Statin kullanan hastalarda sağlık okuryazarlığı ve tedaviye uyumun morisky ölçeği ile değerlendirilmesi
Evaluation of health literacy and medication adherence in patients using statins with the morisky scale
- Tez No: 974918
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, Tedaviye uyum, Statinler, Health Literacy, Medication Adherence, Statins
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde statin tedavisine yönelik bilgi, tutum ve davranışları ile ilaç uyumunu ölçerek, bu alandaki bilgi eksikliğinin giderilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. Konya Selçuklu 20 Nolu Mevlüt Büyükambarlar Aile Sağlığı Merkezine en az 3 aydır statin kullanan ve 18 yaşında büyük olan 282 katılımcı ile çalışma tamamlandı. Katılımcılara çalışma hakkında bilgi verilerek onam alınmış olup, anket yüz yüze görüşme yöntemi ile doldurtuldu. Katılımcılara Demografik ve Klinik Bilgiler Anketi, Kullanılan Kolesterol İlacı Anketi, Morisky Tedavi Uyum Ölçeği (MTUÖ-8) ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) doldurtuldu. İstatistiksel analizler SPSS versiyonu 22.0 programında yapıldı. Bulgular: Katılımcıların yaşı 56 (21-88) yıl bulundu. %39'ü (n=111) kadın, %60,6'sı (n=171) erkekti. Total kolesterol 184 (79-350) mg/dl, LDL 110,5 (43-224) mg/dl, HDL 40 (14-148) mg/dl ve trigliserit 129,5 (36-399) mg/dl bulundu. MTUÖ toplam puanı 5 (3-7) bulundu. TSOY toplam puanı 22,9 (16,6-31,7) bulundu. MTUÖ puanı ek kronik hastalığı olanlarda, sadece dislipidemisi olanlara göre yüksek tespit edildi (p=0,027). TSOY puanı 56 yaş altında, 56 yaş ve üzerine göre yüksek tespit edildi (p<0,001). TSOY puanı erkeklerde kadınlara göre yüksek tespit edildi (p=0,001). TSOY puanı lise ve üzeri mezunu olanlarda ilköğretim mezunu olanlara göre yüksek tespit edildi (p<0,001). TSOY puanı geliri giderinden fazla olanlarda geliri giderinden az-eşit olanlara göre yüksek tespit edildi (p<0,001). TSOY puanı sadece dislipidemisi olanlarda ek kronik hastalığı olanlara göre yüksek tespit edildi (p=0,001). TSOY puanı sigara kullananlarda sigara kullanmayan-bırakanlara göre yüksek tespit edildi (p=0,003). TSOY puanı alkolü ara sıra-düzenli tüketenlerde tüketmeyenlere göre yüksek tespit edildi (p=0,010). MTUÖ ile TSOY arasında pozitif yönde zayıf korelasyon tespit edildi (r=0,167, p=0,005). Sonuç: Çalışmamızda sağlık okuryazarlığı ile ilaçlara uyum arasında pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda özellikle kardiyovasküler hastalık açısından yüksek riskli bireylerin, aile hekimleri tarafından hiperlipideminin olumsuz sonuçları ve tedaviye devamın önemi konusunda daha etkin bir biçimde bilgilendirilmeleri gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to assess the knowledge, attitudes, and behaviors regarding statin therapy, as well as medication adherence, among individuals presenting to a family medicine outpatient clinic, in order to address the existing gap in this field. Materials and Methods: This research is a descriptive and cross-sectional study. The study was conducted with 282 participants aged 18 years and older who had been using statins for at least three months and were registered at the Mevlüt Büyükambarlar Family Health Center No. 20 in Selçuklu, Konya. Participants were informed about the study and gave their consent, after which the questionnaires were administered through face-to-face interviews. Data collection tools included the Demographic and Clinical Information Questionnaire, the Cholesterol Medication Use Questionnaire, the Morisky Medication Adherence Scale (MMAS-8), and the Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32). Statistical analyses were performed using SPSS software, version 22.0. Results: The median age of the participants was 56 years (range: 21–88). Of the total, 39% (n=111) were female and 60.6% (n=171) were male. The median values of biochemical parameters were as follows: total cholesterol 184 mg/dl (79–350), LDL 110.5 mg/dl (43–224), HDL 40 mg/dl (14–148), and triglycerides 129.5 mg/dl (36–399). The median total score of the Modified Morisky Medication Adherence Scale (MMAS) was 5 (3–7). The median score of the Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32) was 22.9 (16.6–31.7). The MMAS score was significantly higher in participants with additional chronic diseases compared to those with only dyslipidemia (p=0.027). The TSOY-32 score was significantly higher in participants under 56 years compared to those aged 56 years and above (p<0.001). Male participants had higher TSOY-32 scores than females (p=0.001). Participants with a high school or higher level of education had higher TSOY-32 scores than those with only primary education (p<0.001). TSOY-32 scores were also higher in participants whose income exceeded their expenses compared to those with equal or lower income (p<0.001). Conversely, participants with only dyslipidemia had higher TSOY-32 scores compared to those with additional chronic diseases (p=0.001). Current smokers had higher TSOY-32 scores compared to non-smokers and former smokers (p=0.003). Similarly, those who consumed alcohol occasionally or regularly had higher TSOY-32 scores compared to non-drinkers (p=0.010). A weak positive correlation was identified between MMAS and TSOY-32 scores (r=0.167, p=0.005). Conclusion: In our study, a positive correlation was identified between health literacy and medication adherence. Based on these findings, it is essential that individuals at high risk for cardiovascular disease be more effectively informed by family physicians regarding the adverse consequences of hyperlipidemia and the importance of continued adherence to treatment.
Benzer Tezler
- Statin kullanan hastalarda fiziksel aktivite miktarı ile hayat kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between physical activity levels and quality of life in patients using statins
MERT ER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
- Güncel dislipidemi kılavuzlarına göre yatan hastalarda dislipidemi prevalansı ve tedavisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the prevalence and treatment of dyslipidemia in hospitalized patients according to current dyslipidemia guidelines
AYDAN KARABACAK YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU
- Böbrek nakli yapılan hastalarda endotel disfonksiyonu sıklığı ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of endothelial dysfunction frequency and risk factors in kidney transplant patients
GANİ BERK ÜNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRSEL YILDIZ
- Metastatik olmayan meme kanserli tip 2 diabetes mellituslu hastalarda sodyum glukoz ko-transportör-2 inhibitörü kullanımının tedaviye yanıta ve prognoza olan etkisi
The effect of sodium-glucose co-transporter-2 inhibitor use on treatment response and prognosis in patients with non-metastatic breast cancer and type 2 diabetes mellitus
NUR SEMA KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT BÜLENT KÜÇÜKAY
DR. BURAK ÖZBAŞ
- Türk toplumunda statin kullanımına bağlı gelişen kas iskelet sistemi problemleri ve D vitamini ile ilişkisi
Development of muskuloskeletal problems with statin treated patients and relationship with vitamin D in the Turkish population
FATMA ÖZLEM SAPMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonUfuk ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü
PROF. DR. EMİNE SÜREYYA ERGİN