Özel bir spor kulübünde futbol oynayan erkek adölesanlar ile aktif spor yapmayan adölesanların beslenme okuryazarlığı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının karşılaştırılması
A comparative study of nutrition literacy and healthy lifestyle behaviors between male adolescents playing football in a private sports club and those not engaged in regular physical activity
- Tez No: 976726
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET AKMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Adölesan dönem, bireyin fiziksel, bilişsel ve psikososyal gelişim süreçlerinin hızlandığı, beslenme alışkanlıkları ile yaşam biçimi davranışlarının kalıcı olarak şekillendiği kritik bir evredir. Bu araştırma, düzenli futbol oynayan erkek adölesanlar ile aktif spor yapmayan akranlarının beslenme okuryazarlığı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Aralık 2024 – Şubat 2025 tarihleri arasında Balıkesir ili Karesi ilçesinde, 10–21 yaş aralığında toplam 152 erkek adölesan üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların 76'sı düzenli futbol antrenmanına katılan çalışma grubunu, 76'sı ise sedanter kontrol grubu oluşturmuştur. Araştırmada Sosyodemografik Bilgi Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ-II) ve Adölesan Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği (ABOÖ) kullanılmış; ayrıca antropometrik ölçümler alınarak yaşa göre boy ve BKİ Z-skorları hesaplanmıştır. SYBDÖ-II sonuçlarına göre spor yapan grubun fiziksel aktivite ve beslenme alt boyut puanları anlamlı derecede daha yüksek bulunmuş (p<0,05), toplam ölçek puanı da spor yapanlarda daha yüksek saptanmıştır. Kontrol grubunda ise kişilerarası ilişkiler alt boyut puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). ABOÖ değerlendirmelerinde çalışma grubunun işlevsel, etkileşimli ve kritik alt boyut puanları ile toplam puanlarının kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Yaşa göre BKİ Z-skorları da çalışma grubunda daha düşük bulunmuş (–0,02±0,99; 0,87±1,12) ve fark istatistiksel açıdan anlamlıdır (p<0,001). Buna karşılık boy uzunluğu Z-skorları açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak, düzenli spor yapmanın adölesanlarda beslenme okuryazarlığını geliştirdiği, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını olumlu yönde etkilediği ve antropometrik değişkenlerde daha sağlıklı sonuçlar ile ilişkilendirildiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Adolescence is a critical developmental stage characterized by accelerated physical, cognitive, and psychosocial changes, during which dietary habits and lifestyle behaviors are permanently shaped. This study aimed to compare the nutrition literacy and health-promoting lifestyle behaviors of male adolescents who regularly play football with those of their sedentary peers. The research was conducted between December 2024 and February 2025 in Karesi, Balıkesir, with a total of 152 male adolescents aged 10–21 years. Of these, 76 participants who engaged in regular football training constituted the study group, while 76 sedentary participants formed the control group. Data were collected using a Sociodemographic Information Form, the Health-Promoting Lifestyle Profile II (HPLP-II), and the Adolescent Nutrition Literacy Scale (ANLS). In addition, anthropometric measurements were taken, and height-for-age and BMI-for-age Z-scores were calculated. According to the HPLP-II results, the study group scored significantly higher in the physical activity and nutrition subscales (p<0.05), and their total scale score was also higher compared to the control group. Conversely, the control group had higher scores on the interpersonal relations subscale (p<0.05). In terms of nutrition literacy, the study group achieved significantly higher scores in functional, interactive, and critical subscales, as well as in the total ANLS score, compared to the control group (p<0.05). BMI-for-age Z-scores were lower in the study group (–0.02±0.99 vs. 0.87±1.12), and the difference was statistically significant (p<0.001). However, no significant difference was found between the groups regarding height-for-age Z-scores. In conclusion, regular participation in sports was found to improve nutrition literacy, positively influence health-promoting lifestyle behaviors, and be associated with more favorable outcomes in anthropometric variables among adolescents.
Benzer Tezler
- 2001-2002 sezonunda şampiyonlar liginde oynayan Galatasaray ve Fenerbahçe futbol takımlarının hücum oyunda orta ve şutlarının zaman, -alan-isabetlilik açısından karşılaştırılması
The Comparison of central and attack shots in the game of attack of Fenerbahçe and Galatasaray playing at the 2001-2002 champions league from time-field and well directed point of view
OKAN NARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
SporNiğde ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. NEDİM ÇETİN
- Bayburt Özel İdare Spor Kulübünün tarihsel gelişimi
historical development of sports in Bayburt special administration
SAVAŞ EREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sporİnönü ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR KARATAŞ
- Senseball ile yapılan antrenmanların futbolcuların temel teknik beceri performansına etkisi
The effects of training with senseball on basic technical skills performance of football players
EKREM TEVETOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporOndokuz Mayıs ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EGEMEN ERMİŞ
- Spor kulüplerinde ekonomik işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve finansal tablolar
The Accounting system of economic procedures and financial tables of the sports clups
ADNAN ÖZEL
- Trabzon'da lisanslı futbolcuların müsabaka dönemi beslenme bilgi düzeyi ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the competition period nutrition knowledge level and behaviors of licensed soccer players in Trabzon
ESRA ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikEge ÜniversitesiBeslenme Ana Bilim Dalı
DOÇ. İSABEL RAİKA DURUSOY ONMUŞ