Erken çocuklukta çok kültürlü eğitimin 60-72 aylık çocukların sosyal ve duygusal gelişimleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of multicultural education in early childhood on the social and emotional development of children aged 70-72 months
- Tez No: 979091
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ YİĞİT KUTLUCA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, çok kültürlü hikâye temelli etkinliklerin erken çocukluk dönemindeki çocukların sosyal-duygusal gelişimlerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüzde giderek artan kültürel çeşitlilik, okul öncesi eğitim ortamlarında kapsayıcı ve çok kültürlü yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Literatürde, kültürel çeşitliliğin erken yaşlarda tanınmasının çocukların empati, adalet, hoşgörü ve sosyal sorumluluk gibi temel değerleri içselleştirmelerine katkı sunduğu belirtilmektedir. Bu bağlamda, araştırma çok kültürlü içeriklerin çocukların sosyal-duygusal farkındalıklarını nasıl etkilediğini anlamaya yönelik olarak tasarlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden bütüncül tek durum desenine dayalı olarak yürütülmüştür. Katılımcı grubunu, Türkiye'deki bir okul öncesi eğitim kurumuna devam eden ve yaşları 5-6 arasında değişen 13 çocuk oluşturmuştur. Veri toplama süreci yedi hafta boyunca devam etmiş; her hafta çok kültürlü bir hikâye etrafında yapılandırılmış etkinlikler düzenlenmiştir. Etkinliklerde çocukların sınıf içi etkileşimleri, sosyal tepki ve katılımları doğrudan gözlem yöntemiyle kayıt altına alınmış; veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen bir kontrol listesi kullanılmıştır. Araştırma sürecinde kullanılan etkinlikler, hikâye temelli bir yapı üzerinden ilerlemiş ve her biri çok kültürlü eğitimin temel bileşenlerini yansıtacak şekilde özel olarak oluşturulmuştur. Uygulama süreci boyunca sırasıyla“Zebra Ne Renk Sever?”,“Küçük Küp, Büyük Karar”,“Bir Adım Geri, Bir Kalp Uzağa”,“Halil ve Ece: Oyunun Kuralları”,“Bir Saklambaç Hikâyesi”ve“Renklerin ve Takıların Hikâyesi”adlı altı farklı etkinlik çocuklara sunulmuştur. Etkinlikler oluşturulurken öncelikle erken çocukluk dönemindeki bireylerin bilişsel, sosyal ve duygusal gelişim özellikleri dikkate alınmıştır. Hikâye içerikleri sade, anlaşılır ve çocukların günlük yaşam deneyimleriyle ilişkilendirilebilir nitelikte tasarlanmıştır. Her hikâyede farklı kültürel geçmişlere sahip çocukların bir araya gelmesiyle oluşabilecek durumlar ele alınmış; bu bağlamda empati kurma, farklılıklara saygı, iş birliği, eşitlik, adalet ve sosyal sorumluluk gibi çok kültürlü eğitime temel oluşturan değerlere vurgu yapılmıştır. Toplanan veriler, Braun ve Clarke'ın (2006) tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular; çocukların farklılıklara dair algılarının büyük ölçüde bireysel davranışlara odaklandığını, empati ve adalet duygularının gelişmeye açık olduğunu, ancak kültürel sembolleri ve soyut kavramları anlamlandırma düzeylerinin sınırlı kaldığını göstermiştir. Bununla birlikte, sosyal uyum, iş birliği ve problem çözme gibi beceriler desteklendiğinde gelişebilecek potansiyelde görünmüştür. Araştırma sonuçları, çok kültürlü hikâye temelli etkinliklerin erken çocukluk döneminde sosyal-duygusal gelişimi desteklemede etkili bir araç olabileceğini ortaya koymuştur. Bu doğrultuda, erken çocukluk eğitimcilerine yönelik çok kültürlü içeriklerin yapılandırılması, somutlaştırılmış etkinlik tasarımlarının artırılması ve benzer çalışmaların farklı sosyo-kültürel gruplarda da uygulanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the effects of multicultural story-based activities on the social-emotional development of children in early childhood. In today's world, the increasing cultural diversity highlights the need for inclusive and multicultural approaches in preschool education environments. The literature suggests that recognizing cultural diversity at an early age contributes to children's internalization of fundamental values such as empathy, fairness, tolerance, and social responsibility. In this context, the research was designed to explore how multicultural content influences children's social-emotional awareness.The study was conducted using a holistic single case design, one of the qualitative research approaches. The participant group consisted of 13 children aged 5 to 6 attending a preschool institution in Turkey. The data collection process was carried out over seven weeks, during which structured activities were implemented around a multicultural story each week. Children's classroom interactions, social responses, and participation during the activities were recorded through direct observation, and a checklist developed by the researcher was used as the data collection tool. The activities were built around a story-based framework, with each designed to reflect core components of multicultural education. Throughout the implementation process, six different activities titled“What Color Does the Zebra Like?”,“Little Cube, Big Decision”,“One Step Back, One Heart Away”,“Halil and Ece: Rules of the Game”,“A Hide-and-Seek Story”, and“The Story of Colors and Jewelry”were presented to the children. While developing the activities, the cognitive, social, and emotional characteristics of children in early childhood were prioritized. The story contents were structured to be simple, understandable, and relatable to children's everyday experiences. Each story addressed situations that may arise when children from diverse cultural backgrounds come together, emphasizing multicultural values such as empathy, respect for differences, cooperation, equality, justice, and social responsibility. The collected data were analyzed using Braun and Clarke's (2006) thematic analysis method. Findings revealed that children's perceptions of difference were largely focused on individual behaviors, that their sense of empathy and justice was developing, but their ability to interpret cultural symbols and abstract concepts remained limited. Nevertheless, skills such as social cohesion, cooperation, and problem-solving showed potential to improve when supported. The results indicate that multicultural story-based activities may serve as an effective tool to support social-emotional development during early childhood. Based on these findings, it is recommended that multicultural content be structured for early childhood educators, that concrete activity designs be expanded, and that similar studies be conducted with different socio-cultural groups
Benzer Tezler
- Else Günther als Kinderbuchautorin und ihr Beitrag zur interkulturellen Erziehung
Çocuk kitabı yazarı olarak Else Günther ve onun kültürlerarası eğitime katkısı (Else Günther as a children's book autor and hercontribution to intercultural education)
HALİME YEŞİLYURT
Doktora
Almanca
2020
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ÖZTÜRK
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı bireylerin erişkin dönemdeki prognozu prognoza etki eden faktörler ve günlük yaşam becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of prognosis prognostic factors and daily living skills of adult individuals diagnosed with autism spectrum disorder
MÜJDAT ERARKADAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAHİKA GÜLEN ŞİŞMANLAR
- Erzincan ili 6-10 yaş grubu çocuklarda obezite prevalansı ve etkileyen faktörler
The prevalence of obesity and affecting factors for children in the 6-10 years of age group in erzincan province
SERKAN PAÇACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH KAYA
- Erken çocukluk dönemindeki çift dilli çocuklar için farklı ülkelerde geliştirilmiş olan eğitim modelleri
The education models developed in different countries for bilingual children in early childhood period
GÜLNİHAL ESRA KORKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GELENGÜL HAKTANIR
- Erken çocukluk döneminde sığınmacı ve Türk asıllı çocukların okula uyum sürecinin analizi (ÇABAÇAM örneği)
Analysis of the school adaptation process of asylum seekers and Turkish children in early childhood period (ÇABAÇAM case)
ŞENAY TÜRKER ÜÇÜNCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU AKTAN ACAR