Algılanan sosyal destek ve sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişki: Özyeterlilik, yaşam kalitesi, sosyal medya bağımlılığının aracı rolü
The relationship between perceived social support and healthy life behaviors: The mediating role of self-efficacy, quality of life and social media addiction
- Tez No: 979872
- Danışmanlar: DOÇ. DR. UĞURCAN SAYILI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Özyeterlilik, Sağlık Davranışı, Sosyal Destek, Sosyal Medya, Yaşam Kalitesi, Health Behavior, Self-Efficacy, Social Media, Social Support, Quality of Life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaçlar: Bu çalışmanın amacı, ergen bireylerin algıladıkları sosyal destek düzeylerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına olan etkisini incelemek ve bu ilişkide özyeterlilik, yaşam kalitesi ile sosyal medya bağımlılığının aracılık rollerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Eylül 2024–Ocak 2025 tarihleri arasında İstanbul'un Fatih ilçesindeki Anadolu, İmam Hatip ve Meslek Liselerinden oluşan yedi lisede öğrenim gören öğrencilerle yürütülmüştür. Örneklem büyüklüğü, özyeterliliğin aracılık rolüne dayalı modele göre belirlenmiş ve 649 öğrenci analizlere dâhil edilmiştir. Veriler, sosyodemografik form ile yaşam kalitesi sorusu, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Çocuklar İçin Öz-yeterlik Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Çalışmada yapılan çoklu aracılık analizi sonucunda, algılanan sosyal desteğin sağlıklı yaşam davranışları üzerindeki etkisinin hem doğrudan (B = 0,366, [CI = 0,260; 0,473]) hem de dolaylı olarak özyeterlilik (B = 0,243, [CI = 0,183; 0,308]) ve yaşam kalitesi (B = 0,060, [CI = 0,028; 0,095]) aracılığıyla gerçekleştiği saptanmıştır. Özyeterlilik değişkeni toplam etkinin %36'sını, yaşam kalitesi ise %8'ini açıklamaktadır. Sosyal medya bağımlılığı ise aracılık rolü göstermemiştir (B = 0,004, [CI = –0,008; 0,019]). Sonuç: Ergenlerde sağlıklı yaşam davranışlarını geliştirmeye yönelik müdahalelerde sosyal destek ağlarının güçlendirilmesine ek olarak, özyeterliliği ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik çok düzeyli yaklaşımların benimsenmesi önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
Aims: This study examined the effect of perceived social support on adolescents' healthy lifestyle behaviors and evaluated the mediating roles of self-efficacy, quality of life, and social media addiction. Material and Method: A cross-sectional design was applied between September 2024 and January 2025 with students from seven high schools—including Anatolian, Imam Hatip, and Vocational Schools—in Istanbul's Fatih district. The sample size, determined using a model assessing self-efficacy mediation, comprised 649 students. Data were collected using a sociodemographic form, a single-item quality of life question, the Bergen Social Media Addiction Scale, the Self-Efficacy Scale for Children, the Multidimensional Scale of Perceived Social Support, and the Health-Promoting Lifestyle Profile II. Results: Multiple mediation analysis revealed that perceived social support influenced healthy lifestyle behaviors both directly (B = 0.366, 95% CI = 0.260–0.473) and indirectly via self-efficacy (B = 0.243, 95% CI = 0.183–0.308) and quality of life (B = 0.060, 95% CI = 0.028–0.095). Self-efficacy accounted for 36% and quality of life for 8% of the total effect. Social media addiction showed no mediating role (B = 0.004, 95% CI = −0.008–0.019). Conclusion: Programs to improve adolescents' healthy lifestyle behaviors should adopt multi-level approaches that enhance social support networks while strengthening self-efficacy and quality of life.
Benzer Tezler
- Yaşlılarda algılanan sosyal destek düzeyleri, sosyal ağ büyüklükleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişki ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determine the relationship between perceived social support levels, the size of social networks with healthy lifestyle behavior and affecting factors in elderly people
ZAHİDE YUVAKGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
GeriatriAdnan Menderes ÜniversitesiYaşlı Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAHŞAN ÇEVİK AKYIL
- Üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile algılanan sosyal destek arasındaki ilişki
The relationship between health lifestyle behaviors and perceived social support of university student's
KHADIJO ABDULLAHI AHMED
- Esansiyel hipertansiyonu olan bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile sosyal destek arasındaki ilişki
The relationship between healthy lifestyle behaviours and social support with essential hypertension persons
HÜLYA DALAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
HemşirelikMersin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MERAL ALTIOK
- Özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin mükemmeliyetçiliklerinin,empati düzeyleri ve algılanan anne baba davranış biçimleri ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perfectionism, empathy levels and perceived parenting behaviors of gifted and talented secondary school students
ŞEYMA BOYDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN BÖLÜKBAŞI MACİT
- Bir işyeri çalışanlarının sağlık algıları, davranışları, işten kaynaklanan stres ve algıladıkları desteğe ilişkin özellikleri
Health perceptions, behaviors, work-related stress and perceived support among the employees of a workplace
AYHAN AKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL SAKARYA