Flört şiddetinin ilişkisel bağlamda incelenmesi: İlişki doyumu, kıskançlık, güç ve çatışma çözme stratejileri
Examining dating violence in a relational context: Relationship satisfaction, jealousy, power and conflict resolution strategies
- Tez No: 977114
- Danışmanlar: PROF. DR. KEMAL ÖZTEMEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı genç yetişkinlerin flört şiddeti tutumlarını ilişkisel bir bağlamda incelemektir. Belirlenen amaç çerçevesinde 18-30 yaşları arasında olan ve heteroseksüel bir flört ilişkisi sürdüren bireyler ile iki çalışma gerçekleştirilmiştir. Birinci çalışma, romantik ilişkilerde ilişki doyumu ile flört şiddeti arasındaki etkileşimlerin zaman içerisindeki değişimini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışma grubu flört eden 67 heteroseksüel genç yetişkin çiftten oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, İlişki Doyumu Ölçeği ve Yakın İlişkilerde Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri dokuz ay ara ile iki zaman dalgasında toplanmıştır. İlişki doyumu ile flört şiddeti arasındaki ilişkinin zaman içerisindeki değişimi Çapraz Gecikmeli Aktör Partner Karşılıklı Bağımlılık Modeli (Cross Lagged Actor Partner Interdependence Model; CL- APIM) ile test edilmiştir. Verilerin analizinde Mplus 8.0 istatistik programı kullanılmıştır. Model sonuçları, anlamlı çapraz gecikmeli aktör ve partner etkileri sunmaktadır. Kadınların Z1 ilişki doyumu, Z2'deki fiziksel şiddet tutumlarını negatif yönde anlamlı şekilde ve erkeklerin Z1 psikolojik şiddet tutumları, Z2'de erkek ilişki doyumunu pozitif yönde anlamlı şekilde yordamaktadır (aktör etkileri). Ek olarak kadınların Z1 fiziksel şiddet tutumları, erkeklerin Z2 fiziksel şiddet tutumlarını anlamlı ve pozitif yönde yordamaktadır (partner etkisi). Bu bulgular, flört şiddeti ve ilişki doyumu arasındaki ilişkinin karmaşık ve çift yönlü bir doğaya sahip olduğunu göstermektedir. İkinci çalışmada ise ilişki doyumu ile flört şiddeti tutumları arasındaki ilişkinin; kıskançlık, güç algısı ve çatışma çözme stratejilerinin aracı değişken olarak yer aldığı bir ilişkisel bağlam çerçevesinde test edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu grubu flört eden 225 heteroseksüel genç yetişkin çiftten oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, İlişki Doyumu Ölçeği, Çok Boyutlu Kıskançlık Ölçeği, İlişki Güç İndeksi, İkili İlişkilerde Çatışma Çözme Tepkileri Ölçeği ve Yakın İlişkilerde Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği-Gözden Geçirilmiş Formu kullanılmıştır. İlişki doyumu ile flört şiddeti arasındaki ilişkide kıskançlık, güç algısı ve çatışma çözme stratejilerinin aracı rolünün incelenmesi için Aktör-Partner Karşılıklı Bağımlılık Aracı Modeli (Actor-Partner Interdependence Mediator Model; APIMeM) kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS MEDYAD Makrosu kullanılmıştır. İkinci çalışma sonucunda kıskançlık ve çatışma çözme stratejilerinin aracılık etkilerinin incelendiği modellerde anlamlı aktör ve partner etkilerine ulaşılmıştır. Ancak gücün aracı değişken olarak yer aldığı modellerde yalnızca anlamlı aktör etkilerine ulaşılmıştır. Ayrıca çalışmada kadın ilişki doyumunun, erkek ilişki doyumuna göre hem kendilerinin hem de partnerlerinin ilişki dinamikleri üzerinde daha önemli bir belirleyici olduğu bulunmuştur. Elde edilen tüm bulgular, flört şiddetinin yalnızca bireysel değil, karşılıklı ve dinamik bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları alanyazın doğrultusunda ele alınmış ve hem araştırmacılara hem de uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to examine young adults' attitudes toward dating violence within a relational context. Within the framework of the defined objective, two studies were conducted with individuals aged 18-30 who were in heterosexual dating relationships. The first study aims to examine the changes over time in the interactions between relationship satisfaction and dating violence in romantic relationships. Accordingly, the study group consisted of 67 heterosexual young adult couples who were dating. The Personal Information Form, Relationship Satisfaction Scale, and Attitudes Toward Violence in Close Relationships Scale were used as data collection tools. Research data were collected in two waves, nine months