A critical analysis of urban territory as smooth spaces for feminist acts of resistance
Feminist direniş eylemleri için akışkan mekânlar olarak kentsel alanın kritik analizi
- Tez No: 975408
- Danışmanlar: PROF. DR. İNCİ BASA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, feminist direniş eylemlerinin—özellikle İstanbul'daki Feminist Gece Yürüyüşleri'nin—günümüz kent ortamlarının çizgisel (striated) mimarileri içinde nasıl alternatif mekânsal ve zamansal koşullar ürettiğini sorguluyorum. Bu sorgulama sürecini kurmak için Gilles Deleuze ve Félix Guattari'nin A Thousand Plateaus (1987) adlı eserlerinde ortaya koydukları striated (çizgisel) ve smooth (akışkan) mekân kavramlarından yararlanarak, feminist bedenlerin hareket, ritim ve kolektif varlık yoluyla kent mekânını nasıl bozduğunu, yeniden müzakere ettiğini ve sahiplendiğini inceliyorum. Bu bağlamda tez, feminist gece yürüyüşlerinin kent mekânını yalnızca işgal ederek değil, Elizabeth Grosz'un (2001)“dışarıdan düşünme”(thinking from the outside) olarak adlandırdığı biçimde dönüştürdüğünü öne sürmektedir. Bu dönüşüm, kentsel mimarinin çizgisel mantığını ve mekânın hiyerarşik düzenlenişini sarsan bedensel kuvvetlerin seferber edilmesiyle gerçekleşmektedir. Grosz, mimariyi ve kentsel mekânı sabit ve kapalı formlar olarak değil, içinden geçen yoğunluklar ve yönelimlerle şekillenen dinamik yapılar olarak kavramsallaştırmamızı önerir. Kent yaşamının toplumsal cinsiyetle kurduğu ilişkiye odaklanan bu tez, şehirlerin nötr ya da tarafsız mekânsal düzenlemeler sunmadığını vurgular. Sokaklar ve yapılar tarih boyunca iktidar ilişkileri, denetim stratejileri ve dışlayıcı mekânsal politikalarla biçimlendirilmiştir. Bu tez, Deleuze ve Guattari'nin smooth ve striated mekân kavramlarını temel alan kuramsal çerçevede Elizabeth Grosz'un“dışarıdan düşünme”yaklaşımı ve Henri Lefebvre'in ritim analizi kuramıyla birlikte feminist aktivist hareketleri mekânsal üretim ve dönüşüm biçimi olarak yorumlar. Bu nedenle çalışma, kentteki feminist direniş biçimlerini anlamak için kuramsal çeşitliliği harmanlayan disiplinlerarası bir yaklaşım benimsemektedir.
Özet (Çeviri)
In this research, I question how feminist acts of resistance, specifically Feminist Night Marches in Istanbul, produce alternative spatial and temporal conditions within the striated architectures of contemporary urban environments. To establish this process of inquiry, I borrow the concepts of the smooth and striated space that Gilles Deleuze and Félix Guattari coined in their infamous work“A Thousand Plateaus”(1987) to investigate how feminist bodies disrupt, negotiate, and reclaim urban space through movement, rhythm, and collective presence. In this regard, this thesis argues that feminist night marches transform urban space not simply by occupying it, but by what Elizabeth Grosz (2001) terms“thinking from the outside”—mobilizing bodily forces that unsettle the striated logics of urban architecture and territorial control. Rather than seeing architecture and urban space as fixed forms, Grosz invites us to consider space as dynamic, shaped by the intensities and trajectories that pass through it. In the gendered dimension of urban life, I focus my research on the input that cities are not neutral socio-spatial urban terrains. Their streets and buildings have always been shaped by histories of power, control, and exclusion. Anchored in the conceptual framework of Deleuze and Guattari's smooth and striated space, this thesis provides an interdisciplinary spatial theory—including Elizabeth Grosz's notion of“thinking from the outside”and Henri Lefebvre's rhythmanalysis—weaving together diverse theoretical perspectives to deepen the comprehension of feminist acts of resistance in urban space.
Benzer Tezler
- Roma ve İstanbul'daki metro kazılarının mimarlık tarihi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the Rome and Istanbul metro excavations interms of architectural history
BESTE KURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ArkeolojiYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUR URFALIOĞLU
- The maximum architecture can do: Architecture and urbanism from Le Corbusier to Rem Koolhaas
Mimarlığın ulaşabileceği son nokta: Le Corbusier'den Rem Koolhaas'a mimarlık ve kent planlama
TUĞCE SELİN TAĞMAT
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDİ GÜZER
- Түркстан крайындагы уезддик шаарлардын социалдык-экономикалык абалы(xix к. экинчи жарымы – xx к. башы
Türkistan Bölgesindeki Uyezd şehirlerin sosyo-ekonomik durumu (19. yüzyılın ikinci yarısı - 20. yüzyılın başı)
GÜLNAZ ASKARBEK
Doktora
Kırgızca
2024
TarihKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEENBEK ALIMBAEV
- Istanbul walkabouts: A critical walking research of Northern Istanbul
İstanbul seferleri: Kuzey İstanbul'un eleştirel yürüme araştırması
NAZLI TÜMERDEM MEDARİC
Doktora
İngilizce
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU ERDEM
PROF. DR. SİBEL BOZDOĞAN