Tip 1 diyabet tanısı ile izlenen çocuk hastalarda tanı anındaki diyabete özgül otoantikorların retrospektif incelenmesi
Retrospective analysis of diabetes-specific autoantibodies at diagnosis in children with Type 1 diabetes
- Tez No: 976414
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURDAN ÇİFTCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Diyabetes mellitus (DM), insülin salgılanmasında, insülin etkisinde veya her ikisinde birden meydana gelen bozukluklar sonucu ortaya çıkan, kronik hiperglisemi ile karakterize metabolik bir hastalıktır. Yetersiz insülin üretimi ve insülinin dokulardaki etkisindeki azalma, karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasında bozukluklara neden olur. Tip 1 diyabet (T1D), genellikle otoimmün süreçle pankreasın beta hücrelerinin tahrip olması sonucu endojen insülin üretiminin kaybı ile karakterizedir. Genellikle otoimmün belirteçler pozitiftir. Otoimmün belirteçler arasında adacık hücresi otoantikoru (ICA), insülin otoantikoru (IAA), glutamik asit dekarboksilaz otoantikoru (GAD), tirozin fosfataz otoantikoru (IA-2A) ve çinko transporter 8 otoantikoru (ZnT8) bulunur. Biz bu çalışmada, kliniğimizde takip edilen T1D tanılı hastaların tanı anında otoantikor profilini belirlemeyi, pozitif olan otoantikor türü ile; başvuru şekli, diyabetik ketoasidoz (DKA) şiddeti, tanıdaki c-peptit düzeyleri, tanı anı ve izlemde eşlik eden otoimmün hastalıklar arasındaki ilişkiyi inceleyerek literatürdeki benzerlik ve farklılıkları araştırmayı hedefledik. Metodlar: Bu çalışmada Ağustos 2020-Aralık 2024 tarihlerinde Konya Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'nde en az 6 aylık izlemi olan 159 T1D'li hastanın klinik ve laboratuvar bulguları, hastaların dosyaları üzerinden retrospektif olarak incelendi, çalışmaya dahil edildi. Sonuçları incelenen 43 hasta çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılamadıkları için çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya diyabete özgül otoantikorları bakılmış olan hastalar dahil edildi. Neonatal DM (NDM), monogenik DM, tip 2 diyabet (T2D), maturity-onset diabetes of the young (MODY) tip diyabeti olan olgular ve ilaca bağlı diyabet tanısı alanlarla, klinik takipleri düzenli olmayan T1D'li olgular çalışma dışı bırakıldı. Hastaların demografik özellikleri (tanı yaşı, cinsiyet), vücut ağırlıkları ve vücut ağırlığı standart deviasyon skoru (SDS), boy ve boy SDS'leri, vücut kitle indeksi(VKİ) ve VKİ SDS değerleri, tanı anındaki cinsel gelişim evreleri, diyabete özgül semptom süreleri (gün), tanı öncesi ek hastalıkları, birinci derece yakınlarında T1D varlığı, başvuru şekli ve DKA ile başvuran olguların DKA şiddeti, takip süreleri, laboratuar verileri olarak; tanı döneminde, insülin tedavisi öncesi bakılan kan gazındaki pH ve bikarbonat (HCO3 [mmol/L]) değerleri, serum glukoz (mg/dl), glike hemoglobin düzeyi (HbA1C[%]), c-peptit (ng/ml), insülin (mU/L), idrar ve /veya kan keton seviyeleri, diyabete özgül otoantikorlar (ICA, IAA, GAD), akut klinik tablo düzeldikten sonra bakılan tiroid fonksiyon testleri, tiroide özgül otoantikorlar (anti tiroid peroksidaz ve anti tiroglobulin), çölyak otoantikorları (doku transglutaminaz ve anti endomisyum), ACTH, kortizol değerleri, tanı anından itibaren bakılan HbA1C ortalamaları, takiplerde değerlendirilen otoimmün hastalıklara ve diyabete özgül komplikasyonlara (spot idrar albümin/kreatinin) yönelik laboratuar tetkikleri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya 159 olgu alındı (%48,4 erkek). Olguların tanı anında vücut ağırlığı SDS ortalaması -0,38 (-4,38-3,20), tanı anında boy SDS ortalaması -0,07 (-2,43 –4,00) ve VKİ SDS ortalaması -0,34 (-3,51-2,81) idi. Birinci derece akrabalarda T1D oranı %11,9 (19/159 hasta) saptandı. Hastaların 20'sine (%12,6) Hashimato tiroiditi, 16'sına (%10) çölyak hastalığı eşlik ediyordu. Tanı esnasında hastaların %51,6'sında (n=82) DKA, %25,8 hastada ketoz, %22,6 