Organize sanayi bölgelerinin etkinliklerinin veri zarflama analizi modelleri ile ölçümü
Measuring the efficiency of organized industrial zones with data envelopment analysis models
- Tez No: 975576
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VOLKAN SONER ÖZSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkelerin ekonomik kalkınmasında ve sanayileşme süreçlerinin güçlenmesinde sanayi bölgeleri önemli bir rol üstlenmektedir. Türkiye'de neredeyse her ilde ve birçok ilçede faaliyet gösteren Organize Sanayi Bölgeleri, yatırım ortamının geliştirilmesi, istihdamın artırılması ve üretim kapasitesinin güçlendirilmesi yoluyla ülke ekonomisine kayda değer katkılar sağlamaktadır. Bu katkıların sürdürülebilirliği ve artırılabilmesi için Organize Sanayi Bölgelerinin etkinliklerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, Organize Sanayi Bölgelerinin etkinlik düzeylerini ölçmek ve etkin olmayan birimlerin iyileştirilmesine yönelik referans noktaları belirlemektir. Araştırmada, karar verme birimlerinin performansını analiz etmede yaygın olarak kullanılan Veri Zarflama Analizi yöntemi tercih edilmiştir. Analizde, Organize Sanayi Bölgesi alanı, toplam parsel sayısı, elektrik tüketim miktarı, üretim yapılan parsel sayısı ve toplam istihdam sayısı değişkenleri kullanılarak CCR modeli uygulanmıştır. İlk bulgular, birden fazla Organize Sanayi Bölgesinin etkin kabul edildiğini göstermiştir. Ancak, etkin Organize Sanayi Bölgeleri arasında farklılıkları ortaya koymak ve eşsiz bir sıralama elde etmek amacıyla süper etkinlik ve çapraz etkinlik modelleri de kullanılmıştır. Süper etkinlik sonuçlarına göre en yüksek skora sahip Organize Sanayi Bölgesinin Ostim Organize Sanayi Bölgesi olduğu belirlenirken, çapraz etkinlik skorlarına göre en yüksek skor Erzurum Merkez I Organize Sanayi Bölgesi elde etmiştir. Bunun yanı sıra, çalışmada referans kümesi belirlenmiş ve etkin olmayan Organize Sanayi Bölgelerinin hangi etkin Organize Sanayi Bölgelerini, hangi düzeyde örnek almaları gerektiği ortaya konmuştur. Bu bulgu, etkin olmayan Organize Sanayi Bölgeleri için performans artırıcı yol haritası sunarken, sıkça referans alınan Organize Sanayi Bölgelerinin sistem içerisinde“rol model”konumunda olduklarını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar Organize Sanayi Bölgelerinin etkinlik düzeylerini artırmaya yönelik stratejiler geliştirmelerine katkı sağlayacak niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Organized Industrial zones play a crucial role in the economic development and industrialization processes of countries. In Turkey, Organized Industrial Zones (OIZs) operate in almost every province and in many districts, contributing significantly to the national economy by improving the investment climate, increasing employment, and strengthening production capacity. To ensure the sustainability and further enhancement of these contributions, it is essential to measure and evaluate the efficiency levels of Organized Industrial zones. The primary aim of this study is to assess the efficiency of Organized Industrial zones and to identify reference points that can guide the improvement of inefficient units. In the analysis, Data Envelopment Analysis (DEA), a widely used method for evaluating the performance of decision-making units, was employed. The CCR model was applied using variables such as Organized Industrial zones area, total number of parcels, electricity consumption, number of production parcels, and total employment. The initial findings revealed that several Organized Industrial zones were deemed efficient. However, in order to distinguish among the efficient Organized Industrial zones and to obtain a unique ranking, both super-efficiency and cross-efficiency models were additionally utilized. According to the super-efficiency results, the highest score was achieved by Ostim Organized Industrial zones, while in terms of cross-efficiency scores, Erzurum Central I Organized Industrial zones ranked the highest. Furthermore, a reference set was established to determine from which efficient Organized Industrial zones and to what extent the inefficient Organized Industrial zones could benefit. This finding not only provides a performance enhancement roadmap for inefficient Organized Industrial zones but also indicates that the frequently referenced Organized Industrial zones serve as“role models”within the system. The results of the study are expected to contribute to the development of strategies aimed at "improving the productivity levels of Organized Industrial zones.
Benzer Tezler
- Efficiency analysis of organized industrial zones in Turkey
Türkiye'deki organize sanayi bölgelerinin etkinlik analizi
BURCU DENİZ TÜLEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHTAP DURSUN
- Düzey 2 bölgelerinin imalat sanayi bakımından ekonomik etkinliklerinin incelenmesi
Investigation of economic efficiency in terms of the manufacturing industry of the level 2 regions
ABDULLAH TAHA ARPA
- Türkiye'deki lojistik merkezler ile organize sanayi bölgelerinin performans ilişkilerinin bulanık karar verme yöntemleri ile modellenmesi
Modeling the performance relationships between logistics centers and organized industrial zones in turkey using fuzzy decision-making methods
EBUBEKİR KARABACAK
Doktora
Türkçe
2023
UlaşımAtatürk ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ALİ KUTLU
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Mesleki eğitimde teknolojiye bağlı yeterliliklerin geliştirilmesinde nesnelerin interneti (IoT) eğitimi
Internet of things (IoT) training in developing technology-related competences in vocational education
MURAT ADNAN TAMER
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN ÖZDENER DÖNMEZ