Masallarda (Akdeniz-Türkiye) kahramanların farklı dünyalara geçmesi üzerine bir inceleme
A study on the transition of heroes to different worlds in fairy tales (Mediterranean Region-Türkiye)
- Tez No: 975598
- Danışmanlar: PROF. DR. CENGİZ GÖKŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Akdeniz Masalları, farklı dünyalara geçiş, paralel dünyaya geçiş, üst dünyaya geçiş, yeraltı dünyasına geçiş, sualtı dünyasına geçiş, Mediterranean Fairy Tales, transition to different worlds, transition to parallel worlds, transition to the upper world, transition to the underworld, transition to the underwater world
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Masal, bir toplumun yaşantılarının yansıması durumunda olan sözlü anlatı türüdür. Toplumlar, gelenek ve göreneklerini, inanışlarını, hayallerini masallaştırıp, dilden dilde aktararak sonraki nesillere miras bırakmışlardır. Bundan dolayı masallar, kültürel miras taşıyıcısı konumundadır. Yapmış olduğumuz çalışma, temel yapısı bakımından metin merkezli bir inceleme olup, nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması, doküman analizi ve metin tahlili yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. İncelenen masal metinleri daha önce sahadan derlenmiş tezlerden, basılı kitaplardan ve bir elektronik kitaptan derlenmiştir. Çalışmamız altı farklı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde problem, problem cümlesi, amaç, sınırlılıklar ve konu ile ilgili yapılmış çalışmalar (doktora tezleri, yüksek lisans tezleri ve kitaplar); İkinci bölümde araştırmanın yöntemi, evren ve örneklemi, verilerin nasıl toplandığı ve analiz edildiği; Üçüncü bölümde masalın tanımı, masalın kaynakları, masallarda motif ve Türk masallarında sıkça rastlanan bazı motifler hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde masallarda kahramanın gittiği farklı dünyalar (paralel evren, üst dünya, yeraltı dünyası, sualtı dünyası) hakkında bilgiler verildikten sonra tezimizin konusu bağlamında tespit edilen Akdeniz Bölgesi Masalları üzerine incelemeler yapılmıştır. Beşinci bölümde mitoloji hakkında genel bilgiler verildikten sonra masal kahramanlarının farklı dünyalara gitmesi motifi mitolojik açıdan değerlendirilmiş ve incelenen masallardan elde edilen bulgulara ve yorumlara yer verilmiştir. Altıncı bölümde ise yaptığımız çalışma sonucunda elde ettiğimiz sonuçlar ve değerlendirmeler aktarılmıştır. Çalışmada yararlanılan kaynaklar ve ekler de bu bölümün sonuna eklenmiştir. Altı bölüme ayırarak yapmış olduğumuz çalışma sonucunda, Akdeniz Bölgesi'nde (Türkiye) anlatılan masallarda, masal kahramanlarının zaman zaman birçok sebeple veya amaçla gerçek dünyadan ayrılarak farklı dünyalara birden fazla yöntemle geçiş yaptığı tespit edilmiştir. Masal kahramanları bazen olduğu gibi bazen de kılık değiştirerek, sevdiği kişiyi bulup gerçek dünyaya geri getirmek ya da bir padişahın verdiği görevi yerine getirmek gibi farklı sebeplerle başka bir dünyaya geçiş yapmaktadır. Yapılan geçişlerin tamamında masal kahramanının bilinçdışına bir yolculuk yaptığı ve bu yolculukların amacının da erginleşme, olgunlaşma ve yeni bir kimlik kazanma olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
A fairy tale is an oral narrative genre that reflects the way of life of a society. Societies have transformed their traditions, customs, beliefs, and dreams into fairy tales and passed them down orally from generation to generation as a cultural heritage. Therefore, fairy tales serve as carriers of cultural heritage. Our study is essentially a text-centered analysis conducted using qualitative research methods, including literature review, document analysis, and text analysis. The fairy tales examined were compiled from previously collected theses, printed books, and an electronic book. Our research consists of six chapters: Chapter one discusses the research problem, problem statement, purpose, limitations, and previous studies on the subject (doctoral dissertations, master's theses, and books). Chapter two explains the research method, population and sample, and how data were collected and analyzed. Chapter three provides information on the definition and sources of fairy tales, as well as common motifs in Turkish fairy tales. Chapter four examines the different worlds (parallel worlds, upper world, underworld, underwater world) visited by the heroes in fairy tales, followed by an analysis of the Mediterranean Region fairy tales in the context of our study. Chapter five gives an overview of mythology and evaluates the motif of fairy tale heroes traveling to different worlds from a mythological perspective, presenting the findings and interpretations from the analyzed tales. Chapter six presents the conclusions and evaluations derived from our study. The sources used and appendices are also included at the end of this section. As a result of our six-chapter study, it was determined that in the fairy tales told in the Mediterranean Region (Turkey), heroes often leave the real world for various reasons or purposes and transition to different worlds through multiple methods. Sometimes the heroes travel as they are, while other times they do so in disguise, often to find a loved one or fulfill a task given by a sultan. In all these transitions, it was observed that the hero embarks on a journey into the unconscious, with the purpose of maturation, coming of age, and acquiring a new identity.
Benzer Tezler
- Adıyaman yöresi masalları üzerine bir inceleme
Research on tales in Adıyaman bistrict
ABDULLAH DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Halk Bilimi (Folklor)Cumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ŞEREF BOYRAZ
- Türk ve Rus halk masallarında kadın imgesi
Female images in Turkish and Russian folk tales
Iryna SMOLIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Halk Bilimi (Folklor)Akdeniz ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKERİYA KARADAVUT
- Çocuk tiyatrosunda V.Propp'un masalın biçimbilimi ilkelerinin incelenmesi ve bir örnek oyun: İrmikoğlan
The analysis of children's theatre according to V. Propp's morphology of the folktale and a sample play: Irmikoğlan
CEREN AYGÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıMaltepe ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MÜJGAN YILDIRIM
- Manisa Kula ilçesi folkloru üzerinde inceleme çalışmaları
Başlık çevirisi yok
AĞGÜL ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul Teknik ÜniversitesiHalk Bilimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. AFŞİN EMİRALİOĞLU
- Doğu Antalya masalları(inceleme-metin)
Eastern Antalya tales
BİLAL NARGÖZ
Doktora
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Akdeniz ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKERİYA KARADAVUT