Geri Dön

Ekstremite kırığı olan hastalarda erken dönemde ağrı, deliryum ve psikolojik sağlamlığın incelenmesi

Investigation of pain, delirium, and psychological resilience in the early period in patients wi̇th extremity fractures

PDF İndir

  1. Tez No: 977193
  2. Yazar: EYÜP TUTACAK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMRA BÜLBÜLOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Ağrı, Deliryum, Ekstremite kırığı, Kırık, Psikolojik sağlamlık, Delirium, Extremity fracture, Fracture, Pain, Psychological resilience
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş: Kırıklar, tüm yaş gruplarını etkileyen ve dünyada ölüm ile sakatlıkların önde gelen nedenlerinden biridir. Majör ve minör yaralanmalar sonucu oluşan ekstremite kırıkları, acil ünitesine başvurular arasında önemli bir yer tutmaktadır. Fiziksel ve yaşamsal bütünlüğün bozulmasına tehdit oluşturan kırıklar bireyin yaşam kalitesini, işlevselliğini ve psikososyal durumunu derinden etkileyerek ağrı ve deliryum gelişimine neden olabilir. Ağrının şiddeti, deliryum gelişme riski ve bireylerin bu durumla başa çıkma stratejileri farklılık gösterebilir. Amaç: Bu çalışmanın amacı ekstremite kırığı olan hastalarda ağrı, deliryum ve psikolojik sağlamlığın incelenmesidir. Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı ve kesitsel tiptedir. Çalışmanın verileri İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Acil Ünitesi'nde 1 Temmuz 2025 ile 10 Ağustos 2025 tarih aralığında yapıldı. Dahil edilme kriterlerini karşılayan s=160 ekstremite kırığı olan hasta örneklemi oluşturdu. Veri toplama araçları bireysel ve sağlık ile ilişkili özellikler bilgi formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Hemşirelik-Deliryum Tarama Ölçeği kullanıldı. Veri analizinde Mann Whitney U, Kruskal Wallis testleri, Post hoc testlerden Bonferroni ve Spearman rho korelasyon testi kullanıldı. Bulgular: Bu çalışmada ekstremite kırığı olan hastaların %63,7'si erkek, %29,4'ü 18 ile 29 yaş aralığında, %54,4'ü ilköğretim mezunuydu. Hastaların %58,1'inde düşmeye bağlı kırık gelişmişti, %64,4'ünde alt ekstremitede ve %86,9 oranında tekli kırık gelişmişti. Hastaların %56,9'una konservatif (alçı-atel) tedavi yöntemi uygulandı. Ekstremite kırığı olan hastalardan kronik hastalığı olanların deliryum skoru daha yüksekti ve bu farklılık istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,015). Kronik hastalığı olanların olmayanlara göre psikolojik sağlamlığı daha zayıftı ve bu farklılık istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,027). Alt ekstremite kırığı geçirenlerin deliryum ve ağrı puan ortalaması daha yüksekti ve bu farklılık istatistiksel olarak anlamlıydı (sırasıyla p=0,044, p=0,017). Majör cerrahi geçirenlerin konservatif tedavi uygulamalarına göre ağrı ve deliryum yüksekti ve bu farklılık istatistiksel olarak anlamlıydı (sırasıyla p=0,005, p=0,011). Bu çalışmada ağrı, deliryum ve psikolojik sağlamlık arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmadı. Sonuç: Bu çalışmada elde edilen sonuçlara göre ekstremite kırığı gelişimi bakımından erkekler, 18 ile 29 yaş aralığında, ilköğretim mezunları dezavantajlıydı. Ekstremite yaralanmalarının en sık rastlanan nedeni trafik kazasıydı, hastaların yaklaşık olarak 3'te 2'sinde alt ekstremite kırığı gelişmişti. Bu çalışmada elde edilen sonuçlara göre ekstremite kırığı olan hastalarda deliryum gelişimi; kronik hastalık varlığı, yüksek ağrı, düşük psikolojik sağlamlık düzeyi, alt ekstremite kırığı geçirme, majör cerrahi tedavi uygulanması ile ilişkiliydi. Ekstremite kırığı olan hastaların ağrı yönetiminin etkin yapılması ve deliryum yönünden risk gruplarının saptanarak önleyici planlamalar yapılması ve psikolojik sağlamlığın desteklenmesi yüksek önem arz eder.

