19. yüzyılda Yunanistan, Mısır ve Osmanlı İmparatorluğu'nda çıkarılan nizamname örnekleri ışığında Doğu Akdeniz'de kültürel mirasın korunması süreçleri
The process of the conservation of cultural heritage in the Eastern Mediterranean in the light of the regulation examples enacted in the Ottoman Empire, Greece, and Egypt in the 19th century
- Tez No: 979478
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT ARSLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, Arkeoloji, Hukuk, History, Archeology, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Akdeniz Eski Çağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
19. yüzyılda Yunanistan (1834), Mısır (1835) ve Osmanlı İmparatorluğu'nda (1869-1874-1884) çıkarılan yasa ve nizamnameler ışığında taşınır/taşınmaz eski eserleri koruma, muhafaza etmeye yönelik atılan adımlar ve bu adımların sahadaki uygulamaları tarihsel olarak ele alınmış ve başlıklar altında incelenmiştir. Tarihsel olarak tez konusu gereği ilk çıkarılan yasa Yunanistan'a ait olup sırasıyla Mısır ve Osmanlı İmparatorluğu başlığı altında incelenmiştir. Yunanistan'da taşınır/taşınmaz eski eserlerin korunmasına yönelik ilk yasal düzenleme, Kral Otto döneminde 1834 yılında yürürlüğe giren Yunan Eski Eserler Yasası ile gerçekleştirilmiştir. Yunanistan'da Kral Otto yönetime geldikten sonra danışmanlarının önerisiyle taşınır/taşınmaz eski eserleri korumaya yönelik önemli adımlar atmıştır. Danışmanlarının hazırladığı Yunan Eski Eser Yasası ilgili döneme göre oldukça ileri seviyede koruma ve muhafaza etme anlayışına sahipti. Yunan Yasası 114 maddeden oluşmakta ve eski eserlerin korunmasına yönelik çok katı kuralları barındırmaktaydı. Mısır'da Napolyon'un 1798 yılında Mısır seferi ile ortaya çıkan taşınır/taşınmaz eski eserler Mısır'a olan ilgiyi arttırmış Batılı arkeolog ve araştırmacılar için keşfedilmeyi bekleyen bir cazibe merkezi olarak yerini almıştır. Bu talanı durdurmak için yine Batılı araştırmacıların desteği ile Mehmed Ali Paşa 1835'te Mısır Eski Eserler Kanunnamesi yürürlüğe koyarak Mısır sınırları içindeki tüm taşınır/taşınmaz eski eserleri koruma ve muhafaza etmek için ilk adımı atmıştır. Osmanlı İmparatorluğu taşınır/taşınmaz eski eserleri korumaya yönelik adım atmakta oldukça geç kalmıştır. Yunanistan ve Mısır'dan yaklaşık 35 yıl sonra çıkarılan 7 maddeden oluşan ilk Asar-ı Atika Nizamnamesi 1869 yılında yürürlüğe girerek koruma ve muhafaza etme manasında ilk yasal adımı sağlamıştır. Bu nizamname yetersiz kalınca 1874 yılında tekrar hazırlanmış ve ilan edilen 36 maddeden oluşan nizamname sahada gerekli olarak uygulanamamıştır. Daha sonra müze müdürü olan Osman Hamdi Bey öncülüğünde 1884 yılında tekrar bir düzenleme yapılarak Osmanlı'daki seleflerine göre oldukça kapsamlı 37 maddeden oluşan bir nizamname hazırlanmış ve bu yeni nizamname padişahın onayıyla yürürlüğe girmiştir. Bu nizamname sadece koruma değil, aynı zamanda kazı izinleri, taşınır/taşınmaz eski eserlerin müzelere taşınması ve devlet denetimi gibi konularda da ayrıntılı hükümler içermesi bakımından seleflerinden ayrılmaktadır. Bu çerçevede tez çalışması, her üç ülkeye ait eski eserlerle ilgili yasal düzenlemeler kendi özelinde ve karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
In the 19th century, laws and regulations were enacted in Greece (1834), Egypt (1835), and the Ottoman Empire (1869-1874-1884) were historically examined and analyzed under headings in terms of the steps taken to protect and preserve movable/immovable ancient artifacts and the practical application of these steps in the field. Historically, the first law enacted was that of Greece, followed by Egypt and the Ottoman Empire. The first legal regulation for the protection of movable and immovable ancient artifacts in Greece was enacted in 1834 during the reign of King Otto with the Greek Antiquities Law. After King Otto came to power in Greece, he took important steps to protect movable and immovable ancient artifacts on the advice of his advisors. The Greek Antiquities Law prepared by his advisors was quite advanced in terms of protection and preservation for that period. The Greek Law consisted of 114 articles and contained very strict rules for the protection of antiquities. The movable and immovable antiquities that emerged with Napoleon's 1798 campaign in Egypt increased interest in Egypt and became a center of attraction waiting to be discovered by Western archaeologists and researchers. To stop this looting, with the support of Western researchers, Mehmed Ali Pasha took the first step toward protecting and preserving all movable and immovable ancient artifacts within Egypt's borders by enacting the Egyptian Antiquities Law in 1835. The Ottoman Empire was quite late in taking steps to protect movable and immovable ancient artifacts. Approximately 35 years after Greece and Egypt, the first Asar-ı Atika Nizamnamesi (Ancient Monuments Regulation), consisting of seven articles, came into force in 1869, taking the first legal step toward protection and preservation. When this regulation proved insufficient, it was revised in 1874, and the new regulation, consisting of 36 articles, was announced, but it could not be implemented as necessary in the field. Later, under the leadership of Osman Hamdi Bey, who was the museum director at the time, another regulation was drafted in 1884, consisting of 37 articles, which was quite comprehensive compared to its predecessors in the Ottoman Empire. This new regulation came into force with the approval of the Sultan. This regulation differs from its predecessors in that it contains detailed provisions not only on protection but also on issues such as excavation permits, the transfer of movable/immovable ancient artifacts to museums, and state supervision. Within this framework, the thesis examines the legal regulations concerning ancient artifacts in each of the three countries individually and comparatively.
Benzer Tezler
- 1326 H/1908 M Aydın Vilayet Salnamesinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Transcription and evaluation of the 1326 H/1908 M Aydın Vilayet Salnames
MEHMET BASKIN
- İngiliz ve Osmanlı basınında Girit Sorunu (1897-1913)
Cretan Question in British and Ottoman press (1897-1913)
İBRAHİM HAMALOĞLU
- Martin Bernal: Yunan mucizesi'nin Mısır ve Sami kökenleri
Martin Bernal: The egyptian and semitic origins of the Greek miracle
MUHAMMED YILMAZ İNAN
- Doğu Akdeniz Bölgesi'nde ABD'nin jeopolitik yaklaşımları ve Türkiye'ye etkileri (1990-2021)
Us geopolitical approaches in the Eastern Mediterranean regionand its effects on Türkiye (1990-2021)
EKREM ÖNDER UYAR
Doktora
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiUluslararası Güvenlik ve Terörizm Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SITKI BİLGİN
- Phaselis antik kenti ve teritoryumu
The ancient city Phaselis and its territorium
NİHAL TÜNER ÖNEN
Doktora
Türkçe
2008
Eski Çağ Dilleri ve KültürleriAkdeniz ÜniversitesiEskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ADAK