Eğitimde yapay zekâ kullanımında etik: Öğretim elemanı ve öğrenci görüşleri
AI utilization and ethics in higher education: Perspectives from faculty members and university students
- Tez No: 980261
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DEMET SEVER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Anket formu, Etik, Yapay zeka, Yarı yapılandırılmış görüşme, Yükseköğretim, Questionnaire form, Ethics, Artificial intelligence, Semistructured interview, Higher education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, öğretim elemanları ve üniversite öğrencilerinin eğitimde yapay zekâ kullanımının etik boyutuna ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırma, açıklayıcı sıralı karma desen çerçevesinde yürütülmüştür. Nicel aşamada, öğrenciler ve öğretim elemanları için ayrı ayrı geliştirilen anket formları 1083 öğrenci ve 135 öğretim elemanı tarafından yanıtlanmış; veriler betimsel istatistikler ile çözümlenmiştir. Bulgular, her iki grubun eğitimde yapay zekâ kullanımında etik hakkında olumlu görüşlere sahip olduğunu ortaya koymakla birlikte, gelişime açık alanların varlığına da işaret etmektedir. Nitel aşamada 23 öğrenci ve 14 öğretim elemanı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş; elde edilen veriler, tümevarımsal ve tümdengelimsel yaklaşımlar doğrultusunda tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda; araçlar, fayda ve işlevsellik, kullanıcı yaklaşımları, etik riskler, etik risk yönetimi, kaynaklar ve destek ile uzun süreli etkiler olmak üzere yedi tema belirlenmiştir. Araştırma bulguları, yükseköğretimde yapay zekâ kullanımının etik yönüne ilişkin bütüncül bir bakış sunmakta; hem öğretim elemanları hem de öğrenciler açısından geliştirilmesi gereken alanlara işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the perspectives of university faculty members and students regarding the ethical dimension of artificial intelligence use in education. The research was conducted using an explanatory sequential mixed methods design. In the quantitative phase, separate survey forms developed for students and faculty members were completed by 1,083 students and 135 faculty members. The data were analysed using descriptive statistics. The findings indicate that both groups hold generally positive views on the ethical dimension of AI use in education, while also pointing to areas in need of further development. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 23 students and 14 faculty members. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 23 students and 14 instructors; the data were analysed by thematic analysis method in line with inductive and deductive approaches.The analysis revealed seven main themes: tools; benefit and functionality; user approaches; ethical risks; ethical risk management; resources and support; and long-term impacts. The findings offer a comprehensive perspective on the ethical dimension of AI use in higher education and highlight areas that require improvement from the perspectives of both faculty members and students.
Benzer Tezler
- Exploring English language teachers' views on the use of artificial intelligence tools for promoting well-being
Yapay zeka araçlarının iyilik halini artırmadaki kullanımına ilişkin İngilizce dil öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi
MELİKE SORAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GALİP KARTAL
- Çevrimiçi öğrenmede yapay zekâ (YZ) kullanımında etik prensiplerin belirlenmesi
Determining ethical principles for artificial intelligence (AI) in online learning
DİLEK ŞENOCAK
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiUzaktan Öğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL KOÇDAR
PROF. DR. ARAS BOZKURT
- Öğretmenlerin Facebook grubunda eğitimde yapay zeka kullanımına ilişkin etik sorunlara yönelik paylaşımlarının incelenmesi: Bir netnografik durum çalışması
Examining ethical issues related to the use of AI in education in teachers' Facebook group: A netnographic case study
CEREN SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA ERGÜLEÇ
- Eğitimde yapay zeka kullanımına ilişkin akademisyen görüşlerinin incelenmesi
An examination of academicians' opinions on the use of artificial intelligence in education
İBRAHİM ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA KELEŞ
- Sınıf öğretmenlerinin eğitimde üretken yapay zeka kullanımına ilişkin görüşleri
Opinions of primary school teachers regarding the use of generative artificial intelligence in education
MEHMET ZAHİD ÖZSONGÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZUHAL ÇELİKTÜRK SEZGİN