İşitme engelli kadınlar için yapay zeka ile oluşturulmuş QR kodlu bebek bakım kitapçığının geliştirilmesi ve pilot uygulaması
Development and pilot application of a QR code baby care booklet generated with artificial intelligence for hearing impaired women
- Tez No: 975621
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEBAHAT HÜSEYİNOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Ana-çocuk sağlığı, Bebek bakımı, Karekod, Yorumlayıcı fenomenolojik analiz, İnsan-yapay zeka etkileşimi, İşitme engelliler, Maternal-child health, Infant care, QR code, Interpretative phenomenological analysis, Human-artificial intelligence interaction, Hearing impaired
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, işitme engelli annelerin bebek bakım sürecinde karşılaştıkları iletişim ve bilgiye erişim engellerini gidermeye yönelik olarak, yapay zeka destekli Türk İşaret Dili çevirisine sahip dijital bir bebek bakım kitapçığının geliştirilmesi, QR kod entegrasyonu ile erişiminin sağlanması ve pilot uygulamasınının yapılmasıdır. Nitel araştırma deseninde yapılandırılan çalışmada, yorumlayıcı fenomenolojik analiz/IPA ve Gadamer'in felsefi hermenötiği temel alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 0–1 yaş aralığında bebeği olan ve ileri düzey işitme engeli tanısı almış 15 v gönüllü anne oluşturmuştur. Türkiye'de bu kapsamda geliştirilen ilk QR kod ve Türk İşaret Dili destekli dijital kitapçıklardan biriyle yürütülen çalışmada veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış; temalar, yorumlayıcı fenomenolojik analiz yaklaşımına uygun biçimde kodlanmış ve MAXQDA Analytics Pro 2024 yazılımı ile analiz edilmiştir. Tema oluşturma sürecinde ön-yapılandırılmış kodlar yerine katılımcı deneyimlerine dayalı anlam kümeleri esas alınmış, analiz süreci boyunca kavramsal tutarlılık gözetilmiştir. Çalışmanın geçerlilik ve güvenilirliği için araştırmacı yansıtması, katılımcı doğrulaması ve dış uzman değerlendirmesi gibi yöntemler kullanılmıştır. Analiz sonucunda beş ana tema ortaya çıkmıştır: (1) Bebek bakımında yaşanılan güçlükler ve destek ihtiyacı, (2) Kitapçık yapısı ve sunumu, (3) Erişilebilirlik ve teknoloji, (4) Çeviri kalitesi ve kültürel uyum, (5) Psikososyal etkiler. Katılımcıların kitapçıkla kurduğu deneyim, bilgiye erişimin teknik bir unsurun ötesinde, temsil, güven ve duygusal bağ kurma gibi boyutları içerdiğini göstermektedir. Ayrıca kitapçığın annelik öz yeterliliğini ve karar verme becerisini güçlendirdiği, toplumsal dışlanmışlık hissini azalttığı belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, erişilebilir sağlık eğitimi materyallerinin yalnızca içerik açısından değil; zamanlama, sunum biçimi, çeviri niteliği ve kültürel uyum açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to develop and pilot implement a digital baby care booklet with Turkish Sign Language support and QR code integration, addressing the communication and information access barriers experienced by hearing-impaired mothers during the baby care process. The study, structured in a qualitative research design, was based on interpretative phenomenological analysis/IPA and Gadamer's philosophical hermeneutics. The study group consisted of 15 volunteer mothers who had babies between the ages of 0 and 1 and were diagnosed with advanced hearing impairment. The data in the study, which was conducted with one of the first QR code and Turkish Sign Language-supported digital booklets developed in this context in vii Türkiye, were collected through a semi-structured interview form; themes were coded in accordance with the interpretative phenomenological analysis approach and analyzed with MAXQDA Analytics Pro 2024 software. In the theme creation process, instead of pre-structured codes, meaning clusters based on participant experiences were taken as basis, and conceptual consistency was observed throughout the analysis process. Methods such as researcher reflection, participant verification and external expert evaluation were used for the validity and reliability of the study. The analysis revealed five main themes: (1) Difficulties experienced in baby care and need for support, (2) Booklet structure and presentation, (3) Accessibility and technology, (4) Translation quality and cultural adaptation, (5) Psychosocial effects. The participants' experience with the booklet shows that access to information includes dimensions such as representation, trust and emotional bonding, beyond a technical element. It was also determined that the booklet strengthened maternal self-efficacy and decision-making skills, and reduced the feeling of social exclusion. The results of this study reveal that accessible health education materials should be evaluated not only in terms of content, but also in terms of timing, presentation style, translation quality and cultural adaptation.
Benzer Tezler
- İşitme engeli olan kadınlar için yapay zeka ile oluşturulmuş QR kodlu doğum sonu bakım kitapçığının geliştirilmesi ve pilot uygulaması
Development and pilot application of a postpartum care booklet with QR code created with artificial intelligence for women with hearing impairment
GAMZE GEDİKLİ
- Ergen işitme engelli öğrencilerin motor beceri düzeyleri ile beden eğitimi dersine yatkınlık düzeyleri arasındaki ilişkisi
The relationship between motors of motor skills and level of investigation in physical education
GÜLNUR ÜLKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporAksaray ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KAYIHAN ERBAŞ
- Tarih-i Burhaneddin-i Belhi (Lady Sheil'in anıları)
History of Burhaneddin-i Belhi (Memories of Lady Sheil)
NİHAL ÇANKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiFars Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KANAR
- 15-49 yaş arası fiziksel engelli kadınların doğurganlık özelliklerinin belirlenmesi
The determination of the physically disabled women's aged 15-49 fertility characteristics
SİDAR AYTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikHarran ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATMA GÖZÜKARA
- Fiziksel ve duyusal engelli kadınların doğum deneyimleri
Birth experiences of women with physical and sensory disabilities
GAMZE AKDENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
EbelikAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL ŞEKER