Böbrek nakli yapılan hastalarda endotel disfonksiyonu sıklığı ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of endothelial dysfunction frequency and risk factors in kidney transplant patients
- Tez No: 927695
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜRSEL YILDIZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nefroloji, Nephrology
- Anahtar Kelimeler: Böbrek nakli, Endotelin-1, Endotel disfonksiyonu
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kronik böbrek hastalığında (KBH) KVH'lar (kardiyovasküler hastalık) en önemli mortalite nedenidir. Böbrek nakli yapılan hastalarda da durum değişmemektedir. Endotel disfonksiyonu, kardiyovasküler morbidite ve mortalitenin önemli bir nedenidir. Böbrek nakli yapılan hastalarda diyabetes mellitus(DM) ve hipertansiyon(HT) yaygındır. Ayrıca inflamasyon, endotel disfonksiyonu ve immünosüpresif ajanlar (steroid ve kalsinörin inhibitörleri) gibi geleneksel olmayan kardiyovasküler risk faktörleri söz konusudur. Bu çalışmada, endotel disfonksiyonu sıklığı ve ilişkili risk faktörlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya SBÜ (Sağlık Bilimleri Üniversitesi) İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Nefroloji Kliniğinde takip edilen, canlı veya kadavradan böbrek nakli olmuş, 18-70 yaş arası 66 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan tüm bireylerden venöz kan örneği alınarak metabolik panel ve plazma endotelin-1(ET-1) düzeyleri analiz edilmiştir. ET-1 düzeyi ≥ 7.97 pg/mL olanlar endotel disfonksiyonu olan grup, <7.97 pg/mL olanlar ise endotel disfonksiyonu olmayan grup olarak ikiye ayrılmıştır. Bulgular: Çalışma grubunun (n=66) %50'sinde (n=33) endotel disfonksiyonu saptanmıştır. Endotel disfonksiyonu olan (ET-1 ≥ 7.97) ve olmayan (ET-1<7.97) gruplar karşılaştırıldığında, endotel disfonksiyonu olan grupta SGLT-2 (Sodyum-Glukoz Ko-Transporter 2) inhibitörü kullanımının daha fazla olduğu (p=0.02) ve HbA1C (Glikolize Hemoglobin) düzeylerinin daha yüksek olduğu (p=0.02) belirlenmiştir. Çalışma grubunda mevcut komorbid durumlar ve kullanılan ilaçlara göre ET-1 düzeyleri değerlendirildiğinde, tanımlanmış KVH olmayanlarda ET-1 düzeylerinin anlamlı derecede yüksek olduğu (p=0.001) belirlenmiştir. HT,DM,VKİ (vücut kitle indeksi) ve sigara kullanımı gibi diğer komorbid durumlar açısından ET-1 düzeylerinde anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0.15, 0.26, 0.57, 0.78). Statin, MMF (Mikofenolat mofetil), SGLT-2 inhibitörü ve ACEİ (Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim İnhibitörü) /ARB (Anjiyotensin Reseptör Blokörü) kullanan ve kullanmayan hastalar arasında da anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p=0.71, 0.13, 0.13, 0.48). Öte yandan, steroid kullanan hastalarda ET-1 düzeyleri anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0.007). Sonuç: Böbrek nakli hastalarında endotel disfonksiyon sıklığı yüksektir (%50). Diyabetik ve diyabetik olmayan hastalar arasında endotel disfonksiyon sıklığı benzer bulunmuştur. Ancak, endotel disfonksiyonu olan hastalarda HbA1c düzeyleri anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p=0.02). Bu durum, kan şekeri disregülasyonunun endotel disfonksiyon gelişimi için önemli bir risk faktörü olduğunu düşündürmektedir. Dolayısıyla, kan şekeri regülasyonu sağlanarak endotel disfonksiyonunun önlenmesi mümkün olabilir.
