Dinsel bir faktör olarak estetik duyuş
Aesthetic affect as a religious factor
- Tez No: 975188
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CİHAD KISA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Din, Psikoloji, Philosophy, Religion, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Psikanaliz, Din, Estetik, Bilinçdışı, Arketip, Sembol, Sanat, Dönüşüm, Duyuş, Deneyim, Duygu, Psychoanalysis, Religion, Aesthetics, Unconscious, Archetype, Symbol, Art, Transformation, Affect, Experience, Emotion
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Yüksek Lisans Tezi Dinsel Bir Faktör Olarak Estetik Duyuş Havva TAŞÇI Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı Felsefe ve Din Bilimleri Programı Bu tez, estetik ile din arasındaki karmaşık ilişkiyi psikolojik perspektiften incelemeyi amaçlanmaktadır. İçindekiler bölümü, çalışmanın iki ana kısmını ve bunların alt başlıklarını içermektedir. Birinci bölüm, estetik kavramının etimolojik, antropolojik ve felsefi temelleri üzerine odaklanmaktadır. Estetiğin tarihsel süreç içerisindeki gelişimi, farklı disiplinlerdeki kullanımı ve çağrışımları ele alınmaktadır. Bu çerçevede, özellikle din bilimlerinde din estetiği alanın ne olduğu açıklığa kavuşturulmaktadır. Alexander Gottlieb Baumgarten'ın estetiği“duyusal bilginin bilimi”olarak tanımlaması bilimsel bir zemin hazırlamıştır. Antik çağda estetik, duyular ve algıyla ilgili genel bir terim olarak kullanılırken, Platon'un bu kavramı 'alogos' ile özdeşleştirmesi, duyusal olanın dışlanmasına neden olmuş ve bu yaklaşım Hristiyan geleneklerinde duyuların şeytani bir unsur olarak değerlendirilmesine yol açmıştır. Modern dönemde ise Kant sonrası idealist düşünürlerin estetiği sanat teorisine indirgeme eğilimleri açıklanarak bu dönüşümün din-estetik ilişkisine etkileri tartışılmıştır. Bu bağlamda, estetik deneyimin dinsel yaşantıyla ilişkisi üzerinden din estetiğin düşünsel önemini vurgulamaktadır. Estetik deneyimler, duyusal hazla sınırlı olmayan, anlam üretme ve psişik derinlik sağlayan yapılar olarak dini yaşantıyla iç içe geçmiş durumdadır. Bu deneyimlerin anlamlandırılmasında önemli bir rol oynamaktadır. İkinci bölüm, psikanalitik kuram çerçevesinde din estetiğine bir yaklaşım sunmakta ve özellikle sembolleştirme sürecini üzerinden konuyu derinleştirmektedir. Estetik ve dini deneyimlerin oluşumunda bilinçdışı süreçlerin ve sembollerin rolü, psikanalitik kuramlar ışığında incelenmektedir. Sigmund Freud'un sembol anlayışı, Carl Gustav Jung'un kolektif bilinçdışı ve arketip teorisi, Erich Neumann'ın Büyük Anne arketipi üzerine çalışmaları, Melanie Klein'ın nesne ilişkileri kuramı, Jacques Lacan'ın imgesel alanları, Hanna Segal'in sembolik eşitlik ve denklem açılımı, Susanne K. Langer'in sunumsal ve söylemsel sembol ayrımı gibi yaklaşımlar, estetik deneyimlerin psikodinamik yapısını anlamak açısından temel birer referans noktalarıdır. Bu bölümde ayrıca, estetik deneyim ile sembolleştirme sürecini ve sembollerin birey ve toplum yaşamında oynadığı dönüştürücü rolü vurgulamaktadır. Farklı kültürlerde deneyimlenen estetik duyuşun kişilikte yarattığı varoluşsal ve dinsel duygu durumları üzerinde durulmaktadır. Dinsel yaşantının, estetik deneyimlerin şekillenmesi ve oluşumundaki katkıları açıklanmaktadır. Estetik deneyimlerin din ile olan bağlantısı, bireylerin içsel dünyalarını anlamaları açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışma, estetik duyuşun din ile olan ilişkisini farklı perspektiflerden derinlemesine irdeleyerek yeni bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Master's Thesis Aesthetic Affect as a Religious Factor Havva TAŞÇI Dokuz Eylül University Graduate School of Social Sciences Department of Philosophy and Religion Sciences Philosophy and Religious Sciences Program This thesis explores the complex relationship between aesthetics and religion from a psychological and psychoanalytic perspective. The study is structured in two main parts. The first part focuses on the historical, philosophical, and conceptual foundations of aesthetics. It examines the etymology and evolution of the aesthetic concept, tracing its use in various disciplines and exploring its transformation throughout intellectual history. Special emphasis is given to Alexander Gottlieb Baumgarten's definition of aesthetics as“the science of sensory knowledge,”which laid the groundwork for modern aesthetic theory. The study also discusses how Plato's devaluation of sensory experience influenced Christian traditions, where the senses were often demonized. Furthermore, the transition from classical aesthetics to modern aesthetic theory is evaluated, particularly in relation to how post-Kantian idealist philosophy narrowed aesthetics to a theory of art. This background establishes the significance of religious aesthetics and the central role of aesthetic experience in religious life. The second part develops a psychoanalytic approach to religious aesthetics, with a focus on the symbolization process. It analyzes how unconscious structures and symbolic representations shape both aesthetic and religious experience. Theoretical frameworks from key figures such as Sigmund Freud's theory of symbols, Carl Gustav Jung's concepts of the collective unconscious and archetypes, Erich Neumann's work on the Great Mother archetype, Melanie Klein's object relations theory, Jacques Lacan, Hanna Segal's views on symbolic equations and Susanne K. Langer's distinction between presentational and discursive symbols are employed to deepen the psychological understanding of aesthetic phenomena. This section highlights how symbols mediate psychic transformation, giving form to inner experiences and facilitating meaning-making in both individual and collective contexts. Ultimately, this thesis argues that aesthetic sensitivity and symbolic imagination play a crucial role in the shaping of religious experience, contributing to the development of personal identity, existential awareness, and spiritual understanding. By bringing together insights from aesthetics, religion, and psychoanalysis, the study offers a comprehensive interdisciplinary framework for reevaluating the inner dynamics of aesthetic-religious experience.
Benzer Tezler
- Isparta‐İslamköy yöresi geleneksel konutların mimari ve ekolojik özellikleri
Architectural and the ecological characteristics of Turkish houses (Isparta –Islamkoy sample )
AYDIN APAYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Peyzaj MimarlığıSüleyman Demirel ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLA GÜL
- Ortodontik maloklüzyonların derecesi ile tedaviye yönelik motivasyon faktörleri arasındaki ilişkinin Q-metodolojisi ile incelenmesi
Investigation of the relationship between the degree of orthodontic malocclusions and motivational factors for the treatment with Q-methodology
FEYZA NUR DÜNDAR
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2020
Diş HekimliğiKocaeli ÜniversitesiOrtodonti Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET BİROL ÖZEL
- La Suggestopédie en classe de FLE
Fransızca yabancı dil sınıfında telkin yöntemi
TUBA SARAÇ
Yüksek Lisans
Fransızca
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAPRAK TÜRKAN TAŞ
- Sınıf öğretmenlerine yönelik görsel sanatlar dersi özyeterlik ölçeğinin geliştirilmesi
Development of the visual arts lesson self-efficacy scale for classroom teachers
ÇETİN GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiGörsel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SONGÜL MOLLAOĞLU
DOÇ. DR. GÜLAY DEMİR
- Üst birinci molar distalizasyonunda open-coil jig ve süperelastik NiTi'nin sonuçlarının karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YEŞİL