Mübadelenin 2. ve 3. kuşak mübadillerin toplumsal hafızaları ve yaşantıları üzerindeki etkileri (İzmir Karşıyaka örneği)
The effects of the population exchange on the collective memory and experiences of the 2nd and 3rd generation exchangees (the case of İzmir Karşıyaka)
- Tez No: 978473
- Danışmanlar: PROF. DR. GAZANFER KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Zorunlu Göç, Mübadil Kimliği, Toplumsal Hafıza, Karşıyaka, Sözlü Tarih, Forced Migration, Exchangee Identity, Collective Memory, Karşıyaka, Oral History
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması ile kararlaştırılan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi kapsamında, Batı Trakya Müslümanları ve İstanbul Rumları hariç tutularak, Anadolu'dan yaklaşık 1.200.000 Ortodoks Rum; günümüz Yunanistan coğrafyasından ise yaklaşık 500.000 Müslümanın zorunlu mübadelesi (yer değiştirmesi), Türkiye ve Yunanistan devletleri tarafından kararlaştırılmıştır. Yaklaşık 2 milyon insanı etkileyen ve dini kimlikler temel alınarak gerçekleştirilen bu zorunlu göç, ata topraklarından kopartılan ve Anadolu'nun farklı illerine iskân edilen ilk kuşak mübadilleri derinden etkilememiştir. Bununla birlikte özellikle çoğunluğu göç edile yerde doğan ikinci kuşaktan itibaren aile bireylerine, mübadeleye ilişkin paylaşılan anıların, deneyimlerin ve aile hikâyelerinin aktarımı söz konusu olmuştur. Bu çalışma kapsamında, mübadil toplumsal kimliğin ve mübadelenin toplumsal hafızadaki yerini anlamlandırmak amacıyla İzmir'in Karşıyaka İlçesi'nde yaşayan ve ailesinde mübadele geçmişi olan 20 kişiyle, nitel araştırma yöntemlerinden olan sözlü tarih yöntemi kullanılarak derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Örneklem olarak İzmir Karşıyaka'nın seçilmesinin nedeni, incelenen literatürde hem İzmir'in hem de Karşıyaka semtinin mübadeleden önemli ölçüde etkilendiğinin görülmesi; ancak mevcut literatürde Karşıyaka semti üzerine bu konu kapsamında yeterli çalışma yapılmamış olmasıdır. Yapılan görüşmelerde, Karşıyaka'da yaşayan ve ailesinde mübadele geçmişi bulunan 2. ve 3. Kuşak görüşmecilerin, özellikle Karşıyaka'da doğmuş olan bireylerin, ilk kuşak mübadillere kıyasla toplumsal uyum konusunda daha kolay bir süreç geçirdikleri belirlenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre farklı derecelerde de olsa mübadil kimliğini sahiplendikleri görülen görüşmecilerin, hafıza aktarımlarını aile içi ilişkiler ve mübadele edebiyatı aracılığıyla sürdürdükleri; ailelerinin geldikleri yerlere karşı aidiyet duygusu taşıdıkları ve göç süreci ile mülk kayıplarına dair detaylı bir toplumsal hafıza imajları ve anlatılarına sahip oldukları tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Within the scope of the population exchange between Turkey and Greece, which was agreed upon with the signing of the Treaty of Lausanne in 1923, approximately 1,200,000 Orthodox Greeks from Anatolia and around 500,000 Muslims from the present-day territory of Greece were subject to a compulsory exchange (relocation), excluding the Muslim population of Western Thrace and the Greek Orthodox population of Istanbul. This compulsory migration, which affected nearly 2 million people and was based on religious identity, did not deeply affect only the first-generation exchangees who were uprooted from their ancestral lands and resettled in various provinces of Anatolia. From the second generation onward, most of whom were born in the places their families had migrated to, the sharing of memories, experiences, and family stories related to the population exchange became increasingly common within families. Within the scope of this study, in order to understand the social identity of the exchangees and the place of the population exchange in collective memory, in-depth interviews were conducted using the oral history method, which is one of the qualitative research techniques, with 20 individuals residing in the Karşıyaka district of İzmir who have a family history linked to the exchange. Karşıyaka was chosen as the sample area because, while both İzmir and the Karşıyaka district are shown in the literature to have been significantly affected by the exchange, there is a lack of sufficient academic work specifically focused on Karşıyaka in this context. The interviews revealed that second- and third-generation participants living in Karşıyaka-especially those born in Karşıyaka-experienced an easier social integration process compared to first-generation exchangees. According to the findings of the study, participants who identified with the exchangee identity to varying degrees maintained memory transmission through family relations and exchange-related literature. They also expressed a sense of belonging to their ancestral lands and conveyed detailed collective memory images and narratives about the migration process and loss of property.
Benzer Tezler
- Güneydoğu Anadolu Bölgesinde asma ur hastalığının tespiti ve biyolojik mücadele olanaklarının araştırılması
Detection of crown gall disease in Southeastern Anatolia Region and investigation of biological control facilities
CEYDA CEYHAN BAŞARAN
Doktora
Türkçe
2023
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KÜSEK
- The effect of ozone on root-knot nematode, meloidogyne incognita populations on tomato and cucumber
Ozon gazının domates ve hıyardakı kök-ur nematodu, meloidogyne incognita popülasyonları üzerine etkisi
PAYMAN EHSAS
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
BiyomühendislikKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RAMAZAN ÇETİNTAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KÜSEK
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- İpsala yöresi çorak topraklarının ıslah olanakları üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
OSMAN İNANIR