İhracatta pazarlama istihbaratı davranışının ihracat performansına etkisinde ihracat segmentasyon stratejisi etkinliğinin düzenleyici ve aracı rolü
The moderating and mediating role of export segmentation strategy effectiveness in the effect of marketing intelligence behavior on export performance
- Tez No: 979058
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Ticari istihbarat, Uluslararası ticaret, Commercial intelligence, International trade
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Samsun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ihracat performansını etkileyen faktörleri ve bu faktörler arasındaki etkileşimleri incelemektedir. Bu amaçla, mevcut literatürden hareketle segmentasyon etkinliğinin ihracat performansı üzerindeki olumlu etkisi test edilirken, ihracat performansı literatüründe nadiren ele alınan ihracatta pazarlama istihbaratı geliştirilen modele dahil edilmiştir. İhracatta pazarlama istihbaratı davranışının ihracat performansı üzerindeki bilinen olumlu etkisine rağmen, değişkenler arasındaki ilişkiyi ampirik olarak destekleyen akademik çalışmalar oldukça sınırlıdır. Diğer taraftan, pazar odaklılık literatürünün bir devamı olarak gelişen pazarlama istihbaratının segmentasyon etkinliği üzerindeki güçlü etkisi de göz ardı edilen bir araştırma alanıdır. Bu doğrultuda bu çalışma, segmentasyon etkinliği ve pazarlama istihbaratı faktörlerinin ihracat performansı üzerindeki etkilerine odaklanırken, segmentasyon etkinliğinin değişkenler arasındaki düzenleyici ve aracı rollünü test etmektedir. Ayrıca, araştırma evreninin sınırlarının belirlenmesi sürecinde, çok kriterli karar verme yöntemlerinden AHP ve TOPSIS yardımıyla örneklemin seçileceği ana kütle belirlenmiştir. Buna göre nihai örneklem, Türkiye'nin çeşitli illerinden ve dokuz farklı sektörden 392 ihracatçı firmadan oluşmuştur. Ölçüm araçlarının geçerliliğini ve güvenilirliğini belirleyen bir pilot çalışmanın ardından, saha çalışmasıyla elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırma modeli ve önerilen hipotezler PLS-SEM yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Bulgular, pazarlama istihbaratının ihracat performansı üzerinde doğrudan olumlu bir etkiye sahip olduğunu gösterirken, segmentasyon etkinliğinin doğrudan etkisinin yanı sıra değişkenler arasında düzenleyici ve aracı rol oynadığını ortaya koymaktadır. Ek olarak sonuçlar, ihracat bağlamında çeşitli firma özelliklerinin ve sektörel dinamiklerin değişkenler arasındaki ilişkilerde önemli farklılıklara yol açabileceğini göstermiştir. Bu bağlamda araştırma bulguları, pazarlama istihbaratı ve segmentasyon etkinliğinin birlikte ele alınmasının, değişkenler arasındaki ilişkilerin daha bütünsel olarak anlaşılmasına ve ihracat performansının iyileştirilmesi için anlamlı içgörüler elde edilmesine, katkı sağladığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the factors affecting export performance and the interactions between these factors. For this purpose, while testing the positive effect of segmentation effectiveness on export performance based on existing literature, marketing intelligence in export, which is rarely addressed in the export performance literature, was included in the developed model. Despite the known positive impact of export marketing intelligence behavior on export performance, academic studies empirically supporting the relationship between the variables are quite limited. Furthermore, the strong impact of marketing intelligence, which developed as a continuation of the market orientation literature, on segmentation effectiveness is an overlooked research area. Accordingly, this study focuses on the effects of segmentation effectiveness and marketing intelligence factors on export performance, while testing the moderating and mediating roles of segmentation effectiveness between the variables. Additionally, during the process of defining the boundaries of the research universe, the main population from which the sample would be selected was determined using multi-criteria decision-making methods such as AHP and TOPSIS. Thus, the final sample consisted of 392 exporting firms from various provinces of Türkiye and nine different sectors. Following a pilot study to determine the validity and reliability of the measurement instruments, the data obtained through the field study were analyzed. The research model and proposed hypotheses were tested using the PLS-SEM method. The findings indicate that marketing intelligence has a direct positive impact on export performance, while segmentation effectiveness plays a moderating and mediating role between the variables, in addition to its direct impact. Moreover, the results indicate that, in the export context, various firm characteristics and sectoral dynamics can lead to significant differences in the relationships between the variables. In this context, the research findings demonstrate that considering marketing intelligence and segmentation effectiveness together contributes to a more holistic understanding of the relationships between the variables and yields meaningful insights for improving export performance.
Benzer Tezler
- Uluslararası hedef pazar seçiminde rekabet istihbaratının rolü ve önemi; solar panel sektörü özelinde bir değerlendirme
The role and importance of competitiveness integration in the international target market selection; an evaluation of the special sector of the solar panel
MÜGE YÜCEER YILDIZ
- Uluslararası pazarlamada rekabet istihbaratı temelli keşifsel pazar araştırması ve uygulamalı bir model önerisi
Exploratory marketing research based on competitive intelligence and a practical model suggestion in international marketing
MAHMUT ALTUNOK
- Rekabet istihbaratı temelli yaklaşım ile ihracat pazarlamasında hedef pazar tespiti ve otomotiv yedek parça sektörü uygulama örneği
Determination of the target market in export marketing with competitive intelligence based approach and automotive spare parts sektor application example
ALİ ÖDEMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeNecmettin Erbakan Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT NEVFEL ELGÜN
- Dış ticarette ticari istihbaratın kullanım alanları ve uygulama örneği
Areas of usage of commercial intelligence in international trade and a model implementation
İBRAHİM ÇEVİKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeİstanbul Ticaret ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLDENUR ÇETİN
PROF. DR. MEHMET MELEMEN
- Rekabet istihbaratı temelli yaklaşım ile ihracat pazarlamasında hedef pazar tespiti: Sıcak haddelenmiş ve çekilmiş demirden veya alaşımsız çelikten profiller (721650) işkolunda modelsel bir çalışma
Target market detection in export marketing with competitive intelligence-based approach: A model study in hot rolled and drawn iron or non-alloy steel sections (721650)
HALİME NUR METE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeKto Karatay ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMİDE SELÇUK