apart. The change over time in the relationship between relationship satisfaction and dating violence was tested using the Cross Lagged Actor Partner Interdependence Model (CL-APIM). The Mplus 8.0 statistical program was used to analyze the data. The model results show significant cross-lagged actor and partner effects. Women's T1 relationship satisfaction significantly and negatively predicted their T2 attitudes toward physical violence, and men's T1 attitudes toward psychological violence significantly and positively predicted their T2 relationship satisfaction (actor effects). Additionally, women's T1 physical violence attitudes predict men's T2 physical violence attitudes in a significant and positive direction (partner effect). These findings indicate that the relationship between dating violence and relationship satisfaction is complex and bidirectional in nature. The second study aimed to test the relationship between relationship satisfaction and dating violence attitudes within a relational framework in which jealousy, power perception, and conflict resolution strategies served as mediating variables. The study group consisted of 225 heterosexual young adult couples who were dating. The data collection instruments used were the Personal Information Form, Relationship Satisfaction Scale, Multidimensional Jealousy Scale, Relationship Power Index, Conflict Resolution Responses in Couples Scale, and Attitudes Toward Violence in Close Relationships Scale-Revised Form. The Actor-Partner Interdependence Mediator Model (APIMeM) was used to examine the mediating role of jealousy, power perception, and conflict resolution strategies in the relationship between relationship satisfaction and dating violence. The SPSS MEDYAD Macro was used for data analysis. The second study found significant actor and partner effects in the models examining the mediating effects of jealousy and conflict resolution strategies. However, only significant actor effects were found in the models where power was included as a mediating variable. Furthermore, the study found that women's relationship satisfaction was a more important determinant of both their own and their partners' relationship dynamics than men's relationship satisfaction. All findings reveal that dating violence is not only an individual but also a mutual and dynamic process. The research findings were discussed in line with the literature, and recommendations were made for both researchers and practitioners.
Benzer Tezler
- Flört şiddetinin ayrışma-bireyleşme ve bağlanma stilleri ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between dating violence, separation-individuation and attachment styles
FATMA EFE
- Beliren yetişkinlik döneminde çocukluk çağı ruhsal travmaları duygu düzenleme güçlükleri ve flört şiddetinin incelenmesi
Examination of emotional regulation difficulties and dating violence in adulthood arising from childhood psychological trauma
SADIG NAMAZOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE EPLİ
- Çocukluk çağında algılanan anne-baba tutumu ve bireylerin özgüven düzeyi ile yetişkinlik dönemi flört şiddeti tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between perceived parental behavior in childhood and individuals' level of self- confidence and adult dating violence attitudes
AYŞE MERVE KAYMAK TOKDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BENGİSU NEHİR AYDIN
- Adverse childhood experiences and psychological dating violence: the mediating role of relationship centered and partner focused obsessive compulsive symptoms
Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları ile psikolojik flört şiddeti arasındaki ilişkide partner ve ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtilerin aracı rolü
SEDA ORPAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Psikolojiİzmir Ekonomi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA FALİH KÖKSAL
- Üniversite öğrencilerinde bilişsel duygu düzenleme, öz şefkat ve flört şiddeti arasındaki ilişki
The relationship between cognitive emotion regulation, self-compassion and dating violence in university students
TUBA BİRLİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikDüzce ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİYE YILDIRIM ŞİŞMAN