Özet (Çeviri)

Background: Fractures affect all age groups and are a leading cause of death and disability worldwide. Extremity fractures resulting from major and minor traumas constitute a significant portion of emergency department visits. Fractures, which pose a threat to physical and vital integrity, can profoundly impact an individual's quality of life, functionality, and psychosocial status, leading to the development of pain and delirium. The severity of pain, the risk of developing delirium, and individual coping strategies may vary. Objective: This study aims to investigate pain, delirium, and psychological resilience in patients with extremity fractures. Method: This study is descriptive and cross-sectional. Data collection was conducted between July 1 and August 10, 2025, at the Emergency Unit of a Training and Research Hospital affiliated with the Istanbul Provincial Health Directorate. The sample consisted of n=160 patients with extremity fractures who met the inclusion criteria. Data collection tools included the individual characteristics and healt-related characteristics form, Visual Comparison Scale, Brief Psychological Resilience Scale, and Nursing-Delirium Screening Scale. Mann Whitney U, Kruskal Wallis tests, and post hoc Bonferroni and Spearman rho correlation tests were used in data analysis. Results: In this study, 63.7% of patients with extremity fractures were male, 29.4% were between 18 and 29 years of age, and 54.4% were primary school graduates. Fractures occurred due to falls in 58.1% of patients, 64.4% were lower extremity fractures, and 86.9% were single fractures. Conservative (cast-splint) treatment was applied to 56.9% of patients. Among patients with extremity fractures, those with chronic diseases had a higher delirium score, and this difference was statistically significant (p=0.015). Those with chronic diseases had poorer psychological resilience than those without, and this difference was statistically significant (p=0.027). Those with lower extremity fractures had higher mean delirium and pain scores, and this difference was statistically significant (p=0.044 and p=0.017, respectively). Pain and delirium were higher in patients undergoing major surgery compared to those receiving conservative treatment, and this difference was statistically significant (p=0.005 and p=0.011, respectively). No statistically significant correlation was found between pain, delirium, and psychological resilience in this study. Conclusion: According to the results of this study, males, those aged between 18 and 29, and primary school graduates were at a disadvantage in developing extremity fractures. The most common cause of extremity injuries was traffic accidents, and approximately two-thirds of patients developed lower extremity fractures. According to the results of this study, the development of delirium in patients with extremity fractures was associated with the presence of chronic diseases, high pain, low psychological resilience, having a lower extremity fracture, and undergoing major surgical treatment. Effective pain management in patients with extremity fractures, identifying groups at risk for delirium, developing preventive plans, and supporting psychological resilience are of paramount importance.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    692631

    Medial açık kama tekniğiyle yapılan yüksek tibial osteotominin uzun dönem sonuçları

    Long-term results of high tibial osteotomy with medial open wedge technique

    FURKAN YAPICI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Ortopedi ve TravmatolojiSağlık Bakanlığı

    Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÜMİT SELÇUK AYKUT

  2. Tez No

    731186

    Radius distal uç kırıklı hastalarda WALANT ve infraklavikuler brakial pleksus bloğu ile yapılan cerrahi girişim sonuçlarının karşılaştırılması

    Comparison of surgical intervention results with WALANT and infraclavicular brachial plexus block in patients with distal radius fracture

    ÖMER TORUN

    Tıpta Uzmanlık

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Ortopedi ve TravmatolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERBİL AYDIN

  3. Tez No

    997663

    Cerrahi olarak tedavi edilen distal radius kırıklarında erken ve geç dönem sonuçlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of early and late outcomes in surgically treated distal radius fractures

    TALANTBEK ALTOROEV

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Ortopedi ve TravmatolojiÇukurova Üniversitesi

    Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MELİH BAĞIR

  4. Tez No

    541422

    İnmeli hastalarda rehabilitasyon sürecinde karşılaşılan komplikasyonların değerlendirilmesi

    Evaluation of the complications encountered in the rehabilitation process in stroke patients

    İLKNUR AKSU YALÇINKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ELİF YALÇIN

  5. Tez No

    664599

    Osteosarkom hastalarında retrospektif sonuçlarımızın ve prognozu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi

    Evaluation of retrospective results and factors affecting prognosis in osteosarcoma patients

    FURKAN ERDOĞAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Ortopedi ve TravmatolojiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NEVZAT DABAK

Geri Dön