Toplu beslenme hizmetlerinde çalışanların afet bilinci algı düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the disaster awareness perception levels of workers in public nutrition services
- Tez No: 979760
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE GÜNEŞ BAYIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Sağlık Eğitimi, Nutrition and Dietetics, Health Education
- Anahtar Kelimeler: Afet Bilinci, Toplu Beslenme Hizmetleri, Afet Farkındalık Düzeyi, Afet Yönetimi, Disaster Awareness, Mass Feeding Services, Disaster Awareness Level, Disaster Management
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Afet Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afetlerden etkilenen bölgelerde, gıda ve su gibi temel ihtiyaçlara hızlı bir şekilde erişim sağlanması, etkili bir afet yönetimiyle bireylerin beslenme gereksinimlerinin karşılanması oldukça önemlidir. Bu doğrultuda, toplu beslenme hizmetlerinin kesintisiz bir şekilde işleyişini sürdürebilmesi için, öncelikle bu hizmetlerde çalışan kişilerin afet bilinci seviyelerinin tespit edilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, araştırmanın amacı, toplu beslenme hizmetlerinde görevli bireylerin afet bilinci algı düzeylerini incelemek ve bu algı düzeylerini demografik faktörlerle karşılaştırarak değerlendirmektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama deseni kullanılmıştır. Araştırma, Türkiye (İstanbul)'da bir toplu beslenme hizmeti veren şirket çalışanları ile (n=223) gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri 36 maddeli 4 alt boyuttan (afet eğitimi bilinci, afet öncesi bilinç, yanlış afet bilinci, afet sonrası bilinç) oluşan“Afet Bilinci Algı Ölçeği (ABAÖ)”ile toplanmıştır. Ayrıca, çalışmaya katılan bireylerin demografik bilgileri 9 maddeli anket formu ile elde edilmiştir. Çalışma grubunun %52'si (n=116) erkek, %48'i (n=107) kadındır. Yaş dağılımında en yoğun grup %27,4 (n=61) ile 45-54 yaş aralığındadır. Katılımcıların %57,8'i (n=129) evli, %36,3'ü (n=81) bekardır. Eğitim düzeyinde çoğunluk %51,1 (n=114) ile ilköğretim mezunudur. Yemek sektöründe çalışma süresi, %26,5 (n=59) ile en çok 1-5 yıl ve yine %26,5 (n=59) ile 5-10 yıl arasında yoğunlaşmıştır. Aynı iş yerinde çalışma süresi ise %39,5 (n=88) oranıyla en çok 1 yıldan azdır. Katılımcıların %70,0'i (n=156) daha önce bir afetle karşılaşmamış ve %96,9'u (n=216) afet bölgesinde görev almamıştır. Ayrıca %11,2'sinin (n=25) afet bölgesinde en az bir akrabası bulunmaktadır. Çalışma bulguları, ABAÖ'nin toplam puan ortalamasına göre toplu beslenme hizmeti çalışanlarının %8,2'si (n=73)“yetersiz”, %15,8'i (n=141)“orta”ve %76,0'sı (n=679)“iyi”düzeyde puan aldığını göstermektedir. Ölçeğin genel ortalaması ise 147,42 puan olarak belirlenmiştir. Katılımcıların yaş, eğitim durumu ve aynı iş yerinde çalışma süresine göre ABAÖ alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu (p<0.05) saptanmıştır. Buna karşın, cinsiyet, medeni durum, yemek sektöründe çalışma kıdemi, afet deneyimi, afet bölgesinde görev alma ve afet bölgesinde akrabası bulunma durumlarına göre ABAÖ alt boyut ve toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Bu sonuçlar doğrultusunda; afet bilinci algı düzeyi düşük olan toplu beslenme hizmeti çalışanlarının, afetlere hazırlık ve müdahale süreçlerinde desteklenmesi gereken bir grup olarak ele alınması gerekmektedir. Çalışanların afetlere yönelik farkındalık, bilgi ve uygulama becerilerini geliştirmeye yönelik eğitimlerin planlanması, görev tanımlarında afet sürecine ilişkin sorumlulukların açıkça belirtilmesi ve afet senaryolarına dayalı uygulamalı tatbikatların artırılması önemlidir. Alana yönelik araştırmaların sınırlı sayıda olması, bu çalışmanın hem literatüre katkısını hem de uygulamaya yönelik önemini artırmaktadır. Bu nedenle, ilerleyen dönemlerde farklı kurum ve bölgelerde yapılacak benzer çalışmalarla konuya ilişkin verilerin zenginleştirilmesi ve geliştirilecek müdahale programlarının etkililiğinin değerlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
