Tip-2 diyabet tanılı hastalarda glisemik kontrol durumu ile SCORE2-Diyabet risk testi sonuçları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the assosication between gylcemic control status and SCORE2-Diabetes risk test results in patients with type 2 diabetes
- Tez No: 978568
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Tip-2 diyabet, glisemik kontrol, SCORE2-Diyabet, aile hekimliği, Type 2 diabetes, glycemic control, SCORE2-Diabetes, family medicine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tip-2 diyabet(T2DM), vasküler komplikasyon riski yüksek, yaygın bir metabolik hastalıktır. Kardiyovasküler hastalıklar, T2DM'li bireylerde morbidite ve mortalitenin başlıca nedenlerini oluşturmaktadır. Bu nedenle, diyabetli bireylerde kardiyovasküler riskin erken dönemde belirlenmesi ve yönetimi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, T2DM tanılı hastalarda glisemik kontrol durumu ile sistematik koroner risk değerlendirmesi 2-Diyabet (SCORE2-Diyabet) risk testi sonuçları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma kesitsel modelde yapılmıştır. T2DM tanılı bireylerde glisemik kontrol durumu ile SCORE2-Diyabet(SCORE2-DM) risk testi sonuçları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, 30-70 yaş arası T2DM tanılı ve çalışmaya katılmayı kabul eden 291 hasta örneklemi ile İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'nde yapılmıştır. Etik izinlerin alnmasının ardından veriler, katılımcılardan yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Demografik bilgiler, T2DM'ye ilişkin klinik ve komplikasyon verileri, yaşam tarzı faktörleri kayıt altına alınmıştır. Klinik parametreler ve laboratuvar bulguları (HbA1c, açlık kan şekeri, sistolik kan basıncı, total ve HDL kolesterol, glomerüler filtrasyon hızı) araştırmacılar tarafından kaydedilmiştir. EKG bulguları kardiyoloji uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Toplanan veriler, SPSS ile analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, medyan ve min-max olarak hesaplanmıştır. Kategorik veriler Pearson Ki-Kare testi ile, sürekli verilerde normal dağılım Shapiro-Wilk testi ile kontrol edilmiş, normal dağılım göstermeyenler Mann Whitney ve Kruskall Wallis testleri ile karşılaştırılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p <0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılanların %59'u kadın, yaş ortalamaları 55,4±9,75'tir. Ortalama bel çevresi 104,07±13,16 cm, VKİ ortalaması 32,37±5,65 kg/m²'dir. Hastaların %52'si oral antidiyabetik, %18'i insülin ve %30'u kombine tedavi almaktadır. Metformin (%62) ve insülin türleri (%36-34) en sık kullanılan ilaçlardır. Kronik hastalık varlığı %83 oranındadır. Sağlıklı beslenme ve diyet önerilerine uyumda %60'ının kısmi uyum gösterdiği, %31'inin uyumsuz olduğu; %57'sinin düzenli egzersiz yapmadığı, %30'unun haftada 150 dk'dan az egzersiz yaptığı saptanmıştır. SCORE2-DM risk testi sonuçlarına göre; cinsiyetler arasında anlamlı fark yoktur (p=0,504); yaş ve tedavi yöntemi ile kronik hastalık varlığı açısından anlamlı fark vardır (p=0,001). Son bir yıl içinde kardiyovasküler hastalık nedeniyle hastaneye yatış ve acil başvuru yapan hastaların risk puanları anlamlı olarak daha yüksektir (p=0,001). Yaş ile SCORE2-DM risk testi sonucu arasında yüksek düzeyde pozitif ilişki (r=0,771; p=0,000) bulunurken, bel çevresi ve VKİ ile anlamlı ilişki saptanmamıştır. Glomerüler filtrasyon hızı yaşla ters ilişkili olarak azalmaktadır ve yaş grupları arasında anlamlı fark vardır (p=0,001). HbA1c, açlık kan şekeri ve sistolik kan basıncı değerleri cinsiyet ve yaş açısından büyük farklılık göstermemiştir; ancak total kolesterol ve HDL kolesterolde cinsiyete göre anlamlı farklar bulunmuştur (p=0,047; p=0,001). Yaş ilerledikçe hastaların sağlıklı beslenme ve diyet önerilerine uyum oranı artmaktadır, düzenli egzersiz yapma oranı azalmaktadır. Egzersiz yapmayan hastaların SCORE2-DM risk testi puanı daha yüksektir (p=0,001). Bu bulgular, yaş, tedavi şekli, kronik hastalık varlığı ve yaşam tarzı faktörlerinin T2DM'li bireylerde kardiyovasküler risk ve glisemik kontrol üzerinde belirleyici olduğunu göstermektedir. Sonuç: Bu çalışmada tip-2 diyabetli bireylerde yaş, tedavi yöntemi, kronik hastalık varlığı ile yaşam tarzı faktörlerinin kardiyovasküler risk üzerinde belirleyici olduğu saptanmıştır. Yaş ilerledikçe SCORE2-DM risk testi puanlarının yükseldiği ve glomerüler filtrasyon hızının azaldığı, oral antidiyabetik+insülin tedavisi alan ve kardiyovasküler hastalık nedeniyle son bir yıl içerisinde hastaneye yatış veya acil başvurusu yapan hastaların risk puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Egzersiz yapmayan bireylerin risklerinin anlamlı şekilde daha yüksek olması, yaşam tarzı müdahalelerinin kardiyovasküler risk yönetiminde önemini vurgulamaktadır. Cinsiyete göre lipid parametrelerinde farklılıklar bulunmasına karşın glisemik parametrelerde anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, aile hekimliğinde T2DM yönetiminde bireysel faktörlerin yanı sıra yaşam tarzı düzenlemelerinin de kardiyovasküler riskin azaltılmasında kritik rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: Type 2 diabetes mellitus (T2DM) is a common metabolic disease with a high risk of vascular complications. Cardiovascular diseases constitute the leading causes of morbidity and mortality in individuals with T2DM. Therefore, early identification and management of cardiovascular risk in diabetic individuals is of great importance. This study aims to evaluate the relationship between glycemic control and Systematic Coronary Risk Evaluation 2-Diabetes (SCORE2-Diabetes) risk test results in patients diagnosed with type 2 diabetes. Materials and Methods: This research was conducted as a cross-sectional study. It was carried out to examine the relationship between glycemic control and