hastada ise hiperglisemi mevcuttu. DKA olanların %30,5'i ağır DKA, %23,2'si orta DKA, %46,3'ü hafif DKA olarak saptandı. Tanı esnasında hastaların %79,2'sinde en az bir otoantikor pozitifliği, %27,6'sında ICA antikoru, %22,6'sında IAA antikoru, %65,4'ünde GAD antikoru saptandı. Ketoz ve DKA gruplarında en az bir pozitif antikor bulunan hasta oranı hiperglisemi grubuna göre istatistiksel olarak yüksek bulundu. Pozitif antikor türü ile tanı yaşı, cinsiyet, puberte durumu, başvuru HbA1C, başvuru c-peptit, başvuru şekli, DKA, eşlik eden otoimmün hastalıklar, nefropati ve diyabet takibinde HbA1C ortalaması açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Sonuç: Literatürede T1D tanısı alan çocuklarda diyabete özgül otoantikorların pozitiflik oranları ve pozitif otoantikor tipleri farklılık göstermektedir. Çalışmamızda, pozitif otoantikor profili ülkemizdeki çalışmalara parelellik göstermektedir ve T1D tanılı çocuk hastalarda sırasıyla en sık görülen diyabete özgül otoantikor %65,4 GAD, ikinci sırada %27,6 ICA ve son olarak %22,6 IAA'dır. Bununla birlikte, literatürle uyumlu olarak, tanı anında DKA varlığı, eşlik eden otoimmün hastalıklar ve cinsiyete göre otoantikor pozitifliği açısından anlamlı bir fark saptanmadı. Her ülkenin kendi popülasyonuna özgül otoantikor profilini ortaya koyan verilere ihtiyaç duyulmaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Diabetes mellitus (DM) is a metabolic disorder characterized by chronic hyperglycemia resulting from impaired insulin secretion, insulin action, or a combination of both. Insufficient insulin production and decreased tissue responsiveness to insulin lead to abnormalities in carbohydrate, lipid, and protein metabolism. Type 1 diabetes (T1D) is most commonly characterized by the loss of endogenous insulin secretion due to autoimmune destruction of pancreatic beta cells, with autoantibodies typically present. These include islet cell autoantibody (ICA), insulin autoantibody (IAA), glutamic acid decarboxylase autoantibody (GAD), tyrosine phosphatase autoantibody (IA-2A), and zinc transporter 8 autoantibody (ZnT8). The present study aimed to determine the autoantibody profile at diagnosis in patients with T1D followed in our clinic and to evaluate the relationship between the type of positive autoantibody and clinical presentation, severity of diabetic ketoacidosis (DKA), c-peptide levels at diagnosis, and concomitant autoimmune diseases both at diagnosis and during follow-up. In addition, similarities and differences with previously reported findings in the literature were investigated. Methods: This retrospective study included 159 patients with T1D who had been followed for at least 6 months at the Pediatric Endocrinology Outpatient Clinic of Konya City Hospital between August 2020 and December 2024. Only patients who had undergone testing for diabetes-specific autoantibodies were enrolled. Patients with neonatal diabetes mellitus (NDM), monogenic diabetes, type 2 diabetes (T2D), maturity-onset diabetes of the young (MODY), drug-induced diabetes, and those with irregular follow-up were excluded. Demographic data (age at diagnosis, sex), anthropometric measurements [weight and weight standard deviation score (SDS), height and height SDS, body mass index (BMI) and BMI SDS], pubertal stage at diagnosis, duration of diabetes-related symptoms (days), pre-existing comorbidities, family history of T1D in first-degree relatives, mode of presentation, and severity of DKA at diagnosis were recorded. Laboratory data included blood gas pH and bicarbonate (HCO3 [mmol/L]) levels prior to insulin therapy, serum glucose (mg/dL), glycated hemoglobin (HbA1c [%]), C-peptide (ng/mL), insulin (mU/L), urine and/or blood ketone levels, and diabetes-specific autoantibodies (ICA, IAA, GAD). Additional investigations performed after stabilization of the acute clinical condition included thyroid function tests, thyroid-specific