Konaklama yapısı olarak yeniden işlevlendirilen geleneksel Antakya evlerinin deprem sonrası koruma durumunun örneklerle değerlendirilmesi
Evaluating the post-earthquake conservation status of traditional Antakya houses adaptively reused as hospitality facilities through case examples
- Tez No: 977180
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA SEDA ÇARDAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel mimari, toplumların kültürünü, yaşam biçimini ve değerlerini yansıtan önemli bir miras olup, sivil mimari bu mirasın en temel bileşenidir. Bu bağlamda çok katmanlı kültürel yapısıyla Antakya, avlulu konutlarıyla özgün bir tipoloji geliştirmiştir. Prehistorik Dönem 'den izler taşıyan, ancak esas biçimsel özelliklerini Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kazanan bu konutlar, hem iklimsel uyum hem de sosyal yaşam açısından özgün çözümler sunmuştur. Ancak zamanla işlevselliğini yitiren bu yapılar, terk edilme ve değer kaybı riskiyle karşı karşıya kalmıştır. Son yıllarda sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için yeniden işlevlendirme yöntemleri öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonucu büyük oranda zarar gören Antakya'nın geleneksel konutlarının durumunu incelemek ve yeniden işlevlendirme süreçleriyle ilişkili deprem performanslarını değerlendirmektir. Antakya kent merkezinde seçilen on adet konut, dört aşamalı bir analiz süreciyle ele alınmıştır: konum ve çevresel ilişkiler; mimari tasarım ve işlevsellik; restorasyon ve yeniden işlevlendirme süreçleri; deprem sonrası hasar durum tespitleri yapılmıştır. Bu incelemeler saha çalışmaları, fotoğraflar, drone görüntüleri ve raporlarla desteklenmiştir. Bulgular, koruma ve yeniden işlevlendirme uygulamalarının deprem performansı açısından yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır. Betonarme eklerin ve yanlış uygulamaların bulunduğu yapılarda ise ağır hasar veya tamamen yıkım meydana gelmiştir. Ayrıca, bitişik nizam yapı düzeni, komşu binaların çökmesiyle hasarın zincirleme olarak artmasına neden olmuştur. Bölgedeki zayıf zemin koşulları ve depremin yüksek şiddeti de hasarın boyutunu önemli ölçüde artırmıştır. Sonuç olarak, Antakya'nın geleneksel konutlarının korunması, bireysel restorasyonların ötesinde, özgün değerleri koruyan, afet risklerini gözeten ve bütüncül koruma politikalarıyla mümkün olacaktır.
Özet (Çeviri)
Traditional architecture represents a significant cultural heritage, reflecting the culture, lifestyle, and values of societies, with vernacular architecture forming its most fundamental component. Within this context, Antakya, with its multi-layered cultural structure, has developed a distinctive typology characterized by courtyard houses. These dwellings, which bear traces of the Prehistoric Period but acquired their principal formal characteristics during the Seljuk and Ottoman periods, offered unique solutions in terms of both climatic adaptation and social life. However, over time, these structures lost their functionality and have faced the risk of abandonment and loss of value. In recent years, adaptive reuse methods have gained prominence as a strategy to ensure their sustainability. The aim of this study is to examine the condition of Antakya's traditional houses, which suffered extensive damage during the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, and to evaluate their seismic performance in relation to adaptive reuse processes. Ten houses located in the historic center of Antakya were analyzed through a four-stage process: location and environmental context; architectural design and functionality; restoration and adaptive reuse practices; and post-earthquake damage assessment. This investigation was supported by field studies, photographs, drone footage, and technical reports. The findings reveal that conservation and adaptive reuse interventions were largely inadequate in terms of seismic performance. In buildings where reinforced concrete additions and inappropriate interventions were present, severe damage or complete collapse occurred. Furthermore, the contiguous building layout contributed to a chain reaction of destruction, as the collapse of adjacent structures intensified the overall damage. Weak soil conditions in the region, combined with the high magnitude of the earthquake, also significantly exacerbated the extent of the destruction. In conclusion, the preservation of Antakya's traditional houses can only be achieved through comprehensive conservation policies that go beyond individual restorations, prioritize the safeguarding of authentic values, and integrate disaster risk mitigation strategies.
Benzer Tezler
- Ayvalık konutlarının Mekan Dizim yöntemiyle analizi ve turizm amaçlı değerlendirilmesi
Space Syntax analysis of Ayvalık houses and touristic purpose of evaluation
YASEMİN ÖZÇANAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ ERİNSEL ÖNDER
- Tarihi yapılarda koruma ve yeniden işlevlendirme: Bursa Eski İpek Han
Conservation and re-functioning in the context of historic buildings: Bursa Eski İpek Han
AYBÜKE YAĞMUR HOŞ ULUSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MimarlıkKonya Teknik ÜniversitesiRestorasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARİFE DENİZ OKTAÇ BEYCAN
- Çok amaçlı tasarlanıp uygulanan binanın otel olarak işlevlendirilmesi : Gaziantep Teymur Continental Otel örneği
Multipurpose design and design of the building of the building of hotel: Gaziantep Teymur Continental Hotel example
SERDA ARPAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkHasan Kalyoncu ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ ALTINOLUK
- Rekonstrüksiyon uygulamaları kapsamında Boğaziçi yalılarının otele dönüşümü
Transform of bosphorus mansions into hotel as part of reconstruction applications
YALINAY KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İç Mimari ve DekorasyonBeykent Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİLGE YILDIRIM GÖNÜL
- Koruma altındaki ticaret yapılarının konaklama yapısı olarak yeniden işlevlendirme süreçleri ve Sirkeci Mercure Hotel örneği
The process of functionalizing the conserved commerce structures into the accomodation artifact with the sample of Sirkeci Mercure Hotel
AHMET CİHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. ŞENAY ÇABUK