İşitme engelli çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun nörodavranışsal etkilerinin araştırılması
Investigation of neurobehavioral effects of attention deficit and hyperactivity disorder in hearing impaired children
- Tez No: 978040
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZNUR ÖZGE ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Nöroloji, Psikoloji, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat), Neurology, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, İşitme Kaybı, Depresyon, Sosyal Anksiyete, Yavaş Bilişsel Tempo, Attention-Deficit and Hyperactivity Disorder, Hearing Loss, Depression, Social Anxiety, Sluggish Cognitive Tempo
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörobilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nörobilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dikkat Eksikliği/Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ve çocukluk çağı işitme kaybı, çocukların duygusal, sosyal ve bilişsel gelişimlerini olumsuz etkileyebilen önemli nörogelişimsel sorunlardır. Ancak bu iki durumun birlikte görüldüğü çocuklarda psikolojik uyum ve bilişsel işlevler üzerindeki birleşik etkileri yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışmada, DEHB ve işitme kaybının birlikte ve ayrı ayrı depresyon, sosyal anksiyete ve yavaş bilişsel tempo (SCT) üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmaya 10-12 yaş aralığında, DEHB tanılı, işitme kaybı tanılı, her iki tanıya birden sahip ve tipik gelişim gösteren toplam 240 çocuk dahil edilmiştir. Veriler, geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış psikometrik ölçekler (Barkley Çocuk Dikkat Ölçeği, Çocuklar için Depresyon Ölçeği ve Çocuklar için Sosyal Anksiyete Ölçeği) aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada betimsel(tanımlayıcı) istatistikler, tek yönlü varyans analizleri (Anova) ve anlamlı farkların kaynaklarını belirlemek için post-hoc testleri uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi ile değerlendirilmiş, dikkat düzeyi sabit tutularak değişkenlerin etkileşimlerini incelemek amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular hem DEHB hem işitme kaybı olan çocukların depresyon, sosyal anksiyete ve SCT düzeylerinin, yalnızca tek tanıya sahip veya tipik gelişim gösteren çocuklara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, DEHB ve işitme kaybının duygusal ve bilişsel zorluklar üzerinde ek bir etki yarattığını ortaya koymuştur. Elde edilen bulguların, bu çocuklara yönelik erken tanı, izlem ve müdahale programlarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) and childhood hearing loss are significant neurodevelopmental disorders that can adversely affect children's emotional, social, and cognitive development. However, the combined effects of these two conditions on psychological adjustment and cognitive functions in children have not been sufficiently investigated. This study examined the individual and combined effects of ADHD and hearing loss on depression, social anxiety, and sluggish cognitive tempo (SCT). The study included a total of 240 children aged 10–12 years who were diagnosed with ADHD, diagnosed with hearing loss, had both conditions, or exhibited typical development. Data were collected through validated and reliable psychometric instruments (Barkley Child Attention Scale, Children's Depression Scale, and Children's Social Anxiety Scale). Descriptive statistics, one-way analysis of variance (ANOVA), and post-hoc tests were conducted to determine the sources of significant differences. Relationships between variables were evaluated using the Pearson Product-Moment Correlation Analysis, and Multiple Linear Regression Analysis was performed to examine the interactions of the variables while controlling for attention levels. The findings indicated that children with both ADHD and hearing loss had significantly higher levels of depression, social anxiety, and SCT compared to those with a single diagnosis or typical development. These results revealed that the coexistence of ADHD and hearing loss has an additional effect on emotional and cognitive difficulties. The findings are thought to contribute to the development of early diagnosis, follow-up, and intervention programs for these children.
Benzer Tezler
- Zihinsel yetersizlik tanılı 4-18 yaş arasındaki hastaların özgeçmiş, soygeçmiş, klinik özellikler ve yaşam kaliteleri açısından değerlendirilmesi
The evaluation of 4-18 years old patients with intellectual disability in terms of medical history, familial history, clinical features and quality of life
GAMZE YÜKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZEN KÖSE
- Geçici koruma altında bulunan işitme kayıplı Suriyeli öğrencilerin eğitim ortamlarında karşılaştığı güçlükler ve çözüm önerileri
The difficulties faced by Syrian students with hearing impairment under temporary protection in educational environments and proposed solutions
DİLEK DUYMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA ATBAŞI
- Okul öncesi dönemde özel eğitim alan ve almayan ilköğretim 4, 5 ve 6. sınıf işitme engelli öğrencilerin zihin kuramı kapsamında yürütücü işlevler açısından incelenmesi
A study on the investigation of executive functions of 4th, 5th and 6th grade deaf sudents with and without preschool special education experience in terms of theory of mind
RAFET FIRAT ŞİPAL
Doktora
Türkçe
2008
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUR PINAR BAYHAN
- İşitme kayıplı çocuk ve ergenlerin dinleme ve anlama becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of listening and understanding skills of children and adolescents with hearing loss
ZEHRA ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Medipol ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL ÖLÇEK
- İşitme engelli çocuklarda simultane ve suksesif hafızaların gelişimi ve eğitimlerine etkisi
Başlık çevirisi yok
Z.HALE ERGENÇ