autoantibodies (anti-thyroid peroxidase and anti-thyroglobulin), celiac autoantibodies (anti-tissue transglutaminase and anti-endomysial), ACTH, cortisol levels, mean HbA1c values from diagnosis onward, as well as laboratory tests for autoimmune comorbidities and diabetes-specific complications (spot urine albumin/creatinine ratio). Results: A total of 159 patients were included in the study (48.4% male). The mean body weight SDS at diagnosis was −0.38 (range: −4.38 to 3.20), mean height SDS was −0.07 (range: −2.43 to 4.00), and mean BMI SDS was −0.34 (range: −3.51 to 2.81). The prevalence of type 1 diabetes (T1D) among first-degree relatives was 11.9% (19/159). Hashimoto's thyroiditis was present in 20 patients (12.6%), and celiac disease in 16 patients (10%). At the time of diagnosis, 51.6% of the patients (n = 82) presented with diabetic ketoacidosis (DKA), 25.8% with ketosis, and 22.6% with hyperglycemia. Among those with DKA, 30.5% had severe DKA, 23.2% had moderate DKA, and 46.3% had mild DKA. At least one diabetes-associated autoantibody was detected in 79.2% of the patients at diagnosis: islet cell antibody (ICA) in 27.6%, insulin autoantibody (IAA) in 22.6%, and glutamic acid decarboxylase antibody (GADA) in 65.4%. The proportion of patients with at least one positive autoantibody was significantly higher in the ketosis and DKA groups compared with the hyperglycemia group. No statistically significant association was observed between the type of positive autoantibody and age at diagnosis, sex, pubertal status, baseline HbA1c, baseline C-peptide level, mode of presentation, presence of DKA, coexistence of autoimmune diseases, nephropathy, or mean HbA1c during diabetes follow-up. Conclusion: Reported prevalence rates and distributions of diabetes-specific autoantibodies in children with newly diagnosed T1D vary across studies. The findings of the present study are consistent with data reported from other studies conducted in our country. Among children with T1D, GAD autoantibody positivity was the most common (65.4%), followed by ICA (27.6%) and IAA (22.6%). In line with the literature, no significant associations were found between autoantibody positivity and the presence of DKA at diagnosis, concomitant autoimmune diseases, or sex. Population-based data are needed to better define the autoantibody profile in children with T1D in different countries.
Benzer Tezler
- Tip 1 diyabetes mellitus tanılı hastaların tanı anındaki ketoasidoz sıklığı ve ketoasidoz şiddetinin uzun dönem glisemik kontrol ile ilişkisi
The frequency of ketoasidosis at the time of diagnosis in patients with type-1 diyabetes mellitus and relationship of ketoasidosis severity with long term glycemic control
SELİME AKIN ER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAMMER BÜYÜKİNAN
- Tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocukların başvuru ve izlem özellikleri
Diagnosis and follow-up of children with TYPE 1 diabetes mellitus
ŞULE DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PEYAMİ CİNAZ
- Tip 1 diyabetli ergenlerde sigara içme sıklığı ve ilişkili faktörler
Smoking frequency and related factors in type 1 diabetes mellitus adolescents
SÜMEYYE KÜBRA KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜZİN CİNEL
- İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniğinde izlenen tip 1 diyabetes mellituslu olguların demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of demographic, clinical and laboratory features of type 1 diabetes mellitus patients followed in İzmir Behçet Uz Children's Hospital, Pediatric Endocrinology Clinic
ECEM ŞİMŞEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHZAT ÖZKAN
- Çocuklarda tip 1 diyabet ve çölyak birlikteliğinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of TYPE 1 diabetes and celiac combination in children
MEHMETSEDİK AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDİP UNAL