SCORE2-Diabetes risk test results in individuals with T2DM. The study included a sample of 291 patients aged 30-70 years with T2DM who consented to participate and was conducted at Istanbul Başakşehir Çam and Sakura City Hospital Family Medicine Clinic. Following ethical approvals, data were collected using face-to-face questionnaires. Demographic information, clinical and complication data related to T2DM, and lifestyle factors were recorded. Clinical parameters and laboratory findings (HbA1c, fasting blood glucose, systolic blood pressure, total and HDL cholesterol, glomerular filtration rate) were recorded by the researchers. ECG findings were evaluated by a cardiology specialist. The collected data were analyzed using SPSS. Descriptive statistics were calculated as number, percentage, mean, standard deviation, median, and min-max. Categorical variables were analyzed using Pearson Chi-Square test, and normality of continuous variables was assessed with the Shapiro-Wilk test; non-normally distributed variables were compared using Mann-Whitney and Kruskal-Wallis tests. Statistical significance was set at p <0.05. Results: Among the participants, 59% were women, and the mean age was 55.4±9.75 years. Mean waist circumference was 104.07±13.16 cm, and mean BMI was 32.37±5.65 kg/m². Fifty-two percent of patients were on oral antidiabetic drugs, 18% on insulin, and 30% on combined therapy. Metformin (62%) and insulin types (36-34%) were the most commonly used medications. The prevalence of chronic diseases was 83%. Regarding adherence to healthy nutrition and diabetes recommendations, 60% showed partial adherence and 31% were non-adherent; 57% did not exercise regularly, and 30% exercised less than 150 minutes per week. According to SCORE2-DM risk test results, there was no significant difference between genders (p=0.504); however, significant differences were observed for age, treatment type, and presence of chronic disease (p=0.001). Patients hospitalized or presenting to the emergency department due to cardiovascular disease in the past year had significantly higher risk scores (p=0.001). A strong positive correlation was observed between age and SCORE2-DM risk test results (r=0.771; p=0.000), whereas waist circumference and BMI showed no significant association. Glomerular filtration rate decreased inversely with age, with significant differences between age groups (p=0.001). HbA1c, fasting glucose, and systolic blood pressure values did not differ significantly by age or gender; however, significant differences were observed in total cholesterol and HDL cholesterol by gender (p=0.047; p=0.001). As age increased, adherence to healthy nutrition and diabetes recommendations improved, while regular exercise decreased. Patients who did not exercise had higher SCORE2-DM risk scores (p=0.001). These findings indicate that age, treatment type, chronic disease presence, and lifestyle factors are determinants of cardiovascular risk and glycemic control in individuals with T2DM. Conclusion: In this study, age, treatment method, chronic disease presence, and lifestyle factors were found to be determinants of cardiovascular risk in patients with type 2 diabetes. SCORE2-DM risk test scores increased with age, and glomerular filtration rate decreased. Patients receiving oral antidiabetic+insulin therapy and those hospitalized or presenting to the emergency department due to cardiovascular disease in the past year had higher risk scores. The significantly higher risk among non-exercising individuals emphasizes the importance of lifestyle interventions in cardiovascular risk management. While lipid parameters differed by gender, no significant differences were observed in glycemic parameters. These findings highlight the critical role of lifestyle modification, alongside individual factors, in reducing cardiovascular risk in T2DM management in primary care settings.
Benzer Tezler
- TİP 2 diyabet tanılı hastalarda uyku kalitesi, depresyon ve bilişsel zayıflık görülme sıklığı ve bunların glisemik kontrole etkisi
The prevalence of sleep quality, depression, and cognitive impairment in patients with TYPE 2 diabetes and their effect on glycemic control
AYGÜN AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEFİKA BURÇAK POLAT
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ŞİMŞEK
- Tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda öz yönetimin yaşam kalitesine ve metabolik parametreler üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of self-management on quality of life and metabolic parameters in patients with type 2 diabetes mellitus
BÜŞRA SAĞUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSelçuk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
- Tip 2 diyabet hastalarında ilaç kullanım öz yeterliliğinin kan şekeri regülasyonu üzerine etkisinin incelenmesi
Evaluation of the effect of medication use self-efficacy on glycemic control in patients with Type 2 Diabetes mellitus
BÜŞRA KESİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REMZİYE NUR EKE
- Tip 2 diyabeti olan kişilerde hastalık algısının ve ilaç uyumunun diyabet kontrolü üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of perception of illness and drug compliance on diabetes control in with TYPE 2 diabetes
AYSUN DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR
- Diyabetik ayak ülseri nedeniyle hastaneye başvuran hastaların başvuru anındaki biyokimyasal tetkiklerin ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi. diyabetik ayak ülseri olmayan diyabetes mellituslu hastalar ile karşılaştırılması
Assessment of biochemical tests and risk factors in patients admitted to the hospital due to diabetic foot ulcers comparison with diabetes mellitus patients without diabetic foot ulcers
MUHAMMED MESUT AYTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KAPLAN