Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlere yönelik pozitif psikoloji yaklaşımına dayalı psikoeğitim programının ebeveyn öz yeterliği, travma sonrası büyüme ve psikolojik iyi oluş düzeylerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of psychoeducation program based on positive psychology approach on parental self-efficacy, post-traumatic growth and psychological well-being levels of parents with children with special needs
- Tez No: 975971
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KOCAAYAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn öz yeterliği, psikoeğitim, psikolojik iyi oluş, travma sonrası büyüme, Ebeveynler, Pozitif psikoloji, Öz yeterlilik, Özel gereksinimli çocuklar, Parental self-efficacy, posttraumatic growth, psychoeducation, psychological well-being, Parents, Positive psychology, Psychological well being, Post-traumatic growth, Self-efficacy, Children with special needs
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerine yönelik pozitif psikoloji yaklaşımına dayalı bir psikoeğitim programı geliştirmek ve bu programın ebeveyn öz yeterliği, travma sonrası büyüme ve psikolojik iyi oluş düzeylerine etkisini test etmektir. Çalışmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel desenden faydalanılmıştır. Çalışma grubunu Antalya ili Muratpaşa ilçesindeki bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinden destek eğitim alan bedensel ve zihinsel özel gereksinimi bulunan çocukların ebeveynleri oluşturmaktadır. Deney grubunda 11 ve kontrol grubunda 11 olmak üzere toplam 22 katılımcı ile çalışılmıştır. Değişkenlerle ilgili veri toplamak için Ebeveyn Öz Yeterliği Ölçeği, Travma Sonrası Gelişim Ölçeği ve PERMA Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Deney grubuna seçilen gönüllü katılımcılarla demografik özellikleri ve çocuklarının tanı grupları ya da tıbbi öyküleri benzer olan katılımcılar ise kontrol grubuna seçilmiştir. Deney grubuna pozitif psikoloji temelli psikoeğitim programı uygulanmış; kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. 7 oturum süren program sürecinin ardından tüm katılımcılara üç ay sonra izleme testi de uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde Mann Whitney U Testi, Friedman Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde, psikoeğitim programının ebeveyn öz yeterliği, travma sonrası büyüme, psikolojik iyi oluş düzeylerinde deney grubu lehine olumlu etki gösterdiği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to develop a psychoeducation program based on positive psychology approach for parents of children with special needs and to test the effects of this program on parental self-efficacy, posttraumatic growth and psychological well-being. In the study, pre-test-post-test control group experimental design was used. The study group consisted of parents of children with physical and mental special needs who received support education from a special education and rehabilitation centre in Muratpaşa district of Antalya province. A total of 22 participants, 11 in the experimental group and 11 in the control group, were studied. Parental Self-Efficacy Scale, Posttraumatic Growth Scale and PERMA Psychological Well-Being Scale were used to collect data on variables. Voluntary participants selected to the experimental group and participants with similar demographic characteristics and diagnostic groups or medical histories of their children were selected to the control group. Positive psychology-based psychoeducation program was applied to the experimental group; no intervention was applied to the control group. After 7 sessions of the program, a follow-up test was administered to all participants 3 months later. Mann Whitney U Test, Friedman Test and Wilcoxon Signed Ranks Test were used in the statistical analysis of the data. As a result of the findings, it was determined that the psychoeducation programme had a positive effect on parental self-efficacy, posttraumatic growth and psychological well-being in favour of the experimental group.
Benzer Tezler
- Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik dayanıklılığının incelenmesi
Examination of psychological resilience of parents of children withspecial needs
ESRA DEREOBALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiEge ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN YILMAZ IRMAK
- Özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerin psikolojik esneklik, bilişsel esneklik, suçluluk ve utanç düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Research of the relationship between psychological flexibility, cognitive flexibility, guilt and shame levels of families who have children with special needs
ENES GÜNEY
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN BARBAROS YALÇIN
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğa sahip ebeveynlerde aile danışmanlığı uygulamasının öz şefkat ve duygu düzenleme güçlüğü üzerindeki etkisinin incelenmesi: Online grup çalışması
Examining the effect of family counseling intervention on self-compassion and emotion regulation difficulties in parents of children with autism spectrum disorder: An online group study
FEYZA KAVİLCİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALEV ELMAS
- Özel gereksinimli çocukların ebeveynlerinin yaşam kalitesi, depresyon, anksiyete ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi
Determining the quality of life, depression, anxiety, and burnout levels of parents of children with special needs
MERYEM POLAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KAYHAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN İMREK
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik sağlamlık, psikolojik esneklik ve eş desteğinin depresyon, kaygı ve stres düzeyleri üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of psychological resilience, psychological flexibility, anxiety and stress levels in parents of children diagnosed with autism spectrum disorder
PINAR ÖZDEMİR AYYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU BUYRUK GENÇ