Yetişkin bireylerin öz-şefkat, benlik saygısı ve kendini kabul rollerinin psikosomatik belirtilerle olan ı̇lişkisinin ı̇ncelenmesi
An examination of the roles of self-compassion, self-esteem, and self-acceptance in relation to psychosomatic symptoms in adults
- Tez No: 976246
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Psikosomatik belirtiler, öz-şefkat, benlik saygısı, koşulsuz kendini kabul, koşullu kendini kabul, Fiziksel sağlık, Fizyopsikolojik sorunlar, Fonksiyonel somatik sendromlar, Klinik psikoloji, Pozitif psikoloji, Psikolojik sağlık, Psikosomatik bozukluk, Psikosomatik tıp, Psychosomatic symptoms, self-compassion, self-esteem, unconditional self- acceptance, conditional self-acceptance, Physical health, Physiopsychologic problems, Functional somatic syndromes, Clinical psychology, Positive psychology, Psychological health, Psychosomatic disorder, Psychosomatic medicine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireyler öz-şefkat, benlik saygısı ve koşulsuz/koşullu kendini kabul düzeylerinin psikosomatik belirtilerle ilişkisini incelemektir. Türkiye'de yaşayan 18–65 yaş aralığındaki 411 yetişkinden çevrim içi olarak veri toplanmıştır (%64,7 kadın, n=266; %35,3 erkek, n=145). Çalışma kesitsel-ilişkisel tarama desenindedir. Ölçümler Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu, İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği, Koşulsuz/Koşullu Kendini Kabul Ölçeği ve BSI-44 (Bradford Somatik Belirti Envanteri) ile yapılmıştır. Veriler SPSS 26.0'da analiz edilmiş; normallik varsayımı Kolmogorov–Smirnov testi ve çarpıklık-basıklık değerleriyle değerlendirilmiştir. Ölçekler arası ilişkiler Pearson korelasyon, psikosomatik belirtilerin yordanması çoklu doğrusal regresyon; sosyodemografik karşılaştırmalar bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA ile incelenmiştir (gerekli yerlerde Tukey post hoc, α=0,05). Ölçeklerin iç tutarlılığı kabul edilebilir-yüksek düzeydedir. Bulgular, öz-şefkat arttıkça psikosomatik belirtilerin toplamda ve tüm alt boyutlarda azaldığını göstermektedir. Benlik saygısının“kendini sevme”ve“öz-yeterlik”boyutları bedensel yakınmalarla negatif ilişkilidir. Koşulsuz kendini kabul, toplam belirti puanı ile özellikle sıklık ve panik alt boyutlarında zayıf fakat anlamlı negatif ilişkiler sergilerken; koşullu kabul belirtilerle pozitif ilişkilidir. Regresyon analizinde, değişkenler kontrol edildiğinde yalnızca öz-şefkat anlamlı yordayıcıdır (β≈−0,26) ve model psikosomatik belirti varyansının yaklaşık %14'ünü açıklamaktadır (R²≈0,14). Diğer değişkenler korelasyon düzeyinde ilişkili olmakla birlikte modele ek açıklayıcılık getirmemiştir. Demografik olarak erkeklerde benlik saygısı ve öz-şefkat daha yüksek, kadınlarda bedensel belirtiler daha fazladır; yaşla birlikte öz-şefkat artmakta ve koşullu kabul azalmaktadır. Sonuçlar, öz-şefkat ve benlik saygısının psikosomatik belirtilerle negatif, koşullu kendini kabulün pozitif, koşulsuz kendini kabulün ise zayıf düzeyde negatif ilişkiler sergilediğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined associations between self-compassion, self-esteem, unconditional/conditional self-acceptance, and psychosomatic symptoms in adults. Data were collected online from 411 participants (18–65 years; 64.7% women, 35.3% men) living in Türkiye. The design was cross-sectional correlational. Measures were the Self-Compassion Scale–Short Form, Two-Dimensional Self-Esteem Scale, Unconditional/Conditional Self-Acceptance Scale, and BSI-44. Analyses (SPSS 26) assessed normality via the Kolmogorov–Smirnov test and skewness–kurtosis; associations used Pearson correlations; multiple linear regression predicted psychosomatic symptoms. Independent-samples t tests and ANOVA were used for sociodemographic comparisons (with Tukey post hoc where appropriate, α=0.05). Reliabilities were acceptable to high. Findings showed that higher self-compassion related to lower psychosomatic symptoms for the total score and across all subscales. The self-liking and self-competence facets of self-esteem were negatively associated with symptoms. Unconditional self-acceptance showed weak but significant negative relations with the total score—particularly the frequency and panic subscales—whereas conditional self-acceptance related positively to symptoms. In regression, only self-compassion remained significant when other variables were controlled (β≈−0.26), and the model explained ~14% of variance (R²≈0.14). Although the other variables correlated with symptoms, they did not add incremental explanatory power. Demographically, men reported higher self-esteem and self-compassion, women higher somatic symptoms; with age, self-compassion increased and conditional self-acceptance decreased. Conclusions: Self-compassion and self-esteem are negatively associated with psychosomatic symptoms; conditional self-acceptance is positively associated; unconditional self-acceptance shows a weak negative association.
Benzer Tezler
- Öz-saygının, moral duygular ve depresyon ile ilişkisinde öz-şefkatin düzenleyici etkisi
Moderator effect of self-compassion on the relationship of self-esteem with self-conscious emotions and depression
İKBAL EYLÜL GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE ALTAN ATALAY
- Yetişkin bireylerde farklı bağlanma tarzlarının umut, benlik saygısı, öz-şefkat, psikolojik sağlamlık ve mutluluk ile ilişkisi
Investigation of the relationship with hope, self-esteem, self-compassion, psychological resilience, and happiness in different attachment styles in adult individuals
FAHRETTİN ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAmasya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERTUĞRUL ŞAHİN
- Yetişkin bireylerde bilişsel ve davranışsal duygu düzenleme becerilerinin benlik saygısı, psikolojik sağlamlık ve özşefkat ile ilişkisi
Relationship between cognitive and behavioral emotion regulation skills on self esteem, resilience and self compassion in adults
SEMA KABAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAmasya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERTUĞRUL ŞAHİN
- Yetişkin bireylerde sahtekâr fenomeni ile ilişkili olabilecek değişkenlerin incelenmesi
An investigation of variables related to the impostor phenomenon among adults
GÜLSÜM GENİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FULYA TÜRK
- Yetişkin bireylerde benlik saygısı, öz-şefkat ve aşk stilleri arasındaki ilişkilerin sosyodemografik değişkenler açısından incelenmesi
Investigating the relationships between self-esteem, self-compassion and love styles in adult individuals in terms of sociodemographic variables
GAMZE ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN ERYÜREK