İslam borçlar hukukunda akit meclisi (Hanefi mezhebi örneği)
Contract session (Majlis al-ʿAqd) in Islamic law of obligations (The case of the Hanafi school)
- Tez No: 978272
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ KUMAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Hukuk, Religion, Law
- Anahtar Kelimeler: İslam borçlar hukuku, İslam hukuku, Islamıc law of debts, Islamic law
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“İslam Borçlar Hukukunda Akit Meclisi (Hanefi Mezhebi Örneği)”isimli bu çalışmanın amacı, Hanefî mezhebinin klasik literatüründe akit meclisiyle ilgili dağınık halde bulunan hükümleri bir araya getirerek akit meclisinin mahiyetini, şartlarını, sınırlarını ve hukuki sonuçlarını ortaya koyan bütüncül bir akit meclisi teorisi oluşturmaktır. Bu tür çalışmalara ihtiyaç olması, bu çalışmayı önemli kılmaktadır. Mali akitlerin benzer hükümlere tabi olması ve özellikle de meclis şartları bakımından ortak niteliklere sahip olması sebebiyle çalışmanın kapsamı borçlar hukuku alanıyla sınırlanmıştır. Ayrıca borçlar hukuku sahasına giren akitlerin bir hayli fazla olması ve bu akitlerin şartlarından meclisle ilişkili olanları tespit etme işleminde konunun önemli bir genişliğe evrilmesi, çalışmayı Hanefî mezhebiyle sınırlamayı gerekli kılmıştır. Veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi yöntemi kullanılan bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden kuram oluşturma deseni kullanılmıştır. Bu bağlamda Hanefî klasiklerinde yer alan başta bey' olmak üzere kira ve rehin gibi toplam 22 akit taranarak bu akitlerin in'ikad, sıhhat, nefaz ve lüzum şartları arasından meclisle ilişkili olanlar tespit edilmiş, meclisin akitler üzerindeki etkisinden hareketle bir teori geliştirilmiştir. Bu teoriye göre akit meclisi bazen iki aşamalı bir süreci kapsamaktadır. Birinci aşama akdin in'ikadının sağlandığı ve bir bakıma akit meclisinin çekirdeğini oluşturan icapla kabul arasındaki süreçtir. İkinci aşama ise mecliste yerine getirilmesi gereken belirli sıhhat şartlarının yerine getirildiği ya da akdi fasit kılan bazı müfsit unsurların giderilerek akde yeniden sıhhat kazandırıldığı aşamadır. Ayrıca bu çalışmaya göre elde edilen veriler ışığında meclisle iltisakı bakımından akitler için yeni bir tasnifin yapılması mümkündür. Bu tasnife göre akitler, çoğunlukla bir sıhhat meclisinin bulunduğu, mübadele yapılması halinde sıhhat meclisinin bulunduğu, sıhhat meclisinin yalnızca tashih için bulunduğu ve sıhhat meclisinin bulunmadığı akitler olarak dört gruba ayrılabilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study, titled“Contract Session (Majlis al-ʿAqd) in Islamic Law of Obligations (The Case of the Hanafi School),”is to develop a comprehensive theory of the contract session by collecting and systematizing the dispersed rulings related to it in the classical literature of the Hanafī school. The need for such a study underscores its significance. Due to the breadth of the subject the scope of the study has been limited to the field of the law of obligations and the Hanafī school. The study employs the document analysis method as its data collection technique and follows a theory-building pattern one of the qualitative research methodologies. In this context, a total of 22 contracts found in classical Hanafī sources were examined and among their conditions of formation (in'iqād), validity (ṣihha), enforceability (nafādh) and bindingness (luzūm) those related to the contract session were identified. Drawing on the impact of the session on these contracts, a theoretical framework was constructed. According to this theory, the contract session may encompass a two-stage process. The first stage consists of the period between offer and acceptance during which the contract is formed and which constitutes the core of the session. The second stage is where certain validity conditions that must be fulfilled within the session are met, or where invalidating elements that render the contract defective (fāsid) are rectified thereby restoring its validity. Moreover, based on the findings of this study, a new classification of contracts in terms of their connection with the session may be proposed. According to this classification, contracts can be divided into four categories: those in which a validity session is generally present, those in which a validity session exists only in the case of exchange, those in which the validity session exists solely for the purpose of rectification and those in which no validity session is required.
Benzer Tezler
- İslam borçlar hukukunda meclis ve hükümleri
The majlis (place of the contract) and its rulings in Islamic law of debts
HÜSEYİN AMUCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
DinSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. HALİT ÇALIŞ
- İslâm hukukunda meclis muhayyerliği
The option of session (khiyar al-majlis) in Islamic law
ORHAN AKAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hukukİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM KÂFİ DÖNMEZ
- İran Hukuku'nda hizmet (iş) akdi ve haklı nedenle sona erdirilmesi (Türk Hukuku ile karşılaştırmalı olarak)
Başlık çevirisi yok
MOHAMMED RIZA MOCTEHİDİ
- İslam Borçlar Hukukunda akit konusunun telefinden doğan sorumluluk
The responsibilty emerging from the annulment of the subject of an aggreement in the islamic code of obligation
ABDULLAH DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Hukukİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDÜSSELAM ARI
- İslâm borçlar hukukunda akit dışı kusur sorumluluğu
Non-contractual fault liability in islamiclaw of obligations
MUSTAFA ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukNecmettin Erbakan ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET AKMAN