Yetişkin bireylerde psikolojik sağlamlığın sosyodemografik faktörler ve stresle başa çıkma tarzlarıyla ilişkisi
The relationship between psychological resilience sociodemographic factors and coping styles with stress in adults
- Tez No: 975373
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERTUĞRUL ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerde psikolojik sağlamlık düzeylerinin sosyodemografik faktörler (yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, gelir düzeyi, özgüven algısı) ile stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkisini incelemektir. Bu doğrultuda, psikolojik sağlamlık kavramı bireylerin zorluklara karşı direnç gösterebilme, stresli yaşam olayları sonrasında toparlanabilme ve sağlıklı bir uyum geliştirme yetenekleri bağlamında ele alınmıştır. Araştırmada, pozitif psikoloji perspektifinden hareketle bireylerin güçlü yönlerine ve olumlu başa çıkma stratejilerine odaklanılmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, 2024-2025 eğitim öğretim yılında, Google Formlar aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcılar, 18 yaş ve üzeri yetişkin bireylerden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Başa Çıkma Stilleri Ölçeği Kısa Formu ve araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, özgüven değerlendirmesi, gelir düzeyi ve ruh sağlığı uzmanından destek alma durumuna göre psikolojik sağlamlık düzeylerinde anlamlı farklılıklar olduğunu göstermektedir. Yaş değişkeni ile psikolojik sağlamlık arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca işlevsel başa çıkma stratejilerinin (planlama, olumlu yeniden yorumlama gibi) psikolojik sağlamlık ile pozitif yönde; işlevsiz başa çıkma stratejilerinin (davranışsal ilgiyi kesme, madde kullanımı gibi) ise negatif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Regresyon analizleri sonucunda olumlu yeniden yorumlama, planlama ve yadsıma başa çıkma stratejilerinin psikolojik sağlamlığın pozitif yordayıcıları olduğu bulunurken; davranışsal ilgiyi kesme, dine yönelme, duygulara odaklanma ve madde kullanımı başa çıkma tarzlarının psikolojik sağlamlığı negatif yönde yordadığı tespit edilmiştir. Bulgular, bireylerin stresle etkin biçimde başa çıkma becerilerinin psikolojik sağlamlık üzerinde belirleyici bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, bireylerin psikolojik sağlamlıklarını güçlendirmek amacıyla kullanılabilecek başa çıkma stratejilerinin belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Araştırmanın sonuçları, ruh sağlığı uzmanları, psikolojik danışmanlar ve politika yapıcılar için yetişkinlerin stresle başa çıkma becerilerini destekleyecek programların geliştirilmesine katkı sağlayacak bilimsel veriler sunmaktadır. Ayrıca, sosyodemografik faktörlerle psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkilerin anlaşılması, bireylerin kişisel ve çevresel kaynaklarını desteklemeye yönelik stratejilerin geliştirilmesine zemin hazırlayabilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between psychological resilience levels in adult individuals and sociodemographic factors (age, gender, marital status, educational status, income level, self-confidence perception) and coping styles with stress. In this direction, the concept of psychological resilience is discussed in the context of individuals' ability to resist difficulties, to recover after stressful life events and to develop a healthy adaptation. The study focused on the strengths and positive coping strategies of individuals from a positive psychology perspective. The relational survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The data of the study were collected through Google Forms in the 2024-2025 academic year. Participants were adults aged 18 years and over. The Brief Psychological Resilience Scale (BPSS), the Coping Styles Scale Short Form (CSC-SS-SF) and the Personal Information Form developed by the researcher were used as data collection tools. Descriptive statistics, t-test for independent samples, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis and multiple regression analysis techniques were used to analyze the data. The findings show that there are significant differences in the levels of psychological resilience according to gender, marital status, educational status, self-esteem assessment, income level, and receiving support from a mental health professional. A significant positive relationship was found between age variable and psychological resilience. In addition, it was determined that functional coping strategies (such as planning, positive reinterpretation) were positively related to psychological resilience, while dysfunctional coping strategies (such as behavioral disengagement, substance use) were negatively related. As a result of regression analyses, positive reinterpretation, planning and denial coping strategies were found to be positive predictors of psychological resilience, while behavioral disengagement, turning to religion, focusing on emotions and substance use coping styles were found to predict psychological resilience negatively. The findings reveal that individuals' ability to cope effectively with stress has a determinant effect on psychological resilience. This study is important in terms of identifying coping strategies that can be used to strengthen individuals' psychological resilience. The results of the study provide scientific data for mental health professionals, psychological counselors and policy makers to contribute to the development of programs to support adults' coping skills with stress. In addition, understanding the impact of sociodemographic factors on psychological resilience will provide a basis for the development of strategies to improve individuals' personal and environmental resources.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı travmaları ile mutluluk korkusu arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlık ve duygu düzenlemenin aracı rolleri
The mediating roles of psychological resilience and emotion regulation in the relationship between childhood trauma andfear of happiness
MELİSA TOPCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YILMAZ
- Yanık hastalarında sosyal destek algısının psikolojik sağlamlığa etkisi
The effect of social support perception on psychological resilience in burn patients
RESUL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Arel ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA BÜLBÜLOĞLU
- 18-45 yaş arası bireylerde mükemmeliyetçilik ile somatizasyon arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlık ve duyguları ifade etme düzeyinin aracı rolü
The mediator role of psychological resilience and the level of expressing emotions in the relationship between perfectionism and somatization in individuals between 18-45 years of age
İREM İNCİRLİGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
- 40 yaş ve üzeri yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığı psikolojik sağlamlık ve yalnızlık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between social media addiction, psychological resilience and loneliness in adults aged 40 and over
AFRA SEVDE ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikiyatriİzmir Demokrasi ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UMUT VAROL
- 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerini deneyimlemiş yetişkin depremzedelerde başa çıkma tutumları, psikolojik sağlamlık ve psikolojik semptomlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between coping attitudes, psychological resilience and psychological symptoms in adult earthquake survivors who experienced the February 6th Kahramanmaraş earthquakes
BADESU TAŞDELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN ÇINAROĞLU