Müzik öğretmeni adaylarının kişilik tipleri ile mesleki tutumları arasındaki ilişki
The relationship between the personality types and professional attitudes of prospective music teachers
- Tez No: 978149
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİLEK ÖZÇELİK HERDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Müzik, Education and Training, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, müzik öğretmeni adaylarının mesleki kişilik tipleri ile müzik öğretmenliğine yönelik tutum düzeyleri arasındaki ilişki Holland'ın Tipoloji Kuramı temelinde incelenmiştir. İlişkisel tarama modeline dayanan nicel araştırmada, Türkiye'deki dört farklı üniversitenin müzik öğretmenliği programlarında öğrenim gören 1. ve 4. sınıf düzeyindeki 202 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler; demografik bilgi formu, Gencür (2011)'ün geliştirmiş olduğu Mesleki İlgi Ölçeği ve Tufan ve Güdek (2008)'in geliştirmiş olduğu Müzik Öğretmenliği Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği aracılığıyla toplanmış; analizlerde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, Pearson korelasyonu ve doğrusal regresyon yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular, öğretmen adaylarının en baskın kişilik tiplerinin sosyal ve sanatçı olduğunu; mesleki tutum düzeylerinin ise özellikle sevgi/adanmışlık boyutunda oldukça yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca sosyal ve geleneksel kişilik tipleriyle mesleki tutum arasında anlamlı ve olumlu ilişkiler saptanırken, sanatçı kişilik tipiyle tutumun değer boyutu arasında zayıf düzeyde bir ilişki gözlenmiştir. 1. sınıf öğrencilerinin mesleki tutum puanlarının 4. sınıflara göre daha yüksek olması, zamanla idealizmin yerini mesleki gerçekliğe bırakabileceğine işaret etmektedir. Cinsiyet değişkeni bağlamında kadın öğrenciler daha çok sosyal ve sanatçı kişilik tiplerini, erkek öğrenciler ise gerçekçi, araştırmacı ve girişimci tipleri yansıtmaktadır. Üniversite değişkenine göre ise SCÜ ve TÜ öğrencileri daha yüksek tutum düzeyleri sergilemiş; bu durumun bölgesel ve sosyo-kültürel etmenlerle ilişkili olabileceği değerlendirilmiştir. Mezun olunan lise türü ile kişilik ya da tutum düzeyleri arasında anlamlı farklılık gözlenmemesi, üniversite düzeyindeki eğitimin bireysel geçmiş farklılıklarını dengeleyici rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Elde edilen bulgular, öğretmen yetiştirme süreçlerinde yalnızca sanatsal ve pedagojik yeterliklerin değil, aynı zamanda kişilik özellikleri ve tutum gelişiminin de dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationship between the vocational personality types of prospective music teachers and their professional attitudes toward the teaching profession, based on Holland's Theory of Career Typology. Employing a quantitative research design within the relational survey model, the study was conducted with 202 first- and fourth-year students enrolled in music education programs at four different universities in Turkey. Data were collected through a demographic information form, the Vocational Interest Inventory, and the Attitude Scale Toward the Profession of Music Teaching. Statistical analyses included descriptive statistics, independent samples t-test, ANOVA, Pearson correlation, and linear regression. The findings revealed that the dominant personality types among participants were social and artistic, and their professional attitudes—particularly in the“love and dedication”dimension—were high. A significant positive relationship was found between professional attitudes and both social and conventional personality types, while a weak but positive association was observed between the artistic personality type and the“value”dimension of professional attitude. First-year students demonstrated significantly higher attitude scores than fourth-year students, suggesting a potential decline in idealism over the course of teacher training. Gender-based analysis indicated that female students predominantly exhibited social and artistic personality traits, whereas male students tended to display realistic, investigative, and enterprising characteristics. University-based comparisons showed that students from SCÜ and TÜ had higher levels of professional attitude, possibly due to regional and sociocultural factors. Furthermore, no significant differences were observed in personality or attitude scores based on the type of high school graduated, indicating that university-level education may play an equalizing role in shaping students' professional development. Overall, the results underscore the importance of incorporating not only pedagogical and artistic competencies but also personality development and attitudinal support within teacher education programs.
Benzer Tezler
- Müzik öğretmeni adaylarının kişilik özellikleri ve mesleki kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between personal properties of music teacher candidates and professional anxiety levels
AHMET KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET FEYZİ
- Müzik öğretmeni adaylarının çokkültürlü kişilik, değerler, kültürel zekâ düzeyleri ve yerel müziklere ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Pre-service music teachers' multicultural personality, values, cultural intelligence levels and investigation of their views on local musics
SİBEL ÇELİK
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜLÜN MALKOÇ
- Müzik öğretmeni adaylarının yaratıcı kişilik özellikleri ile yansıtıcı düşünme eğilimleri arasındaki ilişlki: Ege Bölgesi örneği
The relationship between creativite personality traits and reflective thinking tendencies of music teachers candidates: A case study in the Aegean Region
AHMET AYKAN ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MüzikDokuz Eylül ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERMİN BİLEN
- Müzik öğretmeni adaylarının piyano dersindeki başarıları ile kişilik özellikleri arasındaki ilişki
The relationship between the achievement in piano lessons and personality traits of intending music teachers
EKİN ÇORAKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MARİ BARSAMYAN
Y.DOÇ.DR. SEMAİ TUZCUOĞLU
- Müzik öğretmeni adaylarının beş büyük kişilik özelliklerinin çalgı öz yeterlik durumlarını yordaması (Ege Bölgesi örneği)
The prediction of the big five personality traits of music teacher candidates on instrument self-efficiency (Aegean Region example)
AZE BÖLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLCE COŞKUN ŞENTÜRK