Sınıf öğretmenlerine yönelik görsel sanatlar dersi özyeterlik ölçeğinin geliştirilmesi
Development of the visual arts lesson self-efficacy scale for classroom teachers
- Tez No: 994007
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SONGÜL MOLLAOĞLU, DOÇ. DR. GÜLAY DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Görsel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GÜVEN, Çetin, Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Görsel Sanatlar Dersi Özyeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi Sivas, 2026. Bu çalışma, sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar eğitimine yönelik algılanan yeterliklerini ölçmek üzere özel olarak tasarlanmış, kapsamlı bir özyeterlik ölçeği geliştirmeyi ve geçerliğini test etmeyi amaçlamıştır. Bandura'nın sosyal bilişsel kuramını temel alan araştırma, eğitim bağlamında görsel sanatlar öğretimi özyeterliğinin çok boyutlu doğasını yakalayan güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı sağlayarak alan yazındaki bir boşluğu gidermeyi hedeflemiştir. Ölçek geliştirme sürecinde titiz bir metodolojik sıra izlenmiştir. Kapsamlı bir alan yazın taraması ve görsel sanatlar eğitiminin özgül gereklilikleri temel alınarak 35 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuştur. Kapsam geçerliği, alanında uzman 12 akademisyenin değerlendirmesiyle sağlanmış; dilsel açıklık ise 2 dil uzmanı tarafından kontrol edilmiştir. 87 öğretmenle yürütülen pilot uygulamanın ardından taslak ölçek iyileştirilmiştir. Psikometrik özellikler, iki bağımsız örneklem grubundan toplanan verilerle incelenmiştir. 210 sınıf öğretmeniyle yapılan Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA), güçlü bir üç faktörlü yapı ortaya koymuştur. Bu yapı, ardından 234 öğretmenden oluşan ayrı bir örneklem üzerinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiş ve doğrulanmıştır. Veri analizinde betimsel ve güvenirlik istatistikleri için IBM SPSS 26, yapısal eşitlik modellemesi (YEM) için ise LISREL 8.7 programı kullanılmıştır. Nihai“Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Görsel Sanatlar Özyeterlik Ölçeği”, birbiriyle ilişkili ancak ayrı üç faktörde yük alan 24 maddeden oluşmaktadır: 1) Öğretim Programı ve Öğrenci Merkezli Öğretim Yeterliği (OPOMOY), 2) Görsel Sanatlar Öğretimi Alan Bilgisi ve Estetik Yeterliği (GSOABEY), 3) Öğretim Programına Uyum ve Öğretimsel Yeterlik (OPUOY). Ölçek mükemmel psikometrik nitelikler sergilemiştir. AFA, üç faktörün toplam varyansın %79,68'ini açıkladığını göstermiştir. DFA modeli kabul edilebilir ve iyi düzeyde uyum indekslerine sahiptir (CFI = 0.97, NFI = 0.97, SRMR = 0.073; RMSEA = 0.102). Ölçek olağanüstü bir iç tutarlılık göstermiş; toplam ölçek için Cronbach Alfa katsayısı 0.970 olarak hesaplanmış ve her bir alt faktör için de benzer şekilde yüksek değerler elde edilmiştir. Ayrıca, YEM analizi anlamlı yapısal ilişkiler ortaya koymuş; GSOABEY'in OPUOY üzerinde güçlü pozitif bir etkisi (β = 0,71) olduğu, OPOMOY'un ise daha küçük ancak anlamlı bir etkiye (β = 0,19) sahip olduğu görülmüştür. Dikkat çekici bir şekilde, öğretmenlerin özyeterlik puanları cinsiyet, yaş, mesleki deneyim veya eğitim geçmişi gibi temel demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermemiş; bu da ölçeğin farklı gruplar arasında yansız doğasını desteklemiştir. Bu araştırma sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar öğretimine yönelik özyeterliklerini değerlendirmek için geçerli, güvenilir ve çok boyutlu bir ölçek başarıyla geliştirmiştir. Bulgular, bu alandaki özyeterliğin hem derin alan bilgisi hem de pedagojik beceriler tarafından desteklendiğini vurgulamaktadır. Ölçek, araştırmacılara, eğitimcilere ve politika yapıcılara, mesleki gelişim ihtiyaçlarını teşhis etmek, hedefe yönelik eğitim programları tasarlamak ve ilkokullarda görsel sanatlar eğitiminin niteliğini artırmaya yönelik stratejilere bilgi sağlamak için değerli bir araç sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
