiğinin öğrencilerin akıcılık ve sözcük çeşitliliği açısından geleneksel yönteme kıyasla önemli ölçüde gelişim sağladığını göstermektedir. Ayrıca, yapay zeka destekli öğrenmenin konuşma kaygısını azalttığı ve dil öğrenme motivasyonunu artırdığı belirlenmiştir. Nitel veriler, öğrencilerin yapay zeka araçlarına yönelik olumlu tutumlarını ortaya koymuş, özellikle anında geri bildirim alma ve bağımsız öğrenme süreçlerinde daha fazla etkileşim sağladıkları gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, yapay zeka destekli araçların özerk konuşma pratiğini destekleme ve dijital okuryazarlığı artırma konusundaki pedagojik değerini vurgulamaktadır. Bu çalışma, yapay zekanın dil eğitimindeki rolüne dair ampirik kanıtlar sunarak, yapay zeka teknolojilerinin EFL müfredatına entegrasyonu için önemli çıkarımlar sunmaktadır. Gelecekteki araştırmalar, yapay zeka tabanlı konuşma uygulamalarının uzun vadeli etkilerini ve farklı yeterlilik düzeylerindeki öğrenciler üzerindeki etkilerini inceleyebilir.

Özet (Çeviri)

This study investigates the impact of AI-driven interaction on English as a Foreign Language (EFL) learners' speaking proficiency, speaking anxiety, motivation, and digital literacy. With the rapid advancements in artificial intelligence, AI-based conversational agents have emerged as potential tools to enhance oral communication skills in language learning. This research employs a quasi-experimental design with a mixed-methods approach, combining quantitative and qualitative data collection techniques. The study involves 60 high school 11th-grade EFL students, divided into an experimental group (n=30) utilizing AI-powered conversational (ChatGPT and Google Gemini) for speaking practice, and a control group (n=30) engaged in traditional teacher-guided speaking activities. Participants were selected from similar classes. Over a ten-week period, the experimental group engaged in AI-driven speaking tasks, shared their recordings via Google Classroom, and received feedback from both AI and teacher. The control group continued with the regular coursebook-based speaking activities under teacher supervision. Data collection included pre- and post-test assessments of speaking proficiency (evaluated using TOEFL iBT rubrics), speaking anxiety (measured using the FLSAS Questionnaire by Kayaoğlu & Sağlamel, 2013), and digital literacy (assessed using the scale by Hamutoğlu et al., 2017). Additionally, students' motivation levels were examined through Schmidt et al.'s (1996) language learning motivation scale. Qualitative data were obtained through semi-structured interviews with the experimental group and classroom observations. Quantitative analysis was conducted using paired-samples and independent samples t-tests to measure within-group and between-group differences. ANOVA was employed to assess statistical significance among variables, and correlation analyses were performed to examine relationships between speaking proficiency, motivation, and anxiety. Reliability analyses (Cronbach's Alpha) ensured internal consistency of the instruments. Qualitative data were analyzed through thematic and descriptive analysis to categorize students' perceptions and classroom interactions. Findings indicate that AI-driven speaking practice significantly improved students' speaking achievement scores compared to traditional instruction. Moreover, AI-integrated learning contributed to lower speaking anxiety and increased motivation for language learning. Qualitative data highlighted students' positive attitudes towards AI tools, particularly in receiving immediate feedback and engaging in autonomous learning. The results underscore the pedagogical value of AI-driven tools in supporting self-regulated speaking practice and enhancing digital literacy. This study provides empirical evidence on the role of AI in language education, offering insights for integrating AI technologies into EFL curricula. Future research may examine the long-term effects of AI-based speaking interventions and their impact on learners with varying proficiency levels.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    956170

    The contribution of AI voice-based chatbots to listening comprehension skills and interactive listening strategies of high school EFL learners

    Ses tabanlı yapay zekâ sohbet robotlarının lise düzeyindeki yabacı dil olarak İngilizce öğrenenlerin dinlediğini anlama becerileri ve etkileşimli dinleme stratejilerine katkısı

    BEYZANUR ASLAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik Üniversitesi

    Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÜMSER EFEOĞLU

  2. Tez No

    1008577

    Talk the talk: The effects of AI chatbots on L2 speaking anxiety, L2 speaking self-efficacy, and L2 speaking performance

    Konuşmayı konuşmak: Yapay zeka sohbet botlarının yabancı dil konuşma kaygısı, özyeterliği ve performansı üzerindeki etkileri

    RÜMEYSA DÜZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    DilbilimKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN SAĞLAMEL

  3. Tez No

    1005318

    Perceived usability and motivational impact of an AI-based speaking tutor chatbot (AISTC) in an EFL setting: A mixed-methods study

    Yabancı dil olarak İngilizce (EFL) bağlamında yapay zeka tabanlı konuşma eğitmeni sohbet botunun (AISTC) algılanan kullanılabilirliği ve motivasyonel etkisi: Karma yöntemli bir çalışma

    GÜLSEN AKDENİZ HOCAOĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir Üniversitesi

    Eğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞEGÜL LİMAN KABAN

  4. Tez No

    970570

    Exploring EFL teachers' purposes and emotions in using AI chatbots

    İngilizce öğretmenlerinin yapay zeka sohbet botlarını kullanma amaçlarının ve duygu durumlarının ortaya çıkarılması

    HİLAL GÜRLER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BETÜL BAL GEZEGİN

  5. Tez No

    873402

    The impact of AI-based chatbots on speaking anxiety among EFL learners

    Yapay zeka tabanlı sohbet robotlarının ingilizceyi yabancı dil olarak öğrenenlerdeki konuşma kaygısına etkisi

    MELTEM BALLIDAĞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELAMİ AYDIN

Geri Dön