Çoruh Havzası su ayak izinin hesaplanması
Calculation of Çoruh Basin water footprint
- Tez No: 977595
- Danışmanlar: PROF. DR. AYLA BİLGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Bilimleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Suyun sürdürülebilir yönetimini temel alan su ayak izi kavramı su kullanımının başta gelen göstergesidir denilebilir. Özellikle havza bazında belirlenen ve hesaplanarak ortaya konan su ayak izi parametreleri suyun verimli kullanımı ve etkin şekilde yönetiminde yönlendirici görev alır. Ülkemizde havza bazında su ayak izi ile ilgili çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmada Çoruh Havzası'nın tarımsal, hayvansal ,evsel ve endüstriyel su ayak izi parametreleri ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Havza ölçeğinde ilçe bazında yetiştirilen tarım ürünleri ilçelerin meteorolojik verileri, ekim ve dikim miktar ve alanları ele alınarak hesaplanmıştır. Hayvansal su ayak izi için hayvan sayıları ilçe bazında belirlenerek literatür verileriyle birlikte analiz edilmiştir. Evsel ve endüstriyel su ayak izi hesaplamaları ilçelerin nüfus verileri ve kişi başına kullanılan su miktarının kaynaklardan elde edilmesiyle ortaya konmuştur. Mevcut çalışma 2015-2024 yılları arasını kapsamaktadır. Yapılan hesaplamalar neticesinde Çoruh Havzası'nın toplam su ayak izi yaklaşık 1.4 milyar m3 olarak saptanmıştır. Çalışma kapsamı içerisindeki 17 ilçenin su ayak izi sonuçları değerlendirildiğinde en fazla su ayak izine sahip ilçenin Bayburt Merkez ilçesi olduğu, en az su ayak izine sahip ilçenin ise Artvin Murgul ilçesi olduğu belirlenmiştir. Çalışma alanı içerisinde hesaplanan tarımsal su ayak izi sonuçları değerlendirildiğinde en çok su ayak izine sahip ürünün buğday olduğu belirlenmiş, en fazla mavi su ayak izine sahip olan ürünün de barbunya taze olduğu saptanmıştır. Bu veriler ışığında temiz su kaynaklarının kullanımı açısından bu iki ürün havza özelinde önem arz etmektedir. Hayvansal üretimin su ayak izi değerlendirildiğinde ise Erzurum Şenkaya ilçesi ilk sırada yer almakta, havza genelinde yetiştirilen büyükbaş hayvan sayısının oransal büyüklüğü toplam su ayak izindeki payını belirlemekte mühim rol oynamaktadır.
Özet (Çeviri)
The concept of water footprint, which is based on the sustainable management of water, can be said to be the foremost indicator of water use. Water footprint parameters, which are determined and calculated on a basin basis, play a guiding role in the efficient use and effective management of water. In our country, water footprint studies on a basin basis are quite limited. In the present study, the agricultural, livestock, domestic, and industrial water footprint parameters of the Çoruh Basin were analyzed in detail. At the basin scale, agricultural products grown at the district level were calculated by considering the meteorological data of the districts, as well as the quantities and areas of planting and sowing. For the livestock water footprint, the number of animals was determined at the district level and analyzed in conjunction with literature data. Domestic and industrial water footprint calculations were based on population data for each district and the amount of water used per person obtained from sources. The current study covers the period from 2015 to 2024. As a result of the calculations, the total water footprint of the Çoruh Basin was determined to be approximately 1.4 billion m3. When evaluating the water footprint results of the 17 districts within the scope of the study, it was determined that the district with the highest water footprint was Bayburt Central District, while the district with the lowest water footprint was Artvin Murgul District. When evaluating the agricultural water footprint results calculated within the study area, it was determined that wheat had the highest water footprint, while fresh broad beans had the highest blue water footprint. In light of these data, these two products are important in terms of clean water resource use in the basin. When evaluating the water footprint of animal production, Erzurum Şenkaya district ranks first, and the proportional size of the number of large livestock raised in the basin plays an important role in determining its share of the total water footprint.
Benzer Tezler
- Kısıtlı veri durumunda yayılı kaynaklardan su kaynaklarına gelen N ve P yüklerinin tahmini: Çoruh havzası örneği
In case of limited data, prediction of N and P loads to recieving water coming from diffuse pollution sources: Çoruh basin case
AYŞEGÜL UĞURLUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA YAZGAN
- Çoruh havzası hidropolitiği
Hydropolitics of Çoruh basin
ABDULLAH YÜCEL KURUÇİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Uluslararası İlişkilerHacettepe ÜniversitesiHidropolitik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN BAĞIŞ
- Çoruh havzasının Malacostraca (Crustacea) faunasının taksonomik ve biyoekolojik olarak incelenmesi
Taxonomic and bioecological investigation of the Malacostraca (Crustacea)) of Coruh basin
HAZEL BAYTAŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2018
Su ÜrünleriRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiSu Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET MUTLU GÖZLER
- Çoruh havzası taban akış modeli
Coruh basin baseflow model
SAİT TAŞCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İnşaat MühendisliğiAtatürk Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN ŞENOCAK
- Çoruh Nehri Havzası' nda taşınan askıda katı madde yükünün farklı yapay zeka teknikleri ile modellenmesi
Modeling of suspended sediment load carried in Çoruh River Basin by using different artificial intelligence methods
BANU YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EGEMEN ARAS