Özet (Çeviri)
AIM: Cardiovascular diseases (CVDs) are the leading cause of mortality in chronic kidney disease (CKD). This remains unchanged in kidney transplant recipients. Endothelial dysfunction is a significant contributor to cardiovascular morbidity and mortality. Diabetes mellitus (DM) and hypertension (HT) are common among kidney transplant recipients. Additionally, non-traditional cardiovascular risk factors such as inflammation, endothelial dysfunction, and immunosuppressive agents (steroids and calcineurin inhibitors) are also present. This study aims to investigate the prevalence of endothelial dysfunction and its associated risk factors. METHODS: This study included 66 kidney transplant recipients, aged 18-70 years, who were followed at the Nephrology Clinic of SBÜ (University of Health Sciences) Istanbul Başakşehir Çam and Sakura City Hospital. Venous blood samples were collected from all participants to analyze metabolic panels and plasma endothelin-1 (ET-1) levels. Participants were divided into two groups based on their ET-1 levels: those with endothelial dysfunction (ET-1 ≥ 7.97 pg/mL) and those without endothelial dysfunction (ET-1 < 7.97 pg/mL). RESULTS: Endothelial dysfunction was detected in 50% (n=33) of the study population (n=66). When comparing groups with (ET-1 ≥ 7.97) and without (ET-1 < 7.97) endothelial dysfunction, the use of SGLT-2 (Sodium-Glucose Co-Transporter 2) inhibitors was significantly higher (p=0.02), and HbA1c (Glycated Hemoglobin) levels were significantly elevated (p=0.02) in the endothelial dysfunction group. When ET-1 levels were analyzed based on comorbid conditions and medication use, it was found that patients without a diagnosed CVD had significantly higher ET-1 levels (p=0.001). However, no significant differences were observed in ET-1 levels regarding HT, DM, BMI (Body Mass Index), or smoking status (p=0.15, 0.26, 0.57, 0.78). Similarly, no significant differences were found in ET-1 levels between those who used and did not use statins, MMF (Mycophenolate Mofetil), SGLT-2 inhibitors, or ACEI (Angiotensin-Converting Enzyme Inhibitor) / ARB (Angiotensin Receptor Blocker) (p=0.71, 0.13, 0.13, 0.48). On the other hand, ET-1 levels were significantly lower in patients using steroids (p=0.007). CONCLUSION: The prevalence of endothelial dysfunction is high (50%) among kidney transplant recipients. The prevalence of endothelial dysfunction was found to be similar between diabetic and non-diabetic patients. However, patients with endothelial dysfunction had significantly higher HbA1c levels (p=0.02). This finding suggests that blood glucose dysregulation is a key risk factor for the development of endothelial dysfunction. Therefore, maintaining optimal blood glucose control may help prevent endothelial dysfunction. KEYWORDS Kidney transplantation, Endothelin-1, Endothelial dysfunction
Benzer Tezler
- Böbrek nakli alıcılarında D vitamini eksikliği ve D vitamini eksikliğinin endotel disfonksiyonu üzerine etkisi
Vitamin D defficiency in renal transplant patients and it?s effect on endothelial dysfunction in renal transplant patients
MEHMET ALTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
NefrolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN KEVEN
- Renal transplantasyonda allogreftin dilüsyon, konsantrasyon ve su atma yeteneğinin değerlendirilmesi
The evaluation of dilution, concentration and water excretion ability of allograft in renal tranplantation
ALİ İRFAN EMRE TEKGÜNDÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
Nefrolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EKREM EREK
- Modelling energy transfer and diffusion in the cornea during cross-linking treatment method
Korneada çapraz bağ tedavisinde enerji transferi ve difüzyonun modellenmesi
BUSE ÖZEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiFizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA GÜLAY ACAR
- Böbrek nakli yapılan hastalarda graftın ve hastanın beşyıllık yaşama olasılıkları
Başlık çevirisi yok
C.TAYFUN ENÜNLÜ
- Böbrek nakli yapılan hastalarda, adiponektin, leptin,nitrik oksit,c-reaktif protein düzeyleri ve statin tedavisinin etkileri
Adiponectin, leptin, nitric oxide and c-reactive protein levels in patient with kidney transplantation: Effects of statin therapy
NİHAL OCAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
BiyokimyaUludağ ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MELAHAT DİRİCAN