Üniversite sporcu öğrencilerinde psikolojik beceri antrenmanlarının etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of psychological skills training on university athlete students
- Tez No: 979100
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜLENT OKAN MİÇOOĞULLARI, DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER TOPRAK KESKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, üniversite düzeyinde voleybol ve tenis branşlarında ders alan öğrencilerin zihinsel dayanıklılık ve imgeleme düzeylerini geliştirmeye yönelik olarak yapılandırılan 10 haftalık psikolojik beceri antrenman programının hem nicel hem de nitel yönleriyle etkilerini incelemektir. Araştırma, karma yöntem araştırma desenine uygun olarak tasarlanmıştır. Nicel boyutta, yarı deneysel model kullanılmış ve katılımcılara Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri ile Sporda İmgeleme Envanteri uygulanmıştır. Nitel boyutta ise, katılımcıların psikolojik beceri antrenmanı sürecine ilişkin öznel deneyimlerini derinlemesine anlamak amacıyla fenomenolojik desen kullanılmıştır. Bu kapsamda, eğitim öncesi ve sonrası olmak üzere iki aşamalı yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış; öğrencilerin psikolojik becerilerle ilgili algıları, yaşadıkları zorluklar, eğitim sürecinde fark ettikleri değişimler ve bu becerilerin günlük yaşamlarına yansımaları incelenmiştir. Araştırmanın evrenini, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmuş; örneklem ise amaçlı örnekleme yöntemiyle, voleybol ve tenis derslerine kayıtlı ve araştırmaya gönüllü katılım sağlayan 32 öğrenci (16 kadın, 16 erkek) seçilmiştir. Eğitim programı, zihinsel becerilerin temel bileşenlerini kapsayacak şekilde hedef belirleme, imgeleme, konsantrasyon, gevşeme, olumlu iç konuşma, stres yönetimi ve hata ile başa çıkma içerikleri doğrultusunda yapılandırılmıştır. Nicel veriler, parametrik varsayımlar sağlanmadığı için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, uygulanan antrenmanın öğrencilerin hem zihinsel dayanıklılık hem de imgeleme düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark yarattığını ortaya koymuştur. Nitel bulgular ise, katılımcıların eğitim sonrasında dikkatlerini toplamada, stresle başa çıkmada, özgüven geliştirmede ve motivasyonlarını sürdürmede daha bilinçli stratejiler benimsediklerini; ayrıca kazandıkları bu becerileri yalnızca spor alanında değil, akademik ve sosyal yaşamlarında da uygulamaya başladıklarını göstermektedir. Sonuç olarak, planlı ve yapılandırılmış psikolojik beceri antrenmanlarının, üniversite öğrencilerinin zihinsel gelişimine ve performans süreçlerine anlamlı katkılar sunduğu; bu tür programların spor bilimleri alanında daha geniş öğrenci gruplarına yaygınlaştırılmasının önemli yararlar sağlayacağı önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of a 10-week psychological skills training program designed to improve the mental toughness and imagery levels of university students enrolled in volleyball and tennis courses, using both quantitative and qualitative approaches. The study was conducted within the framework of a mixed-method research design. In the quantitative phase, a quasi-experimental model was employed and participants were administered the Sport Mental Toughness Inventory and the Sport Imagery Inventory. In the qualitative phase, a phenomenological design was used to gain an in-depth understanding of participants' subjective experiences during the psychological skills training process. In this context, semi-structured interviews were conducted in two stages, before and after the training, focusing on students' perceptions of psychological skills, the challenges they experienced, the changes they observed during the training process and the reflections of these skills in their daily lives. The population of the study consisted of students enrolled at the Faculty of Sport Sciences of Nevşehir Hacı Bektaş Veli University, while the sample was determined through purposeful sampling and included 32 students (16 female, 16 male) who were registered in volleyball and tennis courses and voluntarily agreed to participate. The training program was structured around the core components of psychological skills, including goal setting, imagery, concentration, relaxation, positive self-talk, stress management and coping with mistakes. Quantitative data, which did not meet parametric assumptions, were analyzed using the Wilcoxon Signed-Rank Test. The findings revealed that the training program created a statistically significant improvement in both mental toughness and imagery levels of the participants. Qualitative findings indicated that, following the training, students reported adopting more conscious strategies to enhance attention, cope with stress, develop self-confidence and maintain motivation. Moreover, participants noted that they had begun to transfer these skills not only to sports performance but also to their academic and social lives. In conclusion, the results suggest that structured and systematic psychological skills training contributes significantly to the mental development and performance processes of university students. It is therefore recommended that such programs be expanded to broader student populations within the field of sport sciences, given their potential benefits for both athletic performance and overall psychological well-being.
Benzer Tezler
- Ferdi ve takım sporcularının yaşam kalitesinin psikolojik performans üzerindeki etkisi
The effect of the quality of life on psychological performance in individual and team athletes
SERDAR SUCAN
Doktora
Türkçe
2012
SporErciyes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ÖZDEVECİOĞLU
- Sporcu üniversite öğrencilerinde akış yaşantıları ile mental dayanıklılık ve psikolojik esneklik arasındaki ilişkiler
The relationship between flow experiences, mental toughness and psychological flexibility among university athletes
HALİME DİRİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI UZ BAŞ
- Atatürk Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin psikolojik iyi oluş ile yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between psychological well-being and life satisfaction of students studying at Atatürk University Faculty of Sport Sciences
ADEM TUFAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporAtatürk ÜniversitesiSpor Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUNUS ÖZTAŞYONAR
- Ankara'daki beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin okullara giriş nedenleri ve mesleki beklentileri
The reasons for entering to the schools and job expectations of physical education and sports school students in Ankara
KEREM TANILKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
SporAnkara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF.DR. FEHMİ TUNCEL
- Spor yapan üniversite öğrencilerinde zihinsel dayanıklılık ile duygusal zekâ arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between of mental toughness and emotional i̇ntelligence in university students engaged in sports
GÜLPINAR UYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAN ADİLOĞULLARI