“Eğitimde yapay zekâ uygulamaları”hizmet içi eğitim programına katılan öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi
Examining the opinions of teachers participating in the in-servi̇ce training program on "Artificial intelligence applications in education
- Tez No: 975899
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL İBRAHİM BÜLBÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Milli Eğitim Din Öğretimi Genel Müdürlüğü tarafından başlatılan Feyza projesi kapsamında düzenlenen“Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları”hizmet içi eğitime katılan öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi ve yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma bu hizmet içi eğitim programının öğretmenlerin mesleki gelişimlerine katkılarını, deneyimlerini, beklentilerini ve yapay zekâ okuryazarlık düzeylerini belirlemeye odaklanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerinde çalışan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi okullarda görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı bir karma yöntem araştırma desenlerinden“Yakınsayan Paralel Desen”benimsenmiştir. Araştırmanın nicel verileri hizmet içi eğitime katılan 148 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler Laupichler ve diğerleri (2023) tarafından hazırlanan, Karaoğlan Yılmaz ve Yılmaz (2023) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan“Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği”ile hizmet içi eğitim sonrasında toplanmıştır. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından hazırlanan“Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”ile 20 öğretmenin görüşü alınarak elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS 27 paket programı kullanılmıştır. Ölçeklerin normallik ve homojenlik testi yapıldıktan sonra bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA testi uygulanmıştır. Nitel veriler MAXQDA 2024 programı ile analiz edilmiştir. Hizmet içi eğitim sonrasında elde edilen nicel bulgulara göre öğretmenlerin cinsiyete, yaşa, kıdem yılına ve branşına göre yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinde farklılık görülmemiştir. Genel olarak yapay zekâ okuryazarlık puan ortalamaları yüksek çıkmıştır. Nitel verilerin analizi sonucunda, öğretmenlerin katıldıkları hizmet içi eğitimlerin farkındalıklarını, teknolojik okuryazarlıklarını, özgüvenlerini ve mesleki tatminlerini olumlu yönde etkilediğini, aynı zamanda mesleki katkılarını artırdığını göstermektedir. Ayrıca, bu eğitimin etkililiğinin artırılabilmesi için uygulamalı, modüler ve güçlü altyapıya sahip programların önemine dikkat çekilmektedir. Nicel ve nitel veri setlerinin birlikte ele alınması, elde edilen bulguların doğrulanmasının yanı sıra, öğretmenlerin yapay zekâ eğitimine yönelik ihtiyaçları ve beklentileri hakkında zengin ve çok boyutlu bir perspektif sunmuştur. Bu bütüncül yaklaşım, gelecekte geliştirilecek eğitim programlarının daha işlevsel, amaca uygun ve öğretmen gereksinimlerini karşılayacak biçimde tasarlanmasına yönelik somut önerilerin ortaya konulmasına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the opinions of teachers who participated in the“Artificial Intelligence Applications in Education”in-service training program organized under the Feyza project initiated by the Directorate General of Religious Education of the Ministry of National Education and to determine their levels of artificial intelligence literacy. The research focuses on determining the contributions of this in-service training program to teachers' professional development, their experiences, expectations, and artificial intelligence literacy levels. The sample group of the research consists of teachers working in official schools affiliated with the Ministry of National Education in the central districts of Ankara province during the 2024-2025 academic year. A mixed-method research design called“Convergent Parallel Design,”which uses both quantitative and qualitative methods, was adopted for the study. The quantitative data of the study consists of 148 teachers who participated in in-service training. The data were collected after in-service training using the“Artificial Intelligence Literacy Scale”prepared by Laupichler et al. (2023) and adapted into Turkish by Karaoğlan Yılmaz and Yılmaz (2023). Qualitative data were obtained by interviewing 20 teachers using a“Semi-Structured Interview Form”prepared by the researcher. The SPSS 27 software package was used to analyze the quantitative data. After testing the normality and homogeneity of the scales, an independent samples t-test and a one-way ANOVA test were applied. Qualitative data were analyzed using the MAXQDA 2024 program. According to the quantitative findings obtained after in-service training, no differences were observed in teachers' artificial intelligence literacy levels based on gender, age, years of experience, and field of study. Overall, the average artificial intelligence literacy scores were high. The analysis of qualitative data shows that the in-service training programs teachers participated in positively affected their awareness, technological literacy, self-confidence, and job satisfaction, while also increasing their professional contributions. Furthermore, it highlights the importance of practical, modular programs with a strong infrastructure to increase the effectiveness of this training. The combined consideration of quantitative and qualitative data sets not only validated the findings but also provided a rich and multidimensional perspective on teachers' needs and expectations regarding artificial intelligence training. This holistic approach contributes to the formulation of concrete recommendations for the design of future training programs that are more functional, purposeful, and responsive to teachers' needs.
Benzer Tezler
- Öğretmenlerin yapay zeka farkındalık düzeylerinin incelenmesi ve eğitim-öğretimde yapay zeka kullanımına ilişkin hizmet içi eğitim: Bir program tasarısı önerisi
An examination of teachers' artificial intelligence awareness levels and an in-service training curriculum on the use of artificial intelligence in education: A curriculum design proposal
ADEM ÖZALTIĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ YAKAR
- Investigating EFL teachers' readiness to use artificial intelligence in their teaching practices
İngilizce öğretmenlerinin öğretim uygulamalarında yapay zekâ kullanımına yönelik hazır bulunuşluklarının incelenmesi
AYŞE KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM CANARAN
- Analyzing perceptions of artificial intelligence use among pre-service and in-service EFL teachers
Hizmet öncesi ve hizmet içi İngilizce öğretmenlerinin yapay zekâ kullanımı hakkındaki algılarının analizi
SEVDE AYYILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDANE DENKCİ AKKAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜMEYRA GENÇ
- Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi: Konya İli örneği
The examination of artificial intelligence literacy levels of information technologies teachers: The case of Konya
FATMA GÜL CİVELEKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiEnformatik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMİDE ŞAHİNKAYASI
- Teknoloji kabul modeli çerçevesinde yiyecek-içecek işletmeleri çalışanlarının yapay zeka kullanımına yönelik tutumları
Food and beverage industry employees' atti̇tudes toward the use of arti̇fi̇ci̇al intelli̇gence wi̇thi̇n the framework of the technology acceptance model
CANSEL YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıKocaeli ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN AKDEMİR