In disaster-affected areas, ensuring rapid access to basic needs such as food and water is crucial, and effective disaster management plays a vital role in meeting individuals' nutritional requirements. Accordingly, to maintain the uninterrupted operation of mass catering services, it is essential first to determine the disaster awareness levels of personnel working in these services. In this context, the aim of this study is to examine the disaster awareness perception levels of individuals working in mass catering services and to evaluate these perception levels by comparing them with demographic factors. A quantitative research method using a survey design was employed. The study was conducted with employees (n = 223) of a mass catering service company located in Istanbul, Turkey. Data were collected using the“Disaster Awareness Perception Scale (DAPS),”which consists of 36 items divided into four sub-dimensions (disaster education awareness, pre-disaster awareness, incorrect disaster awareness, and post-disaster awareness). Additionally, demographic information was gathered via a 9-item questionnaire. Among the study group, 52% (n=116) were male and 48% (n=107) female. The largest age group was 45-54 years old, representing 27.4% (n=61) of participants. Marital status showed that 57.8% (n=129) were married and 36.3% (n=81) were single. Regarding education level, the majority, 51.1% (n=114), were primary school graduates. Work experience in the food sector was most commonly between 1-5 years and 5-10 years, each comprising 26.5% (n=59) of participants. The duration of employment at the current workplace was mostly less than one year, accounting for 39.5% (n=88). Seventy percent (n=156) of the participants reported no previous disaster experience, and 96.9% (n=216) had not served in a disaster zone. Additionally, 11.2% (n=25) had at least one relative in a disaster area. The findings reveal that, according to the total score average of DAPS, 8.2% (n=73) of mass catering service employees scored at an“insufficient”level, 15.8% (n=141) at a“moderate”level, and 76.0% (n=679) at a“good”level. The overall scale mean was found to be X̄=147.42. Statistically significant differences were observed (p<0.05) in the mean scores of DAPS sub-dimensions based on participants' age, education level, and duration of employment at the same workplace. However, no significant differences (p>0.05) were found in DAPS sub-dimension or total scores based on gender, marital status, work seniority in the food sector, disaster experience, disaster zone service, or having relatives in disaster zones. Based on these results, food service personnel with low levels of disaster awareness should be considered a priority group for support in disaster preparedness and response processes. It is essential to design training programs aimed at enhancing employees' awareness, knowledge, and practical skills related to disasters; clearly define disaster-related responsibilities within job descriptions; and increase the frequency of scenario-based disaster drills. The limited number of studies in this field underscores both the contribution of this research to the literature and its practical relevance. Therefore, future studies are recommended to be conducted in different institutions and regions to enrich the data on this subject and to evaluate the effectiveness of intervention programs designed to improve disaster awareness.
Benzer Tezler
- Beyaz yakalı X Y ve Z kuşağı çalışanların besin seçimi, yeme davranışı ve yiyecek hizmetleri memnuniyetlerinin incelenmesi
An examination of food choice, eating behaviors, and satisfaction with food services among white-collar employees of generations X, Y, and Z
BÜŞRA BOZDERE AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM OLCAY EMİNSOY
- Bir işletmede çalışanların beslenme durumları ve enerji harcamalarının değerlendirilmesi
The assessment of the nutritional status and the energy consumption of the individuals in a workplace
ESRA BİLGE
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Halk SağlığıTrakya ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. UFUK BERBEROĞLU
- Bir kamu hastanesinde çalışan sağlık personelinin seçici yeme davranışının ve toplu beslenme hizmetinden memnuniyet durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of selective eating behavior and satisfaction with mass catering services among healthcare personnel working in a public hospital
CANSU ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSUN YÜKSEL
- Afyonkarahisar belediyesi personelinin öğle yemeğinden memnuniyet durumu
Identifying of lunch satisfaction levels of Afyonkarahisar municipality staff
RAHİM BARAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SIDDIKA BULDUK
- Dışarıdan yemek hizmeti alınan bir özel hastanede personele verilen yemek hizmetlerinin değerlendirilmesi
Assessment of outsourced food services provided to staffin A private hospital
GÜFER ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKMAN