Herzberg'in Çift Faktör Kuramı bağlamında Türkçe öğretmenlerinin iş doyumlarının yorumlanması
An i̇nterpretation of Turkish language teachers' job satisfaction in the context of Herzberg's Two Factor Teory
- Tez No: 976239
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA BARUTCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Öğretmenler eğitim öğretim sürecinin temel ögesi ve ideal bir eğitim sürecinin asıl belirleyicisidir. Öncelikle bireylerin, nihayetinde de toplumun gelişimini ve ilerlemesini derinden etkileyen öğretmenlerin iş doyumlarının incelenmesi eğitimim verimliliği açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada Herzberg'in Çift Faktör Kuramı bağlamında Türkçe öğretmenlerinin iş doyumlarına dair görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2024-2025 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan 20 Türkçe öğretmeniyle gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği çalışmada temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formundan, yansıtıcı günlüklerden yararlanılarak elde edilen veriler nitel içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen veriler MAXQDA 24 programıyla 2 tema, 4 kategori, 11 alt kategori ve kodlara ayrılarak çalışmanın doğruluk bileşeni sağlanmaya çalışılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre maaşın düşük olması, özlük haklarının yetersiz olması, idarenin olumsuz tutum ve davranışları, çalışma arkadaşlarıyla olumsuz ilişkiler, zümre içi ve zümreler arası olumsuz ilişkiler, eğitim politikalarındaki yetersizlikler, kurumun fiziksel imkânsızlıkları gibi hijyen boyutunu oluşturan faktörler öğretmenlerin iş doyumunu olumsuz etkilemiştir. Dolayısıyla hijyen faktörlerinin çalışma ortamında mevcut olmaması Türkçe öğretmenlerinin motivasyonlarını olumsuz yönde etkilemiş yani motivasyon kaybına sebep olmuştur. Hijyen faktörlerinin var olması durumunda da başlı başına tatmin olmadıklarını ancak memnuniyetsizliklerinin önüne geçildiğini ileri sürmüşlerdir. Öğretmenlerin görev ve sorumluluklarında başarılı olması, mesleki yeterlilik hissi, başarılarının takdir ve teşekkür edilmesi, kendilerinin akademik ve sosyal potansiyelini geliştirmeleri, okul sisteminde yönetim sürecine katılım göstermeleri gibi motivasyon faktörleri öğretmenlerin iş doyumunu ve dolayısıyla performanslarını olumlu etkilemektedir. Motivasyon faktörleri genel olarak Türkçe öğretmenlerinin içsel motivasyonlarını artırmakta ve iş tatminini sağlamaktadır. Çalışmadan elde edilen sonuçların, literatürde Herzberg'in Çift Faktör Kuramı kapsamında yapılan çalışmaların sonuçlarını destekler nitelikte olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Teachers are the most fundamental element of the educational process and the main determinant of an ideal educational process. Examining the job satisfaction of teachers, who deeply affect the development and progress of individuals and ultimately the society, is important for the efficiency of education. In this study, it is aimed to examine the views of Turkish teachers on their job satisfaction in the context of Herzberg's Dual Factor Theory. The study was conducted with 20 Turkish teachers working in schools affiliated to the Ministry of National Education in the 2024-2025 academic year. Basic qualitative research design was used in the study in which qualitative research approach was adopted. The data obtained from the semi-structured interview form and reflective diaries were analyzed using qualitative content analysis method. The data obtained within the scope of the study were divided into 2 themes, 4 categories, 11 subcategories and codes with the MAXQDA 24 program to ensure the accuracy component of the study. According to the results of the research, the factors that constitute the hygiene dimension such as low salary, insufficient personal rights, negative attitudes and behaviors of the administration, negative relations with colleagues, negative relations within and between departments, inadequacies in educational policies, and physical impossibilities of the institution negatively affected the job satisfaction of teachers. Therefore, the absence of hygiene factors in the working environment negatively affected the motivation of Turkish teachers, that is, it caused loss of motivation. In the case of the presence of hygiene factors, they claimed that they were not satisfied per se, but their dissatisfaction was prevented. Motivation factors such as teachers being successful in their duties and responsibilities, feeling of professional competence, being appreciated and thanked for their achievements, developing their academic and social potential, participating in the management process in the school system positively affect teachers' job satisfaction and thus their performance. In general, motivational factors increase Turkish teachers' intrinsic motivation and provide job satisfaction. The results obtained from the study were found to support the results of the studies conducted in the literature within the scope of Herzberg's Dual Factor Theory.
Benzer Tezler
- Öğretmen ve öğrenci gözü ile beden eğitimi ve spor dersi: Motivasyon tutumunu etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik bir araştırma (yüksek lisans tezi)
Physical education and sports lessons from the perspective of teachers and students: a study aimed at determining the factors affecting motivational attitudes
SAFİYE TOPÇULAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZHAN DALKIRAN
- Herzberg'in çift faktör kuramı bağlamında çalışan motivasyonunun iş tatmini üzerine etkilerinin incelenmesi: Yerel ve bölgesel medya yayıncılığı sektöründe bir araştırma
Investigation of the effects of employee motivation on job satisfaction in the context of Herzberg's double factor theory: A research in the local and regional media publishing sector
NURETDİN MEMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeİzmir Katip Çelebi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ESEN
- Sektörel bazda kademe yöneticilerinin motivasyon düzeylerinin Heerzberg'in çift faktör kuramı bağlamında değerlendirilmesi
Study and evaluation of sectorial branch managers' motivation according to Herzberg's two factor theory
TANER BÜYÜKGÖZ
- Herzberg'in çift faktör kuramı açısından ilköğretim I. kademe öğretmenlerinin motivasyon düzeylerinin değerlendirilmesi
An evaluation of the motivation levels of primary school teachers in terms Herzberg?s two-factor theory
BORA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
İşletmeBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FERDA ŞULE KAYA
- Frederick Herzberg'in çift faktör kuramı'nın X ve Y kuşakları açısından değerlendirilmesi
The evaluation of Frederick Herzberg's two factor theory in terms of X and Y generations
ONUR ÇELEMLİ