Almanya'da yaşayan Türklerin aile dili politikalarının farklı evlilik modelleri üzerinden incelenmesi
An analysis of family language policies of Turks living in Germany through different marriage models
- Tez No: 980233
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA AÇIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Almanya'da yaşayan Türk ailelerin aile dil politikalarını (ADP) Spolsky'nin (2004) dil politikası modeli ile Curdt-Christiansen'in (2009) ADP yaklaşımını temele alarak Türkçenin sürdürülebilirliği, kuşaklar arası aktarımı ve toplumsal bütünleşme süreçlerindeki rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma Türk-Türk, Türk-Alman ve Türk-X evlilik modellerinde dil ideolojileri, dil uygulamaları ve dil yönetimi bileşenlerini analiz etmenin yanı sıra, ADP'yi şekillendiren sosyo-kültürel, sosyo-ekonomik ve sosyo-politik etkenleri de dikkate alarak farklı aile modellerinin Türkçeye yönelik yaklaşımlarını karşılaştırmalı biçimde ele almaktadır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş, vaka çalışması deseni kullanılmıştır. Veri toplama süreci kapsamında, Almanya'nın Kuzey Ren Westfalya (KRW) bölgesinde yaşayan ailelerle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular; Türkçenin aileler tarafından kültürel kimliğin korunması, aidiyetin güçlendirilmesi ve kuşaklar arası bağların sürdürülmesi açısından merkezi bir konuma yerleştirildiğini göstermektedir. Ancak güçlü dil ideolojilerine rağmen uygulamalar ve özellikle dil yönetimi stratejilerinde zayıflıklar gözlenmiştir. Türk-Türk evliliklerinde ideolojik bağlılık yüksek olsa da pratikte süreklilik sağlanamamış, Türk-Alman evliliklerinde iki dillilik dengesi karmaşıklaşmış, Türk-X evliliklerinde ise Türkçe çoğunlukla esnek ve ikincil bir dil konumuna itilmiştir. Bu durum ilerleyen kuşaklarda miras dil olan Türkçenin işlevsel sürekliliği açısından yeni tartışmaları gündeme getirebileceğini göstermektedir. Sonuç olarak ailelerin güçlü ideolojik tutumlarının tek başına dilin korunması için yeterli olmadığı, dil uygulamalarının ve yönetiminin sürdürülebilir politikalarla desteklenmesi gerektiği görülmüştür. Çalışmada, Türkçenin Almanya'daki varlığını koruyabilmesi için devlet politikaları, sivil toplum girişimleri ve ailelerin bilinçli dil stratejilerinin bir bütün olarak ele alınmasının gerekliliği vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation aims to reveal the role of family language policies (FLP) of Turkish families living in Germany in the maintenance of Turkish, intergenerational language transmission, and processes of social integration, drawing on Spolsky's (2004) language policy model and Curdt-Christiansen's (2009) FLP framework. The study comparatively examines language ideologies, practices, and management components across Turkish-Turkish, Turkish-German, and Turkish-X (Turkish–other national) marriage models, while also considering the sociocultural, socioeconomic, and sociopolitical factors that shape these policies. A qualitative research design was adopted, employing the case study approach. Data were collected through in-depth interviews with families residing in the North Rhine-Westphalia (NRW) region of Germany, and analyzed using the thematic analysis method. The findings indicate that Turkish holds a central position for families in maintaining cultural identity, strengthening a sense of belonging, and preserving intergenerational bonds. However, despite strong ideological commitments, language practices and particularly language management strategies appear to be weak. While Turkish-Turkish families display strong ideological attachment but struggle to sustain consistent use, Turkish-German families exhibit complex bilingual dynamics, and Turkish-X families tend to position Turkish as a flexible or secondary language. These patterns suggest that, in future generations, the functional continuity of Turkish as a heritage language may face new challenges. In conclusion, the study reveals that strong language ideologies alone are insufficient for language maintenance; rather, sustainable outcomes require the support of coherent language practices, effective management strategies, and coordinated efforts among state policies, civil society initiatives, and family-level planning to safeguard the presence of Turkish in Germany.
Benzer Tezler
- Yurt dışında öğrenim gören öğrencilere uygulanan Türk dili öğretimi
Başlık çevirisi yok
ÇETİN BAYTEKİN
- Kosova'da Türk topluluğunun tarihsel gelişimi ve sorunlar
Kosova'da Türk topluluğunun tarihsel gelişimi ve sorunlar
İBRAHİM ÇULHA
- Almanya'da yaşayan türklerin kuşaklararası farklılaşan iki dillilik deneyimleri
Intergenerational differentiated bilingualism experiences of Turkish people living in Germany
BANU DEMİRBAŞ
Doktora
Türkçe
2025
Sosyolojiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT HAKKI AKIN
- Almanya'da yaşayan Türklerde Türkçe ana dili bağlılığı
Turkish momestic loyalty of Turks living in Germany
NEBİHA ÇAYIRLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİM PİLAV