GÜVEN, Çetin. Development of the Visual Arts Instruction Self-Efficacy Scale for Classroom Teachers. Sivas, 2026. This study aimed to develop and validate a comprehensive self-efficacy scale specifically designed to measure classroom teachers' perceived efficacy regarding visual arts education. Grounded in Bandura's Social Cognitive Theory, the research intended to fill a gap in the literature by providing a reliable and valid measurement tool that captures the multidimensional nature of visual arts teaching self-efficacy within an educational context. A rigorous methodological sequence was followed during the scale development process. An item pool of 35 items was initially generated based on an extensive literature review and the specific requirements of visual arts education. Content validity was ensured through evaluations by 12 subject-matter experts, while linguistic clarity was verified by 2 language specialists. Following a pilot study conducted with 87 teachers, the draft scale was refined. Psychometric properties were examined using data collected from two independent samples. Exploratory Factor Analysis (EFA), conducted with 210 classroom teachers, revealed a robust three-factor structure. This structure was subsequently tested and validated through Confirmatory Factor Analysis (CFA) on a separate sample of 234 teachers. IBM SPSS 26 was utilized for descriptive and reliability statistics, while LISREL 8.7 was used for Structural Equation Modeling (SEM). The final“Visual Arts Self-Efficacy Scale for Classroom Teachers”consists of 24 items loading onto three interrelated yet distinct factors: 1) Curriculum and Student-Centered Instruction Efficacy (CSCIE), 2) Visual Arts Content Knowledge and Aesthetic Efficacy (VACKAE), and 3) Curricular Adaptation and Instructional Efficacy (CAIE). The scale exhibited excellent psychometric properties. EFA indicated that the three factors explained 79.68% of the total variance. The CFA model demonstrated acceptable to good fit indices (CFI = 0.97, NFI = 0.97, SRMR = 0.073; RMSEA = 0.102). The scale showed exceptional internal consistency, with a Cronbach's Alpha coefficient of 0.970 for the total scale and similarly high values for each sub-factor. Furthermore, SEM analysis revealed significant structural relationships; VACKAE had a strong positive effect on CAIE (β = 0.71), while CSCIE had a smaller but significant effect (β = 0.19). Notably, teachers' self-efficacy scores did not differ significantly according to demographic variables such as gender, age, professional experience, or educational background, supporting the unbiased nature of the scale across different groups. This research successfully developed a valid, reliable, and multidimensional scale for assessing classroom teachers' self-efficacy in visual arts instruction. The findings emphasize that self-efficacy in this field is supported by both deep content knowledge and pedagogical skills. The scale provides researchers, educators, and policymakers with a valuable tool to diagnose professional development needs, design targeted training programs, and inform strategies to enhance the quality of visual arts education in primary schools.
Benzer Tezler
- Sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar dersi alan bilgisi öz-yeterlik inançları
Class teachers' confidence in their self-sufficiency for field knowledge in visual arts lessons
BUSE KIZILIRMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. NURETTİN ŞAHİN
- Özel yetenekli öğrencilerin görsel sanatlar derslerine yönelik duyuşsal özelliklerinin incelenmesi
An investigation of the emotional features of gifted students towards visual art courses
RENGİN TEMEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Güzel SanatlarNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET KURNAZ
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutum ve özyeterlikleri ile sınıf içi uygulamalara ilişkin görüşlerinin karşılaştırılması
Comparison of social studies teachers' attitudes and self-efficacy towards inclusive education and their views on classroom practices
ÜNAL ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHADIR KILCAN
- Okul öncesi öğretmenleri ve okul öncesi öğretmen adaylarının görsel sanatlar öz yeterlik algıları
Visual arts self-efficacy perceptions of pre-school teachers and preschool teacher candidates
SEMA BÜYÜKYILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN ESAT ARPACI
- Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin görsel sanatlar dersinin öğretimine yönelik öz-yeterlik inançları ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi
An investigation of primary education students' self-efficacy beliefs related to visual arts teaching and attitude towards the teaching profession
GÜLCAN ERDEN KOCAARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MARTINA RIEDLER ERYAMAN